Τΐιΐδ ΐδ α άΐ^ΐΐαΐ οοργ οί α ΐ3θθ]<: Ιΐιαΐ \ναδ ρΓ^δεΓνεά ίοΓ ^εηεΓαΙΐοηδ οη ΙΛιαΓγ δΐιείνεδ ΐ3£ίθΓ6 ΐΐ \ναδ οαΓείιιΠγ δοαηηεά \)γ Οοο^ΐε αδ ραΓί οί α ρΓθ]£θΙ
ίο ιηα]<:6 Ιΐιε χνοΓίά'δ ΐ3θθ]<:δ άΐδθον6Γαΐ3ΐ6 οηΐΐηε.
ΙΙ Ιιαδ δΐίΓνΐνβά 1οη§ εηοιι^ΐι ίοΓ Ιΐιε οοργή^ΙιΙ ίο εχρίΓ© αηά Ιΐιε ΐ3θθ]<: ίο εηΙεΓ Ιΐιε ριιΐ3ΐΐο άοιηαΐη. Α ριιΐ3ΐΐο άοπιαΐη ΐ3θθ]<: ΐδ οηο ΙΙιαΙ \ναδ ηενεΓ δΐιΐ3]60ΐ
ίο οοργή^ΙιΙ ΟΓ \ν1ΐ0δ6 Ιε^αΐ οοργή^ΙιΙ Ιεηη Ιιαδ εχρίΓεά. λΥΙιεΙΙιεΓ α ΐ3θθ]<: ΐδ ΐη Ιΐιε ρπΐ3ΐΐο άοιηαΐη ηιαγ ναιγ οοπηίΓγ ίο οοιιηίΓγ. Ριιΐ3ΐΐο άοηιαΐη ΐ3θθ]<:δ
αΓ6 οπΓ §αΐ6\ναγδ ίο Ιΐιε ραδί, τερΓεδεηΙΐη^ α λνεαίΐΐι οί ΙιΐδΙΟΓγ, οπΙΙιίΓε αηά ]<:ηο\νΐ6(1§6 Ιΐιαί'δ οίΐεη άΐίβοιιΐΐ ίο άΐδοονεΓ.
ΜαΓίίδ, ηοΐαΐΐοηδ αηά οΙΙιεΓ ηιαΓ^ΐηαΙΐα ρΓβδεηΙ ΐη Ιΐιε οή^ΐηαΐ νοίπηιε \νΐ11 αρρεαΓ ΐη Ιΐιΐδ βίε - α τεηιΐηάεΓ οί Ιΐιΐδ ΐ3θθ]<:'δ 1οη§ ]οιΐΓη6γ ίΓοηι Ιΐιε
ρπΐ3ΐΐδ1ΐ6Γ ίο α 1ΐΐ3ΓαΓγ αηά βηαΐΐγ ίο γοιι.
υ83§6 ^αίάεϋηεδ
Οοο^ΐβ ΐδ ρΓΟίιά Ιο ραΓίηεΓ \νΐ1β 1ΐΐ3ΓαΓΪ£δ Ιο άΐ^ΐΐΐζε ριιΐ3ΐΐο άοηιαΐη ηιαίεήαΐδ αηά ηια]<:6 Ιβεηι χνΐάεΐγ αοοεδδΐΐ)!©. ΡιιΙ)1ΐο άοηιαΐη ΐ3θθ]<:δ ΐ36ΐοη§ ίο Ιβ©
ρπΙ^Ηο αηά \ν6 αΓ6 ηιειείγ ΙβεΐΓ οιΐδίοάΐαηδ. ΝενεΓίβεΙεδδ, Ιβΐδ \νοΓ]<: ΐδ εχρεηδΐνε, δο ΐη ΟΓάεΓ ίο Ι^εερ ρΓονΐάΐη§ Ιβΐδ ΓεδοιίΓοε, \ν6 βάνε Ιαΐ^εη δίερδ ίο
ρΓενβηΙ αβπδε βγ οοηιηιεΓοΐαΙ ραΓίΐεδ, ΐηο1ιιάΐη§ ρ1αοΐη§ Ιβοβηΐοαΐ ΓεδΙήοΙΐοηδ οη αιιΐοηιαίβά ςπεΓγΐη^.
λνε αίδο αδ]<: ΙβαΙ γοπ:
+ ΜαΙίβ ποη-αοηιπιβΓοίαΙ Η5β ο/ίΗββΙβ^ λΥε άεδΐ^ηεά Οοο^ΐε Βοο]<: ΞεαΓοβ ίοΐ ιίδε βγ ΐηάΐνΐάιιαίδ, αηά \ν6 τεςπεδί ΙβαΙ γοιι ιίδε Ιββδε βίεδ ίον
ρεΓδοηαΙ, ηοη-οοηιηΐ6Γθΐα1 ριίφΟδεδ.
+ Κβ/Γαίη/Γοηι αηίοηιαίβά ρΗβΓγίη§ Όο ηοΐ δεηά αιιΐοηιαίβά ςιιεήεδ οί αηγ δΟΓΐ ίο Οοο^ΐε'δ δγδίεηι: Ιί γοπ αιε οοηάποΐΐη^ τεδεαΓοβ οη ηιαοβΐηε
ΐΓαηδΙαΙΐοη, ορίΐοαΐ οβαΓαοΙεΓ Γεοο^ηΐΙΐοη ογ οΙββΓ αιεαδ \νβ6Γ6 αοοοδδ ίο α ΙαΓ^ε αηιοιιηΐ οί ΙεχΙ ΐδ βείρίιιΐ, ρΐεαδο οοηίαοί ιΐδ. λν© οηοοιίΓα^β Ιβε
ιίδε οί ριιββο άοηιαΐη ηιαίεπαΐδ ίοΓ Ιβεδ© ριίφΟδβδ αηά ηιαγ β© αβί© ίο ββίρ.
+ Μαίηίαίη αίίήΒηίίοη Τβ© Οοο^ΐε "\ναΐ6ΓηιαΓ]<:" γοιι δε© οη εαοβ βίε ΐδ εδδεηΐΐαΐ ίοΓ ΐηίθΓηιΐη§ ρεορίε αβοιιΐ Ιβΐδ ρΓθ]60ΐ αηά βείρΐη^ Ιβεηι βηά
αάάΐΐΐοηαΐ ηιαΐ6ΓΪα1δ ΙβΓΟίι^β Οοο^ΐε Βοο]<: ΞεαΓοβ. ΡΙεαδε άο ηοΐ Γεηιονε ΐΐ.
+ Κββρ ίί Ι6§α1 λΥβαΙεν^Γ γοιίΓ ιίδε, τεηιεηιββΓ ΙβαΙ γοιι αΓ© τεδροηδΐβίε ίοΓ εηδίιήη^ ΙβαΙ \νβαΙ γοιι αΓ6 άοΐη§ ΐδ Ιε^αΐ. Βο ηοΐ αδδΐιηιε ΙβαΙ ]ιΐδΙ
βεοαιίδε \ν6 βεβενε α βοο]<: ΐδ ΐη Ιβε ρπββο άοηιαΐη ίοΓ ιΐδεΓδ ΐη Ιβε ΙΙηΐΙεά δίαΐεδ, ΙβαΙ Ιβε \νοΓ]<: ΐδ αΙδο ΐη Ιβε ριιββο άοηιαΐη ίοΓ ιΐδεΓδ ΐη οΙβεΓ
οοιιηΐήεδ. λΥβεΙβεΓ α βοο]<: ΐδ δΙΐΠ ΐη οοργή^βΐ ναήεδ ίΓοηι οοιιηΐΓγ ίο οοιιηΐΓγ, αηά χνε οαη'Ι οίίεΓ ^ιιΐάαηοε οη χνββΙβεΓ αηγ δρεοΐβο πδο οί
αηγ δροοΐβο βοο]<: ΐδ αΠοχνοά. ΡΙοαδο άο ηοΐ αδδΐιηΐβ ΙβαΙ α βοο]<:'δ αρρβαΓαηο© ΐη Οοο^Ι© Βοο]<: ΞοαΓοβ ηιοαηδ ΐΐ οαη β© ιΐδεά ΐη αηγ ηιαηηοΓ
αηγ\νβ6Γ6 ΐη Ιβο \νοΓΐά. Οοργή^βΙ ΐηίήη^οηίβηΐ ΗαβΐβΙγ οαη βο ςιιΐΐο δονοΓο.
ΑβοαΙ Οοο§ΐ6 Βοοίί δεαΓοΗ
Οοο^ΐο'δ ηιΐδδΐοη ΐδ ίο ΟΓ^αηΐζο Ιβο \νοΓΐά'δ ΐηίοΓηιαΙΐοη αηά ίο ηια]<:ο ΐΐ ιιηΐνοΓδαΠγ αοοοδδΐβίο αηά πδοίιιΐ. Οοο^ΐο Βοο]<: δοαΓοβ βοΐρδ ΓοαάοΓδ
άΐδοονοΓ Ιβο \νοΓΐά'δ βοο]<:δ χνβΐΐο βοΐρΐη^ αιιΙβοΓδ αηά ριιββδβοΓδ Γοαοβ ηοχν αιιάΐοηοοδ. Υοιι οαη δοαΓοβ ΙβΓΟίι^β Ιβο ίηΠ ΙοχΙ οί Ιβΐδ βοο]<: οη Ιβο χνοβ
αί |]ιίίρ : //]οοο1^3 . α^οοα^ΐβ . οοιη/
Η(^105^ΑΙ
^
(^
Μ
Μϊ
ΗΑΙΙ\ΆΚΒ υΝΐνΕΚ8ΙΤΥ ΙΙΒΚΑΚΥ
ΡΚΟΜ ΤΗΕ υΒΚΑΚΥΟΡ
ΟΟυΝΤ ΡΑυί ΚΙΑΝΤ
,1-ν.Ιι
ΜΟΟΟΟΟ
ΜΕΜΒΕΚ ΟΡ ΤΗΕ
ΙΝδΤΙΤυΤΕΟΡ ΡΡΑΝΟΕ
Η18ΤΟΚΙΑΝΟΡΤΗΕ
Ι-ΑΤΙΝΕΑ8Τ
ΟΙΡΤ ΟΡ α.ΚΑΝΟΟΜ^Η ΟΟΟΟΒΟΒ^^
•^ ΑΝΟ ΑΚ€ΗΙΒΑυ> ΟΑΚΥ ΟΟΟΙΙΟΟΒ
Β
ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
ΕΚ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΩΝ
ΑΓΙΟΓ ΟΡΟΥΣ, ΚΑΝΤΑΒΡΙΓΙΑΣ, ΜΟΝΑΧΟΥ
ΚΑΙ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
ΝΥΝ το ΠΡΩΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΕΥΟΜΕΝΑ
ΥΠΟ
ΣΠΥΡ. π. ΑΑΜΠΡΟΥ
Δ. Φ. δφηγητοΟ τίίς Ιλληνιχί^ς ιστορίας καΐ γρβφογνωσίας
Ιν τ<9 Ιβνιχ<^ πανεπιστημίφ
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ
ΕΚ ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΥ
1882
λΛΜ
ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
ΕΚ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΩΝ
ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΪΣ, ΚΑΝΤΑΒΡΙΓΙΑΣ, ΜΟΝΑΧΟΥ
ΚΑΙ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
ΝΤΝ ΤΟ ΠΡαΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΕΥΟΜΕΝΑ
ΙΌΟ
ΣΗΥΡ;^ π. ΑΓΜδΡΟΥ
Δ. Φ. ύφηγητοΟ χ^ς έλληνιχ$1ς ιστορίας χαΐ γραφογνωσίας
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ
ΕΚ ΤΟΥ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΥ
1882
:Μ Οο':
1-ίί3ΓαΓ7
ΦΕΡΔΙΝΑΝΔΕ ΓΡΗΓΟΡΟΒΙΩ.
Διά δύο λόγους επιβάλλεται μοι το χρέος νάναθέσω
*Τμϊν τήν μικράν ταύτην συγγραφήν τέ μέν £νεκα της
στοργής μεθ' ης έπελήρΟητε έπ' εσχάτων τγ|ς μελέτης
της κερκυραϊκής ιστορίας, ής ολίγα σημεία πρόκειται να
διαλευκάνη ή παρούσα μου δημοσίευσες, το δε Ινεχα του
θερμού ενδιαφέροντος 2περ έπεδείξατε προ; τάς τελευταίας
μου έρευνας τάς άναφερομένας εις τήν ίστορίαν των Α-
θηνών κατά τους μέσους αιώνας•
ΚαΙ το μεν περί Κερκύρας ιστορικόν 'Τμών μελέτημα
άνεγνώσαμεν εύφροσύνως οι έν Ελλάδι φιλίστορες, έΟέλ-
χθημεν δέ βλέποντες τον ίστοριογράφον δν έκλέϊσεν ή
μελέτη τών τυχών της Τώμης κατά τους μέσους αιώνας,
τρεπόμενον μετ'.ίΌης αγάπης και έζόχου δυνάμεως παρα-
στατικ•?5ς επί: τήν έξεικόνισιν τών τυχών περιφανών Ελ-
ληνίδων πόλεων κατά τους μέσους αιώνας. Ή δέ αυτή
τροπή της μελέτης, ήν προύχάλεσεν ή ανάγκη της πα-
ραβολικής εξετάσεως τών ελληνικών και ρωμαϊκών
πραγμάτων έν τοις μέσοις αίώσι, έγέννησε τάς περί 'ζών
μεσρ^ιωνικών Αθηνών Τμετέρας εικόνας. Και χαίρω μέν
μεγάλως δτι ήδυνήθην διά τών μέχρι τούδε ερευνών μου
να παράσχω 'Υμϊν ?στω και ολίγας γραμμάς έτοιμους
προς τήν 'Υμετέραν γραφήν. Είμαι δέ Ύμϊν ίδία ευγνώμων
έπΙ τω 8τι καΐ έν ταϊς ίδιαιτέραις 'Γμών προς με έπιστο-
λαΤς καΐ έν ταΤς δημοσία περί έμοΟ έκφρασθείσαις χρίσεσιν
1
2 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
έπεδείξατε ειλικρινές ενδιαφέρον κα\ θερ[Λήν άναγνώρισιν
των [λέχρι τούδε παρ' έ[Λου καταβληθέντων αγώνων προς
διαλεύκανσιν ττ^ς Ιστορίας της πρωτευούσης ταύτης τών
πόλεων της Ελλάδος.
Άφιερόνων δ' Τμϊν εδ'^νώμδνως την μικράν ταύτην
συγκο[λΐδήν ανεκδότων αναφερομένων εΙς της Κερκύρας
την μεσοχρόνιον ιστορίαν, άπεκδέχομαι ως αγαθόν οίωνόν
δσα μοι έγράψατε έπ' έσχατων ευχόμενος Γνα τήν ένθάρ-
ρυνσιν *Γμών εκλάβω «τουλάχιστον ως πνοήν μέλλουσαν
να πληρωτή τα ήδη άναπεπταμένα ιστία του ιστορικού
μου σκάφους». Φθόνος ουδείς αν ή πνοή αδτη άρχεται έξ
ακτών απωτάτων. Εϊνε πνοή πνεύμονος ισχυρού μή
προωρισμένη να έκλίπγ) έν ταΤς κραδάνσεσι του περί
έαυτήν αέρος. Τοιαυται δέ πνοαι εϊνε αληθώς ζωογόνοι.
ΕύτυχεΤς οί μεγάλοι καΐ ευγενείς εκείνοι οΐ'τινες ποιούνται
τής δυνάμεως αυτών χρή^ιν ούτως άγαθήν.
ΣΒΤΡ. Π. ΛΑΜΠΡΟΣ.
ΠΡΟΛΟΓΟΣ.
Έ ίστορία τών λαών χ«1 τ(δν π($λεων ίέν γράφεται οδτε
$ιά [Λΐδίς ουδέ υφ' ενός ανδρός• Έργασίκ γενεών 8λων απαι-
τείται ίνα περισυναχ^θ-ίΐ, καθαρισθεί καΐ χργισΐ(ΑοποΐΥΐθ^ ί άναγ*
χαία ΰλγι^ απαραίτητος δε είνε ι^ συνδρο[λη χαΐ επάλληλος
ενέργεια πολλών ανδρών, ΐνα ί [Αονογραφικί) καΐ στερου(Αένη
ένότητος προεργασία χρνισψ,εύσνι ιΐς την δη(Αΐουργικην πλάσιν
του ιστοριογράφου• Ή ΚέρΛυρχ εύτύχ^ησεν ανδρών (Αετ' Ιδιά-
ζοντος ζήλου καΐ προςηκούσης έπιστη[Λθνικί|ς {/.εθόδου έρ*
γασθέντων περί την πάτριον Ιστορίαν, δυνά(χεθα δε εΙπεΤν,
δτι έκεϊ καΐ μόνον ευρίσκο(Αεν τάς αρχάς ιστορικ•?ίς σχολίίς,
;ίτις £λλως παρ' ημϊν δυςτυ3^ώς λείπει• ΈκεΤ καΐ (λόνον ύπίίρξε
σειρά δλη λογίων εργασθέντων εύ[Αεθόδως έπΙ τών λίθων καΐ
έν τοις άρχείοις, ών οΐ έπιγενέστεροι έ[Λορφώθησαν διά τών
διδαγμι,άτων καΐ τίς ρ,ελέτης τών Ιργων τών προκατόχων• Τό
φαινό(Αενον δε τοΟτο δεν είνε άλλως δυςεξηγητον. "Ενθα
υπάρχει άρχεϊον καλώς συντεταγ[Λένον καΐ συστηματικώς
(Αελετώ(Αενον, έκεϊ άναγκαίως θα γεννηθ-ίΐ Ιστορικόν έργαστη-
ριον, καΐ κατά ταΟτα δέν 2χει ίσως άδικον δ Γερι^ανός άρ-
χειοφύλαξ λέγων δτι ίθνος στερούμ,ενον αρχείων στερείται ίστο*
ρίας. "Όταν δε η έρευνα γίνηται συστη(Λατικώς, εΙνε ευ-
χερεστέρα πως ί τε προςθηκη τ^ς ανεκδότου δλης καΐ ί
Ιστορική αύτ^ς χρησιαοποίησις.
Οί περί την (ΐ.εσαιωνικην ιστορίαν τίίς Κερκύρας διατρί*
ψαντες ούδενός η^χέλησαν όπως αι σπουδαι αυτών άποβώσι
καρποφόροι κατά το ενόν* πλην δε τών εγχωρίων αρχείων
έξητάσθησαν επιεικώς αΐ τε βιβλιοθ^και καΐ τ£ρχε7α τ^ς
Δύσεως. ΈννοεΤται δτι αι [Λελέται αίται δύνανται όση[Λέραι
νά συρπληρωθώσι [Α&λλον (/.&λλον, ούδα[;.ώς δ' ά[Αφιβάλλω δτι
4 ΚΕΡΚΤΡΑ1ΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
τ& {χπαλαι έττιχρχτ^ίΦαν έν Κερκύρ^ιρ ιστορικόν πνεΟ(χ.α θά
συντελέτγι βίς τοΟτο ίυροςγικόνιως. Κατά χκθϋκον 5έ προςφί-
ρω κάγώ, συνδεό^λενος £λλως προς την Κέριιυραν δια τΰν
ανακινήσεων τίΐς τταιίικ,ϋς ηλικίας, συ[ΐ.βολην [Λίκράν, ίη-
μοσιεύων χερχυραίκά τίνα ανέκδοτα, άποκείμενα έν διαφόροις
βιβλιοΟηκαις καΐ συντεΐνοντα εις διαφώτισιν, έστω καΐ μικράν,
τίς (Αεσαιωνικϋς Ιστορίας τίς νήσου• Την δη[ΐ.09ίευσιν δ' έκα-
στου τούτων συνοδεύω διά παρατηρήσεων ίδιων, βσας Οεωρ«^
άρχουσας προς έςηγησιν τών ανεκδότων• Έν δε τώ προ'λόγ({>
τφ προτασσομ,ένφ του ποιη|Αατος του Νικολάου Κερκύρας
εξηγώ τους λόγους δι' ους συ[Απεριέλαβον εις την συλλογην
ταύτην τά ποίημα εκείνο, δπερ εϊνε εκ τών ενταύθα δημο-
σιευομένων το μόνον γ!δη πρότερον έκδεδομένον«
*Ως εικός, έν τοϊς χειρογράφοις ευρηνται τά εκδιδόμενα έν-
ταδθα γεγραμμένα έν συνεχείς λόγου άνευ χωρισμοΟ τών
περιόδων καΐ διαιρέσεως εις κεφάλαια και παραγράφους•
ΤαΟτα ύπ•35ρξαν εκ των έμών έργων. ΣημειοΟται δ' ενταύθα
καΐ τοΟτο, δτι κατά την έμην συνηθειαν τάς μεν λέξεις όσας
προςέθηκα μη υπαρχού^ιας έν τοϊς κώδιξι έδηλωσα διά τδν
ορθογωνίων αγκυλών [ ], τάς δε κατ' έμην κρίσιν αφαιρετέας
διά τών όζυγωνίων < > •
Έν τέλει εκφράζω χάριτας πολλάς τω έν Κερκύρί^ε καθη-
γητά! τοΟ γυμνασίου κ• Ιωάννη 'Ρωμανώ και τφ ενταύθα
υφηγητή τ•?ίς θεολογίας κ• Παναρετφ ΚωνσταντινΙδγι έπΙ
ταις σημειώσεσι δι' ων διεφώτισάν τίνα τών έμών άπορημά-
των καΐ έπλούτισαν την έκδιδομένην ένταΟθα δλην, ώς έν
οικείω χώρφ Ιδί(|ρ δηλοΟται•
ΑΡΣΕΝΙΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
ΑΝΕΚΑΟΤΟΝ ΕΓΚϋΜΙΟΝ Ε1£ ΤΟΝ ΜΑΡΤΥΡΑ . ΘΕΡΙΝΟΚ
Περί Αρσενίου, τοΟ ενάρετου καΐ σοφοΟ μγϊτροπολίτου Κερ-
κύρας, έγράφγισοον ί^η πρ6 ίμ.ών τα προςηκοντα υπό άλλων τε
καΐ του Φχβρικίου,^ ριάλιστα 5έ ύπ4 του ΜουστοζύΧου^ καΐ
(Αετ' έκεϊνον υπ6 τοΟ προλύτου τί|ς θεολογίας καΐ διΧάκτορος
τ^ς φιλοσοφίας κ• Σπυρ. Π. Παπαγεωργίου.^
Ό χ,λεινός ούτος γόνος τ•?|ς Βηθανίας, 8ν έπ' ϊσγις έτίμησε Η«1
τΐ(ΐ.^ ώς άγιον ί τε καθ* ί[^!.δ&ς ορθόδοξος και ή καθολική εκ-
κλησία, γεννηθείς εν Ιτει 876, την [λέν νεότητα διϋλθεν έν
Σελευκείδχ:, (ΐ,εταβάς Χ' είτα εις 'Ιεροσόλυ|Λα κάκεϊθεν εΙς Κων-
σταντινούπολιν, ετυχεν αυτόθι έπΙ ττ,ς πατριαρχείας του Τρύ-
φωνος [Λεγάλων τΐ[Λών| Ιως ό τοΟ βασιλέως 'Ρω[ΐ.ανοΟ ανή-
λικος υιός θεοφύλακτος πατριαρ/εύσας άνεβίβασεν αυτόν εΙς
τόν χηρεύοντα άρχ^ιεοατικόν θρόνον τίίς Κερκύρας, 8ν έκόσ{Αησε,
$ιά τ^ς έρετϋς αυτοΟ και παιδείας περί τάς δύο, ώς φαίνεται,
έτων δεκάδας.
Ό Αρσένιος Κερκύρας είνε Ι^έχρι τοΟδε γνωστός ως συγγρα-
φεύς έκ δύο έγκω^λίαστικών λόγων, του εις τόν άπόστολόν *Αν-
δρέαν καΐ του εις την (ΑεγαλοΐΑχρτυρα Βαρβάραν. *Α(χφότερ«
ίέ τα έγκώ[Λΐα ταύτα, ών [Λίκρά άποσπάσμ,ατα έζεδόθησαν τό
κατ' άρχ^άς υπό τοΟ Άλλατίου, πρώτος έδη{Αοσίευσεν ολόκληρα
6 Μουστοξύδης.^
Εις τά ηδη δ' ίκδεδομένα 2ργα τοΟ Ιεράρ]^ου προςτίθημι τό
ένταΟθα τό πρώτον δη^ιοσιευόυιενον Έγλώ[Λΐον εις τόν (λάρτυρα
1 Βί51. 6Γ860& ^x8. ΗαΓΐ65, τόμ. Γ, σ. 490 χ. ί.
2 ΒβΠβ 0056 εοΓοΪΓβδΙ σ. 409 χ. έ.
3 Πιρ\ τοΟ αγίου Άρσινίου μητροπολίτου Κ&ρχδρας. Έν Κιρχύρ^. 1871.
4 ΒβΙΙβ 0086 ΟοΓοίΓΟδί Ιν τώ Παραρτνίματι (&ρρθθ(ϋΰ6) &η* άρ. ϋ, οιλ•
Χ)[|ΙΙ-ΧΧΧ, χα\ Ν, σ. ΧΧΧ-ΧΧΧΙΥ.
6 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
Θε^Τνον. Εδρηται ίβ τοΟτο ?ν τινι κώδιχι τ^ς βιβλιοθηκγις τής
έν τφ *ΑγΙφ "Ορει [Λονϋς Κουτλου^λουσίου. Ό χώδιζ οίτος, εΙς
Αν ί^ωχοί, κατά τγ)ν τό παρελθόν 2τος γενο[Λένην υπ* έ[ΐ.οΟ κα-
τάταζιν τών αγιορείτικων χειρογράφων, τον άριθ(Α4ν 189 τ^ς
χουτλου(Λου9ΐα%^ς βιβλιοθτίχγις είνε γεγρα(ΐ.αένος έπΙ χάρτου
εις 8ον τον ιδ' χαΐ ιε' αιώνα, σύγκειται δ' ίκ φύλλων 120 καΐ
περιέχει τα έξϋς*
1. φ.Ι,α. «Παντολέοντος διακένου τ•ίς μεγάλγις έκκλγι-
οίας ίιηγγισις θαυμάτων [χερικη τοΟ πα[ΐ.[ΐ.εγΙστου αρχαγγέλου
Μιχαιόλ».
"Αρχ. αλίεγάλαι καΙ πολλαΐ καΐ ποικιλαι τ^ς άσω[λάτου
καΐ {ΑεγαλοπρεποΟς άρχαγγελικ•7,ς σου άρετϋς καΐ άζίας αΐ
Ιννοιαι».
Τέλ• α Ό εις των επτά αρχαγγέλων τών αναφερόντων τ<|^
θεώ τάς προςευχάς τών δικαίων». Μένει δέη διηγγ)θΐς α&τη
κολοβή ίν τφ κώΧικι•
2. φ.25,α. αΤοΟ έν άγίοις πατρ4ς η(;.ών Γργιγορίου τοΟ
θεολόγου έγκώ[Λΐον εΙς τους Μακκαβαίους».
3. φ.42,α• ΤοΟ αύτοΟ εις τ&ν £γιον ίερο[Λάρτυρα Μαρ-
κιανόν.
4. φ.56,α. Του αύτοΟ λόγος εΙς τδν έζισωτην Ίουλιανόν•
5. φ.71,α. ΤοΟ αύτοΟ λόγος εΙς τόν Γρηγόριον Νύσσης.
6. φ.77,β. ΤοΟ αύτοΟ λόγος συντακτηριος εις την τών ρν'
επισκόπων παρουσίαν.
7. φ. 10 2, α. ΤοΟ αύτοΟ περί πτωχοτροφίας•
8. φ.107,α. «Αρσενίου αρχιεπισκόπου Κερκύρας έγκώ•
(Λΐον εΙς τόν άγιον θερίνον (δίο) τον [λάρτυρα».
"Αρχ. αΈ}/.έλλθ(Αεν & φίλοι, καΐ τόν ύ(χέτερον άναδέζασθαι
πόλεμον»•
Τέλ. αΚαΙ την έπινίκιον τών θείων αγώνων πληροΟντες υ-
πό[Ανησιν έν Χριστώ 'ΙησοΟ τί^ κυρίφ ιΚ[](.ών φ η οόξα ε!ς το«ς
αιώνας τών αιώνων άρ.ην.»
ΑΡΣΕΝΙΟΥ ΕΙΣ ΘΕΡΙΝΟΝ 7
9• φ.118,«• αΜαρτύριον τοΟ άγιου (Α6γ«λθ(Αάρτυρος θερίνου
έν πόλει Βοτρωτφ [ΐ.αρτυρίσαντος (δίο)»•
"Αρχ. α Βασιλεύοντος τοΟ ασεβέστατου καΐ παρανόμου Δε-
κίου ίν $ιωγ(ΐ.&ς μέγα; κατά την υπ' αύτ6ν βασιλείαν»•
Τέλ, α Ό Χέ ηγβ[Αών έδυσφη^χει καΐ τίχθετο καΐ ώργίζετο
καΐ άφνω γίνονται βρονταΐ καΐ σεισ[Λ4ς τοιοΟτο;». Ή διηγη-
σις αΰτη (λένε» κολοβή εν τ^ κώδικι, δςτις ιτερατοΟται έν ταΐς
λέζεσι ταύταις.
Ό κωδιζ αποτελείται εκ (λερι^ν δύο, δν το μεν πρΰτον,
άπό φ• 1-106, έγράφη κατά τον δέκατον πέμπτον αιώνα, τ&
ίε δεύτερον έγράφη πρότερον δι' άλλης χειρδς τον δέκατον τέ-
ταρτον αΙώνα,
Κατά ταύτα του Αρσενίου τ4 έγκώμιον, περιλαμβανίμενον
έν τοϊς φύλλοις 107,α-108,α, εγράφη υπ4 βιβλιογράφου του
ιδ' αιώνος. Καθ* &σον δε γνωρίζω, δεν μνημονεύεται υπάρχον
έν άλλω τινί χειρογράφφ εκ των άποκειμένων έν ταϊς γνω-
σταΓς βιβλιοθηκαις τίς Ευρώπης• ό δε κουτλουμαυσιοοχΑς κώδιξ
δύναται νά θεωρηθ^ 6 μ((νος περιέχων αυτό.
Ό μ,άρτυς θερινός εις δν αποτείνεται τό έγκώμιο^^ τοΟ *Αρ-
σενίου έμαρτύρησ^ν έν Βουθρωτώ τ^ς Έπείρου έπΙ τοΟ αύτο«
κράτορος Δεκίου. Ή καΟ' ημ&ς εκκλησία τιμ^ την μνήμην.
ίύο μαρτύρων ομωνύμων, τοΟ μεν τ^ 28 Απριλίου, του οέ
τ91 6 Μαΐου, «^ν πάντως ό υπό τοΟ Αρσενίου έγκωμιαζόμενος
είνε 6 πρώτος• Σημειωτέον δε οτι τά Συναςάρια καλοΟσιν
αμφότερους θερινούς, εσφαλμένως. Τά κατά τό μαρτύριον αύτο(>
οία εκτίθενται υπό του ίεράρχου δεν διαφέρουσιν ούσιο>δώς άπό
τών άλλων ομοίων διηγήσεων. Έ δ* υπό του Αρσενίου έκθε•
σις τοΟ εγκωμίου άνακαλεΤ εις την μνήμην τάλλα εγκώμια
τοΟ αύτοΟ συγγραφέως έν οίς τίς διηγησεως περί τοΟ μαρτυ-
ρίου προτάσσεται προοίμιον γενικόν, δπερ έν μέν τοΙς έγκω-
μίοις τοΟ μάρτυρος θερινού καΐ τ^ς άγιας Βαρβάρας εΙνε μακρό-
τερον, βραχύτερον δ' έν τφ εΙς τόν άγιον άπόστολον *Ανδρέαν•
8 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΑΟΤΑ
Ώς θά βγϊ ό άναγνώττγι;, χαρακτηριστική έν τ^ συγγραφή
ταύτνι ^ έν τφ ύπ' όψιν προκειμένφ άπογράφφ αύτίς είνε '}\
χρίίτις του εύφωνικοΟ >εγο{Λένου ν καΐ πρό συ[Α<ρώνου, σχεΧάν
πάντοτε. "Αξιαι Χέ παρατηρη'ΐεως εϊνε καΐ δύο όνομαστικαΐ
απόλυτοι, έν σ. 480,19 ατοΰτο γαρ ποιών, & δικαστά, εις
(/.ακρέν σοι παρεκτείνεται τό άνηνυτονΒ χαΐ έν σ• 483,16
α κατασκευάζει κά{Λΐνον, έκκαύσας τε ταύτνιν υπέρ εκ περισσοΟ
καΐ έν αύτίί βλτϊθίίναι προςτάττει τον δίκαιον» άν (ΐ.η έν τφ
δευτέρφ τούτφ χ,ωρίφ ύτυειςέφρησε παράπτωμα τι τοΟ βιβλιο-
γράφου, ώς έδ^όλωσα έν τ|} έ[Α^ έκδόσει, θεωρών ά^ιρετέον
τ4ν σύνδεσμ,ον χαί*
Νεαι δε λέςεις, ουπω τεθησαυρισίΑεναι έν τί^ θησαυρέ τοζ^
Ερρίκου Στεφάνου, βυργινται έν τί^ έγκω^λίφ τοΟ Αρσενίου εις
θερϊνον αϊ έ;ϋς• πατρεΛασία έν σελ. 482, στ. 8 ττροςχαΛίτ-
δοϋμαι έν σελ. 478,8, στηΜζβυτής έν σελ. 485, στ. 22.
Ή δε ιστορική χρνισφ.ότγις του άλλως γλαφυροί τούτου ?ρ•
γου τοΟ Άρ'ίενίου εΙνε (Αετρίχ τις καΐ Ι^Αμεσος μόνον . Κυρίως
δε διδακτικά εϊνε τα έν σ. 475, 12 19 λεγόμενα, άτινα,
ώς φαίνεται εκ τ•?1ς παρασελιδίας σημειώσεως, αναφέρονται εις
την Κέρκυραν, ίς ούτω μανθάνομεν την ευλτιστον κα\ ώραίαν
αψιν κατά τον Γ αιώνα, έν ^ άργότερον, μετά τάς έπιδρομάς
τών Νορμαννών, θά Γ<^ωμεν αύτην μεγάλως πεσουσαν. Έκ δε
τών έν τ-ϊί αύτ•?ί σελίδι, στ. 20 - 24, λεγομένων περί ΒουΟρω-
τοΟ διδασκόμεθα τό ί/Ουοπληθές καΐ ευφορον τ-ίΐς ηπειρωτικές
εκείνης πόλεως κατά τους αυτούς χρόνους•
^ Μετά τάς βραχείας ταύτας προειςαγωγικάς παρατηρήσεις
δημοσιεύω έν τοϊς έξις αυτό τό κείμενον τοΟ λόγου του
Αρσενίου,
ΑΡΣΕΝΙΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
ΕΓΚΩΜΙΟΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΠΟΝ ΘΕΡΙΝΟΝ ΤΟΝ ΜΑΡΤΥΡΑ
1 . Έ(Λ6λλθ{ΐ.εν, ώ φίλοι, καΐ τον ύ(/.έτερον άναδέξασθαι πό-
λε(χον• έ[Αέλλθ[Αεν καΐ την ύ(Λετέραν ύπενεγκεϊν τυραννίδα. Προ-
χεί[Αεθα γαρ καθ' εΛαστην πανηγυριν εύχειρωτοι καΐ ύπί/ρεοι
καΐ ουΛ εστί τις 6 συγγινώσκων ^{ΛΪν ούτε τίς ασθενείας ούτε
ι9ίς απειρίας^ άλλα τουτό έστιν έκάστω σπουδή, τ6 άεΐ νιχδίν 5
ιίμδς καΐ ύπ6 χεϊρα εχειν καΐ προς τό ίερδν τοδτο στάδιον, δτβ
βούλεται,των λόγων άγειν, 2.0ύχοΰν έπειδγ) τίί επαινετοί ϋ[Αών
ένστάσει καΐ νΟν νενικιΠ(ΛεΟ«, ποηίσω[;,εν καΐΥ|(;,εϊς προθυμιότατα
την έπίδοσιν καΐ ε?δε γένοιτο τ6 όφελος άξιον καΐ τίίς φιλονει-
κίας ύ(ΑΪν καΐ έ(Α0ΐ τ•7ίς επιδόσεως Ρσον. Φθεγζ(ί[/<εθα γάρ τοι προς 1
ύμ£ς 8 χαΐ τ(^ ριάρτυρι φίλον καΐ υμίν εις ψυ)(^ην άνα/.θ[ΐ.ίζον .
τό χέρδος.
3. Αγαθόν πανηγυρις, αδελφοί, δταν ^ εν φίβφ θεοΟ 1| χαΐ
πρδς Θε4ν φέργ) καΐ τ<ϊ^ν άτοπων άπανυτ^. Αγαθόν πανηγυρις
ίταν έ(Λπορίαν εχ•/ι την έλεημοσυνην καΐ την φιλαδελφίαν Οι' 1 5
αγάπης έ{Απολιτευο(;.ένην. Αγαθόν σχολή, δταν λδγφ θεοΟ άνοί-
γω(Λεν στόμ,α καΐ τάς υψώσεις αύτοδ φέρω^ι,εν έν τώ λαρύγγι
καΐ [Αελετώ[Αεν έν τφ νόρφ αύτου η[/.έρας καΐ νυκτός. Αγαθόν
σχολή, έν ?ί προςευχη απερίσπαστος καΐ δ(/.νοι πνευ(ΑατικοΙ καΐ
θείων λογίων άκρόασις καΐ βουλεύ(Λατα εΙς σωτηρίαν συντεί• 20
νοντ«• έν ί) σωφρονίζεται γέλως καΐ θϋ(ΑΟς χαλινοΟται κχΐ ο-
φθαλμός παιδαγωγεΤται πρεπόντως καΐ νοΟς απλανής τηρείται
8. «αΟλκΑβτην. 4. τ€ς. ήμ&ν. 6. 'Β λέξις Ιχιιν γίγραηται Ιν τ{ &φ•
7. ο<»κ ο9ν. 9. {π($ωβιν. 10. Τβον φ6•ξ6{λ•θα. 11. Έν τ{ δ^
^Ρϋΐον. η. II Κώ9. 107, 6. 17..φ(ρο|Α•ν.
10 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
και προς Οε&ν αίρεται. 4. Πονηρά σχολή «ν ί^ κατεσθίοΐΛεν άλ*
ληΧους ταΤς συκοφαντίαις χαΐ χραιττάλης άφορμην καΐ φσ^^ιάτων
πορνικών χαΐ παιγνίων αισχρών τάς μαρτυρικάς πανιογύρεις
ποιοΟμεν. Πονηρά σχολή, έν {) εις £λλο τι ουδέν εύκαιροΟ[Λεν η
5 λέγειν τι χαΐ άχούειν )ΐαιν(ίτερον• α Σχολάσατε γάρ και γν&τε»
φησιν 6 θεΤος ψαλ(ΛΟς, α$τι εγώ εΙ\».% ό θεές». ΚαΙ πώς δυνά-
μεθα χωρ^σαι γνώσιν θεοΟ, μεριμνώντες άεΐ τά τοδ χ6σ[/(,ου
καΐ τοις II περισπασριοΐ; τ^ς σαρκός έρ.βραδυνοντες ; Πώς ^υνα•
τ4ν εις ψυχην στενοχωρουμένην υπό πονηρών διαλογισμών την
10 περί θεοΟ εννοιαν είςελθεΤν; 5. Την οδν τοιαύτην σχολην οϋ
δεϊ καλεΤν σχολην, αλλά πονηρίας διδάσκαλον• Τι γάρ τά ξύλαβ
καΐ 6 χόρτος καΐ ^ καλάμη προς τόν χρ'^σόν, τί δε χορός με-
θυόντων καΐ σχολην αγόντων εις τό καινοποιείν προς παλαΐσμα-
τα καΐ αγώνας μαρτύρων ;
15 6. Μη τά τών ακολάστων, ω φιλομάρτυρες, άλλα τά τών
σωφρονούντων, μηδέ τά τών θεάτρων, άλλα τά τών εκκλησιών,
μηδέ τά τών φιλολοιδόρων, αλλά τά τών φιλολογούντων διώ-
κειν έθίσωμεν εαυτούς καΐ καταντησωμεν θεόν συνεργόν έχον-
τες εις αρετών τελειότητα. Ταύτα γάρ διώκοντες ώς σ'>ναγω•
20 νισταΐ τών μαρτύρων τοϊς τ^ς δικαιοσύνης στεφάνοις δοζασθη-
7. ΈπεΙ ο5ν κατηρτίσαμεν ύμβς τοις βραχυτάτοις ρημασς
τούτοις καΐ προοιμίοις του λόγου καΐ προς την πανηγυριν ηύ-
τρεπίσαμεν, φέρε δη καΐ τά τοΟ μάρτυρος αγωνίσματα ταϊς
25 φιλοθέοις υμών ένηχησωμεν άκοαϊς, εί καΐ τ?ς αξίας ίττον, [|
άλλ' ούν τίς προθυμίας έλλεϊπον ουδέν. 8. Τόν μέγαν τοΟ-
τον χ9ίς αληθείας άθλοφόρον καΐ μάρτυρα τόν συγκροτησαντα
τόν ιερόν τοΟτον σύλλογον καΐ πάντας θεατάς τών έαυτοΟ α-
γώνων παραστησάμενον πώς 2ν άςίως θαυμάσωμεν ^ πόθεν
4. «οι£^μ•ν. 5. τ{. 8. || Εώ$. ΙΟΒ,οι. 9. €ττενωχωρο>»μ(νην.
12. τ6 χρ\>β6ν. 14.4γώναις. 16. μ))^. 18. 10£βομ«ν. 25. ^ττον
2χ τοΟ το πρώτον γραφέντος η'^^^* II Ι^<&^• Ι^^ι ^ ^^' μ4γ«•
ΑΡΣΕΝΙΟΥ ΕΙΣ ΘΕΡΙΝΟΧ 1 1
αύτ(^ τους τ(5ν επαίνων στεφάνους ως ο16ν τε πλεξω[)Ε,εν; ^Αρ«
χκτά τους νέ(Αους τΰν £ζωθεν έγκω^Αΐων, έκ γένους, Α δικιρεΤ-
ται είς πατρίδα, προγόνους τε καΐ πατέρας; άρα πάλιν εκ κάλ-
λους ^ ρώριης τ^ τάχους σώ[ΐ.ατος; άρχ έζ άνατροφίίς ^ πρά-
ζεως 9^ συγκρίσεως; 9. Ου [Λεν ο3ν πως δυνατόν τι τούτων αύτω 5
<2φορ[Αην παρέζειν εΙς εύφγ)[Λίαν. Αυτός ο3ν έαυτφ έκ τΰν οΐ-
κείων αγώνων πλέκει τ4ν στέφανον, ά[λΐγ9ί τών Ιζωθεν ώρα'ί-
σμάτων τοΟτον τηρών, καΐ ή(/.?ν αυτό τοΟτο ποιεϊν προτρέπε-
ται, ίκ το^ν οΙκείων π(ίνων τίς άρετίίς τνιρεΤν εαυτούς καΐ (Χ')|
τοΥς έξωθεν κόσμοις έγκαλλωπίζεσθαι, 8 καΐ ζωσιν ιί)ρί7ν κτΤΙμα 1
τί(Λΐον και άπελθοΟσι ριέγιγτον έγκω(ΐ.ίων κεφάλαιον. ΙΟ.ΚαΙ
είκότω;• Ποία γαρ £κ του || του ή(;.Τν σε[Ανότν)ς προςγίνεται εΐ η
π(5λις ίμών τείχεσι μακροΤς περιείληπται έκ λίθου τετραπέδου
καΐ θαυμαστοί καΐ ε2ς τρίχα συνγ)ρ[ΐι.οσμένου, ε{ ναι&ν (χεγέθει
καΐ κάλλει κεκοσ[Λνΐ(Αένων λαμπρύνεται, άλλα καΐ παντοίοις 15
δένδροις φυτών ώς παράδεισος ώραΐζεται, έκάστφ καιρώ τον
πρίσφορον καρπόν άπονέμουσιν ; Τ6 δε μείζον, πηγαΐ πολλαΐ
αύτ*}! καΐ άείρρυτοι διειδεστάτων ναμάτων και μάλα ψυχρών,
τοις άντλεΤν έθέλουσιν έμπιπλ&σαι. ϊί τούτων ίμ«ς, εΐ μη αρε-
τή ίμών τόν βίον κοσμεί, βελτίους ποι^σαι δύναται; 1 1 /Ηπου 2 6
καΐ τά περί γείτονα πόλιν διηγούμενοι τ^ ύμετέρο}:, λέγω
ώς πολλϋς έστιν εύπαθείας άνάμεστος* ίχθύες γαρ έν αύτ•?1 δτι
μάλιστα πλεΤστοι καΐ έστρέων γένη πολλά τοΤς τε κτηνεσιν δ
νομός αμύθητος καΐ αύτοφυ-ίΙ τά κηπεύματα' ουδέν δτερον ποι-
ιησομεν τ^ εαυτούς άπατησομεν, ώς δια τών τ^ς γαστρός έμ- 3&
φορημάτων τοις άνδράσιν έκπληροΟντες τόν ίπαινον. Γνώμεν
οδν ώς ουδέν τούτων ιίμ&ς βελτίους ποΐ"?<ϊαι δύναται τ% άρετη
μδνη ^ καΐ ζώσι συν^ν καΐ τελευτησασι II παραμένει.
3. ηρογόνων. ηατίρων. κάλους. 4. 1ξανατροφ9^ς. 5. οΰ. ιβώ^.
10. 1γκαλωκ(ς«σΟαι. 12. || Κώδ. 109,α. 13.Έν τ^ ώι^ τ^ Κέρκυ-
ραν λίγ». 16. ΙκΑβτων. 18. διη^εβτΑτων. μΑλλα. 19. Ιμκιηλώ•
βαι. 20. •ίικ>ν. 21. τν ύμετέραν. 23. μάλλιστ». 24•Αμή0ητος.
κοιήσωμιν. άπατήσωμιν. 28. Β Κώθ. 109, 6.
12 ΚΕΡΚΓΡΑ1ΚΑ ΑΝΕΚΑΟΤΑ
12. Είκέτως χαΐ τ&ν [Λκρτυρα ταΟτα προς ΐΏ(ΐ.δίς ειπ&Τν σή-
μερον* α£νδρες οΐ των έμ&ν αγώνων έ^ι πί<ττεω; θεχταΐ, πό*
θεν εγώ τοιαύτην έι^τησάμην την &ο;αν, ώ; ού μόνον τάς ετη-
σίους ταύτας εύφηαΐας δέ/εσθαι καΐ τιμάς, άλλα γε καΐ τών
5 χαθ' έκάστην άφικνουμένων τό οέβας ; 01 μεν γαρ τώ τάφφ
προςπίπτοντες καΐ ταϊς πλαζί τό μέτωπον προςαράσσοντες ώς
εύλογίαν καΐ άγιασμ4ν την επαφην εϊναι πιστεύουσιν* έτεροι,
θερμοτέρφ τώ πόθφ π^οςκαλινΧούμενοι, ώς πί^ων άπλλλαγην
τοΟτο λογίζονται καΐ μέντοι καΐ λαμβάνουσι κατά τό μετρον^
1 τϋς πίστεως* άλλοι χαΐ τόν έπίΛείμενον χοΟν τ^ έπ^φαν^ί^ϊ: τίΐς
αναπαύσεως ώς ^ΰρον κομίζονται, χαΐ γίνεται αύτοΤς $ιά την
έχπεμπομένην έζ αύτοΟ χάριν χρυσοΟ τιμιώτερος. 1 3. Πόθεν
οδν ταΟτα απολαμβάνετε, οι τίίς Χριστιανών πίστεως ύπηρέ-
ται καΐ φιλομάρτυρες ; Ουκ εκ προγόνων άνωθεν ευπατρίδων,.
15 ουδ' έκ πατέρων περιφανείας χαΐ πολιτικνίς τίνος δυναστείας
αί τιμαΐ αυταί μοι και δωρεαί. Πένης γαρ τίίμην τφ οντι χάν
Ιν αυτάρκεις |1 πάλαι διετέλουν του βίου, ει καΐ τά νθ¥
είμι πλούσιος και των ενδόξων περιφανέστερος• 14• Άλλ*
ουδέ πόλις ανδρών εύφορο; και βοσκημάτων παντοδαπών-
20 αυτάρκης τροφός, στοών κάλλεσι καΐ μαρμάρων πολυτε-
λείαις, λοετρών τε χαρ'.εστάτων λαμπρότητί καλλυνομένη.
καΐ έρκίοις έρυμνοτάτοις ησφαλισμένη, ά ουδέ τους έγείραντας
ώνησε, τ^ςδέ μοι τ•7ίς δόζης έγένετο πρόξενος. Έ; αύτίς γαρ
ίίμην τ•?ίς ρ.υιρΧ; ίιν ζών παρφ^ητα και θανών τάφον Ικτησά•
25 μην* αλλά πίστις δι' Ιργων βεβαιούμενη καΐ ΐ προς τό παθεϊν
διά τόν εκουσίως παθόντα Χριστόν επίδοσις, ταΟτά μοι γέγο•*
νεν οδός σύντομος προς την άνω Σιών, την τοΟ θεού μητρόπολιν,
ταΟτά μοι θύρα και ειςοδος τίΐς βασιλείας τών ουρανών έχρη-
μάτισε. 15•Μηδεις οδν εαυτόν άπατάτω, περιφανείαις γε-
5.και0«κ£στην. 16. «δται. 17.αύταρ꣫. || Κώδ.ΙΙΟ,α. Ιβ.εΙμΙ*.
20. αΰταρκις. 22. «Ορυμνοτάτοις. 23. 6νησε. τ^^ς €« μ«• 26.1η(-%
^σ(ς [τ]αΰτ«. 28. τα\^τ«. 29. μ^)$•ις.
ΑΡΣΕΝΙΟΥ ΕΙΣ ΘΕΡΙΝΟ» ΐ3
νους καΙ πλούτφ ρρβτντι καΐ ταΤς άλλαις βύταμ,ερίαις ίναβρυνά-
μενος. ϊαΟτκ γαρ πάντα παρέρχεται καΐ (ΐ,ετ' ολίγον άλλοις
γενησεται, τυχ6ν καΙ οίς ουκ έλπίζθ[ΐ.εν. Έκ τών οικείων πό-
νων συγκο;;Λεΐται τους καρπούς ίκαοτος, τοσοΟτον θερίσας δσοι^
και Ισπειρεν καΐ τοσοΟτον άποληψέ[Λενος βσον καΐ έδάνεισεν, 5
βτι πόνοι, II φησί, γεννώσι δόζαν και αγώνες νό(Αΐμοι προζενοΟσι
στεφάνους.
Ιβ.Άλλ' έπαινετέον δθεν έζ'3ίλθθ{Αεν τα εςαίρετα τοΟ [/.άρ*
τυρός σαφηνίσοντες Χι' ών εχκ>τ(^ τους στεφάνους έπλέςατο.
17. Ούτος τοίνυν 6 τ^ς ευσέβειας γενναίος αγωνιστής, 6 ευ- 10
γενης διά την τίς εικόνος συντηρησιν καΐ προς τό άρχέτυπον
εςο[Αοίωσιν καΐ τών άφ' ηλίου ανατολών ευγενέστερος καΐ Λν
καΐ καλού(Λενος, Οείφ ζηλφ πυρποληθείς την ίιάνοιαν καΐ τοΙς
τνίς πίστεως οπλοις καΐ τ^ς ελπίδος θωρακισθείς παρατάτ-
τεται τώ πολε|Λίφ. Ό δέ πόλε[Αος ουκ έζ εφόδου βαρβαρικές 15
συγκροτού(;.ενος ί^ν, άλλ' εξ έπινοίας σατανικές ;ΐβαι θεθ(/.ά/ων
βουλεοριάτων και προςταγ^^ιάτων. 1 8. Έ(Ααίνετο γαρ κατά τών
ευσεβών Δέκιος καΐ πο^ς Χριστιανός ηλαύνετο και συνελα[Λβά*
νετο καΐ προς θάνατον ηγετο, καΐ τα πονηρά δικαστήρια κατά
πόλιν καΐ οι κριταΐ τ^ς αδικίας πρ6ς τα τοιαύτα δζείς, τ& 20
πυρ έτοιίΛον, τά ξίφη ηκονη^ένα, αι ράβδοι πρό του βηαατος,
?Γεπηγ(ΐ.8νον τό ζύλον. "Ενθεν η σιδηρά κλίνη, εκείθεν 6 αλυ-
σιδωτός χιτωνίσκος* και οι ρ.έν τό πΟρ άν^πτον, οΐ δέ τους
όβε II λίσκους έκό[λΐζον, έτεροι τόν τροχόν κατ«σκεύαζον καΐ
£λλοι τάς (ΐάστιγας Ιφερον και πάντα καταπληςεως και φόβου 25
Ι^εστά ου μ,όνον τότε τοΤς όρώσι και πάσχουσιν, αλλά κοίΐ νΟν
τοΤς άκούουσι. Πρό τίίς πείρας 6 κίνδυνος, πρό τίίς ζάλης τά
ναυάγιον, πρό τϋς τομίς τοΟ ξίφους ό τίΐς ψυχίίς θάνατος. Ή
γάρ ποικίλη τών βασανιστηρίων οργάνων κατασκευή χαλεινώ•
' ι. Ιναμβρννόμενος. 6. || φ. 1 10, 6. 12. άψηλ^ου. 19. «αταιιό-
λιν. 22. σιδηρ*. άλνσι^Μτός. 21. ||Κώί. φΙΠ,β. 29.χ«λ•'
^ύ^φρον
}{ ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
τερον ένεττοίβι ττρό ιϋς πείρας τοΟ πάθους τοΤς άνάνδροις τ&ν ψίι*
βον. ΙΘ.Άλλ' ό στερρός ούτος άδζ[Λας χαΐ ρω[λ«λέος τ6 φρ6•*
νημα,[Ληδέν υποπτηζας τΰν &ρω[ΐ.ένων,προθύ[Αως 2φη πρ&ςτόν δι•
χάζοντα* καΐ τΐ φησι προς αυτόν ; αΕύρέθην τοΓς έ[λέ μγι ζητοΟ-
5 σιν, έ[λφανης έγενό[ΛΎΐν τοΤς έμέ [χη έπερωτωσιν. Μη οίν οΓου με
άλλως, ώ οίρχον, ένταυΟα παρεΤναι ί^ ίνα χρείττον' έ(Λαυτ&ν του
οοΟ φρονήματος παραστήσω χαΐ έλέγζω παρργισίϋχ: την οην άθε6•
τητα, δείζω σου τα σεβάσματα εΓδωλα βντα χωφά, τέχνης
Ιργα χαΐ χειρών πλάσματα χαΐ δαιμονίων ά^ςαθάρτων χατοι•
Ι Ο κητηριχ των άπατώντων τους θεομάχους, οις μένει τ6 πΟρ τό
άσβεστον συν πδ^σι τοις πε*•θομένοις αύτοΐς.τ)
20• Ώς οίν είδε την παρρηοίαν χαΐ το εί(τολμον ό άγ&ς||
τοΟ ανδρός, ένε'^κων ώς πανούργος μικρόν χαΐ τόν ελεγχον, ώς
δν μη προς όργην όςύρροπος τοΓς παροΟσι φαν^• α απείρως, 2ρη,
15 τών δικαστηρίων έχεις, & δνθρωπε, και των βασάνων* διά
τοΟτο προς άθυροστομίαν έχώρησας καΐ τα θεία ένύβρισας καΐ
τό ύψηλόν του δικαστηρίου κατεφρόνησας. Άλλ' όταν αμφοτέ-
ρων την πεΐραν λάβγις, τότε και τόν βγκον τ^ς μανίας σου
κατευνάσεις καΐ λογισμί^ σώφρονι ποιήσεις τάς άνθυποφοράς.
20 Άλλα πρό τίίς πείρας πειθήνιος τών βασιλικών γενοΟ προςταγ•*
μάτων, πρόςελθέ τφ ΔιΙ καΐ τοις δλλοις θ£ο7ς καΐ τάς νενομι^
σμένας θυσίας τοότοις αναντιρρήτως προςάγαγε, Ινα χαΐ το7ς
λοιποΤς οδός φαν^^ς προς τούτο και θύρα καΐ τάς παρά βασι-
λέως και ^μών απόληψη τιμάς. Πολύς γάρ 6 άγων τώ βασι-
25 λεΐ καΐ ημίν τό παραστησασθαι πάντα δνθρωπον τοις θεοΤς 2ν
φρόνημα καΐ μίαν προς αυτούς γνώμην έχοντα. Ει δε μικρόν
άνανεύσειαις, Γσθι οτι προς τ{ί άπειθεί^ και τών τετολμημένων
2• ^ωμαλαϊος. 3.μήδΙν. 4. *Η λέξις μ^) Ιπιγέγραπται άνωθεν νβωτέρ^
χιφί. ζητοΰβ(. 6.&ρχων. «ρ«(ττων. 12. || Κώ$.φ.111, 6• 19.
χ«τ«υν&σης. 20.βασ(λ«ικών. 22.άν«ντηρήτ(ι»ς. 23.φ«ν•1ς4 ιΐ«ροΐ•
βασιλέως. 26.Ιχοντ«ς. 27.άπ•ι0(α(.
ΑΡΣΕΝίΟΥ ΕΙΣ ΘΕΡΙΝΟίί 15
*Ιςπρ«χθη«ΐΥ) τάς ^ίκ«ς» • 2 1 .Ό μεν δη ταΟτκ «Ιπων ίσιώ;;α.
*0 ίέ [λάρτυς - ίν γάρ ειπείν ουκ αδύνατος προς τάς αποκρί-
σεις - «θεούς (λέν, ίφη, πολλούς έγώ || ούτε Ιγνων, οδτε δέ
γνώσομκι• Πώς γάρ ΟεοΙ ο( παντός άγαθοΟ Ιρη|ΐ.οι χ,αΐ πάσης
κακίας δηριιο^γοί ; Απατεώνων δε δαιμόνων καΐ άνδρΰν καΐ 5
γυναιχδν ύπ' εκείνων ένεργου(/.ένων εικόνας στη<ιαντες σέβε-
«θε καΐ τΐ[Λ&αε• 22.Άλλ* ε[ΑθΙ θε&ς ό πάντα έζ ουκ δντων
βείφ λ<!γφ παραγάγω ν εις τό εΖναι συνεργί(^ τοΟ άγιου πνεύ-
{λατος. Τψώ τ4ν λόγον ίν ό θεός καΐ πατήρ άρρεύστως καΐ
έπαθώς πρό των αιώνων έγέννητεν έπΙ 9ωτηρί^|^ το3 γένους 10
«τών ανθρώπων καΐ εις τόν κό^μον άπέστειλεν έπ* εσχάτων τ&ν
ήμερων* Ας σχηνώβα; έν παρθένω άγ((|ρ, προκαθαρθείση τφ θείφ
πνεύματι,προϋλθεν έζ αύτίίς άνθρωπος τέλειος μη έκστάς τίς
βεότητος, αύτην την κυησασαν παρθένον ώς πρό τοΟ τόκου κα•
ταλιπων, καΐ τοσοΟτον έοαιτόν έταπείνωσεν ίνα λάθνϊ τόν πά- 1 5
λαι τόν £νθρωπον άπατησαντα άποστάτην δαίμονα, ωςτε
καΐ σταυρόν ύπομεΐναι εκουσίως καΐ θάνατον* καΐ 2λαθε
χαΐ έδελέασεν αυτόν τϋς σαρκός τ^ προςλ^μματι, καΐ τούτφ
ώς βροτί]^ προςβαλόντα συνήθως ώς θεός έχειρώσατο καΐ κατέ*
βαλεν όλέσας αύτοΟ πέ^σαν την δύναμιν τφ τιμίφ αύτοΟ καΐ 20
σωτηρίφ πάθει* διά δέ τ'?!ς εκ νεκρών αύτοΟ ζωοποιοΟ άναστά- 1]
οεως άνεκαίνισε π£σαν την ανθρωπότητα, δωρησάμενος τοΙς
είς αυτόν πιστεύουσι την κατ' εκείνου νίκην. 2 3. Διά τοΟτο
την δεισιδαίμονα ταύτην πλάνην τ'Τίς είδωλομανίας ώς εκείνου
Κϋκθ' ι^μών ευρεμα φεύγωμεν καΐ τάς μυσαράς υμών σπονδάς 25
καΐ θυσίας έκείνφ προςαναφερομένας άποστρεφόμενοι, θυσίανζώ^
<χαν, άγίαν, εύάρεστον, την λογική ν ίμών δντευξιν καΐ λα-
τρείαν, κυρίφ τι^ θε$ ι^μών καΐ σωτ^ρι προςαναφέρωμεν». .
1. έβιώκα. 2. ηντΙλΙπεΤν. 3. || Κώ$. φ. 112, α. 5. άΑατα(όνα»ν.
8.παιρ«γ«γών. 9«ν•ύματος τούτον τ6ν λόγον. 9.άρ«ύβτως. ΙΜιβε-•
οχίτων. 19. προββ«λλ6ντ(Χ. 21. || &ώ8.φ. 112, 6. 24. €υσ§ιδ<χέ-
μον«. — 28. προς«ναιφΙρομ.€ν.
16 ΚΕΡΚΥΡΑΙΚλ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
24. αΈά<ίας| ίφησεν ό δικάζων, το εν τρισΐ χ,χί [λ.όνοις 0«ο1ς
ουγκλείεσθαι, καινώς άναπλβ6ττο(Λένοις υπό βοΟ και συντιθε(λέ-
νοις, τ^ άφθονί^ πρόςελθε τών θεών, υφ' ων τό π&ν συνέχ^εται
καΐ κρατείται καΐ περισώζεται, έπεί την πεϊραν την προκει-
5 μένην κολαστηρίων οργάνων συ ρνος ως άπειΟης άναδέζΐ|}•
25. Τίς γάρούκ οΐ5ε την καΟ' η(Α2ς θρησκείαν καΐ χρύνφ βε•
βαιου(Λένην καΐ νό(Αφ καΐ ποιητών (χαρτυρίαις συνισταμενην ;
"Ομι-ηρος αυτός, η τών ποιητών κορυφαιοτάτη άκρότης, δι' δλης
αύτοΟ τίς ποιη'^εως καΐ προπολε(Αθΰντας είςάγει τους θεούς καΐ
1 συ^λααχ^οΟντας κχΐ συνευω)του2λένους και συν^ιέποντχς κχΐ κοιν5|
περί τών πρακτέων βουλευομένους Π και τοΟ παντός πρόνοιαν
77θΐου[Λένους• 26•''βρρεσθαι ουν φράσας την άπίθανον ταύτην
λέσχηνκαΐ την πολυρρη^λονα γλώτταν σιωπ^ χαλινώτας δ προςε-
τάχ^θης τοΟτο ποίηιον τάχιον. 'ΟρΧς πώς άνέχοααί σου τίίς
1 5 κενολογίας ; "Έτι γάρ σου φεί$ο;Α.χι καΐ τ-Τίς άνοιας οίκτείρω•
Διό καΐ επιεικώς σοι πως διαλέγο[χ.αι, πχιδαγωγοΟ τρόπον παι*
^εύειν σε προς τό συ[Λφέρον έκβιαζέ|Λενοςθ•
27. «Μη π^οςτίθνι, φησίν, τοις λόγοις, 6 [ΐάρτυς, τάς άπει-
λάς' τοΟτο γάρ ποιών, ω δικαστά, είς [/.ακρόν σοι παρεκτείνε-
20 ται τό άνηνυτον* άλλα μδίλλον, ει βούλει, τοις εργοις ίεϊζον
την γενναιότητα. Τότε γάρ γνώσγι σαφέστερον την σην ητταν
και την έ[Αην προς τά ίεινά καρτερίαν, οπόταν τους λόγους
έκσας προς τά έργα χωρησγις, 28. Προτί9η{λί σοι τό σώ(Λα'
ποίει δ βούλει• παϊε τάς γνάθους* τέρε τά (λέλη* ξέε τάς
55 σάρκας* πυρί κατάφλεγε' έπίχεε ταύταις καΐ την άλριην δξει
συγκεκρα[Αένην• Δίίου καΐ τάς κατά νώτου πληγάς' έκαστον
γάρ μ,έλος χρεωστεΐ τφ δεσπότγ) την όλοκάρπωσιν. "Εχε τοί"
ν^ν μ,ε τοΟ λοιποΟ (Αητε κολακεύοντί σοι πειθόμενον [χητε χο-
λάζοντι έξιστά[Λενον.))
4. έπ•1. 8. χορυφαιωτ(Ιίτη. II. || Κώδ. φ. Π3,α. 12.άΛ»£6»νον.
15. &ννοέ(χς. 16. σοι πώς. ΙΤ.σοι. 20.6ούλη. 23 [χωρήσ«ΐ9•
ΑΡΣΕΝΙΟΥ ΕΙΣ ΘΕΡΙΝΟΝ 17
δ9.Πεπληγει τούτοις τοΙς λόγοις ό τύραννος [λαΐ] άφό- 1|
(>Υΐτος έγενετο τ^ θυ(Α(|), ωςπερ ουν καΐ είκίς. Πευσις γαρ καΐ
«πόκριηις Χύο συγγενείς αντιθέσεις, θυγάτιηρ "ίϊ άπ(ίχρισις τ^ς
7;εύσεως και εστίν η (ΐ,έν πεΟσις προςεοικυϊα ΰδατι ί:ορευο[χένω,
*}ΐ ίέ άπόκρισις γ|1 ποτιζοαένη. Έπάν δε τρα/υτέρα τίς πεύ- 5
σεως η άπόκρισις γένηται, τ4 τηνικαυτα (ΐε-ιαποιοΟνται αί δύο
καΐ γίνεται η (λέν άπόκρισις εις υλ^ν, ή δε πεΰσις εις τϊΟρ καΐ
εις υψος αΓρεται καΐ άκατάσχετον γίνεται καΐ κατά τίς ύλης
εκμαίνεται• 30. Και λοιπόν λίγου ταχύτερον τό ίργον ηνύετο
καΐ ό δγι;ϋΐιος τόν ιρροςτάττοντα τ9^ προθυρ,ί»: προέφθανεν, καΐ 10
θροΟς τις ίν περί το 8ικαστηριον άστιριος καΐ ψόφος (λαστίγων
ηκούετο. θερΓνος δε τόν αγώνα προθύ[ΐ.ως διηνυεν καΐ τί5ς σ«Ρ"
κό; ανδρείως τά επίπονα φέρων την έπΙ ποίσιν εύχαριστίαν τω
δεσπότη των δλων άνέπε(χπεν. Ή γαρ των άποκεΐ[ΐ.ένων τοϊς
άθληταΤς έλπίς αγαθών κοΟφον ένεποίει τούτω των βασάνων 15
τ6 δυςαχθές. Ώς δε ζω^κ (χηδόλως ύφιέντα τόν άθλητην, αλλά
{ΑΧλλον εαυτόν τί| εκείνου ένστάσει νικώ[Αενον, άνϋκε (λέν των
βκσζνων ό δικαστής, άπητει δε την ύπακοην και αύθις αύτω.
31. Προς 8ν αού τοσούτον, ειπεν ό |1 (/.άρτυς, καταγελώ σου
τ•?ίς άπονοΐας δσον καταγινώσκω τίς εύηθείας. Εί,ώς προςτάτ- 20
τεις, θύσω τω ΔιΙ και τοΤς εκ Διός καΐ τ•?ί (/.ητρί των θεών
σου, ου ρ,άχην παρειςφέρεις τοΤ; £λλοις θεοϊς; — «Ποίοις, ό άρ-
χων εφη, θεοϊς;»— αΤοϊς κροχοδείλοις, φησΙ,τοΤς αίλούροις, τφ
ί'βι, τ(^ πιθη)(φ χαΐ το7ς τιθασευο(ΐ.ένοις έρπετο7ς, προςέτι δε
τφ [^ιυ}^ω[λένφ "Απει καΐ ποηφάγω, τφ ζώντι (λέν τι^Λωριένφ, 25
θχνόντι δε θρηνου(Αένφ ; Τι δε 6 Μενδησιος τράγος ; ουκ αγα-
νακτήσει τΐ(ΐ.ω[Αένων τών άνθρωπο[ΛΟρφων θεών σου ; Τι δε τό
νειλζ>ον ρεϊθρον ; Ου παύσεται τίς επιρροές, παρορώρ.ενον ;
1 . II Κώδ. 1 1 3,6. Έ λέξις καΐ λείπει 2ν τώ χώδιχι. 5* έπ^ΐν. 1 1 . τί ς.
1?. Οερίνος. 13. €θχαΐ(>ιβτ«έ(χν. 16. μί^δ* δλως. 17. νικόμενον.
19•||Κώο. 114,χ. 21. κ«1 τ^ς |χ. 23. έλούροις 21.1β•(. τιΟαα-
σιυομίνοκς. 25. μυχομ^νω. &πη. 28* παΰβητοκ. π«ρωρόμ6νον•
18 ΚΕΡΚΤΡΑΙΚΛ ΑΝΕΚΛΟΤΑ
32, "^Ω τ•/1ς πωρώσεως, 2> τ•?ίς 7;ηρώσεως.Ά(Λφότεί:α γαρ κκΐ
πώρωσις κΛί πηρωσίς σε ιτεριέσχον δτι λογίΛίίς 2)ν φύσεως καΐ
έπ' εργοις άγαθοΓς :Γεποινΐ[Αένο^ εις δόξα ν και 2παινον του πε-
7:οιη*Λ6τος θεοΟ, προτιρ,^ς ττίιν άλογον φύσιν αύτου καΐ σέβη
5 βεούς καΟ' εαυτούς φιλονεικουντας καΐ (Μαχόμενους καΐ στασιά-
ζοντας χαΐ τους ρ.βν τυραννοΟντας, τους δε τυραννου(ΐ.ένους•
33. Πάντως ουκ άπιστη^εις ένθυιχηΟεΙς τάς κρονικάς τεκνο-
φαγίας καΐ πατρελασίας Διός, τά τε δεσ(Ααι και τιτανικά
αάθη καΐ τάς έν Ίλίφ Οεθ(Λαχίας. *Ανάβ>εψον εις τον ούρα-
10 νον II άνω* περίβλεψον δε καΐ τνιν γνΐν κάτω και κυκλόθεν κύ-
κλφ, κατά|Ααθ8 τνιν θάλασσαν καΐ, πάντα τά έν αύτοϊς κατα-
νόησα;, γνώθι τις ό ποιησας αυτά καΐ (/.ή θεοποιεί τά κτίσ|Αα-
τα, άλλα προςκύνει τόν κτίσαντα. Πρόκειται γάρ σοι ό κόσ(Αος
ουτος,ό (/.έγας ο&τος καΐ τφ οντι τνίς του ποιητου [Αεγαλειότη-
1 5 τος κ'Τίρυξ, οΙονεΙ διδασκαλειον και παιδευτηριον, ΐν' εκ των δ-
ρωμένων κατανο•?|ς τ4ν άόρατον, καΐ, εκ των περιγραπτών καΐ
αισθητών τούτων σωμάτων τον άπειρον καΐ υπερμεγέθη καΐ
πάντων των όντων ύπερο)^ικως έςηρημένον γινώσκων, δοςάζης
καΐ άνυμνίίς ώ; θεον και τών δλων ποιητην παντοδύναμον.
20 34. Διά τούτο τοίνυν θαυμαστά τά ποιήματα, ΐνα θαυμά-
ζηται και προςκυν^ται 6 ποιησας αυτά. Συ δε θαυμάζεις μεν
τόν ποταμόν τόν την Αιγυπτον πελαγίζοντα, ου δοζάζεις δβ
τόν άρρητω σοφίο: την αυζησιν αύτφ παρεχόμενον εις εύεργε-
σίαν τί|ς ανθρωπινής ζω^ς, άλλα σέβη τό ρείθρον ώς θεον καΐ
25 τιμάς αύτφ προςφέρεις καΐ εύφημείς ως Ι^ίο^ καΐ πλημμυρούν
δυνάμει ^οίΧ συστελλόμενον; ΦασΙ δε δτι δταν ό Νείλος τοϊς
έτησίοις καιροίς πλη ΙΙμμυρίί την Αιγυπτον, τότε [ό] Τίγρις και
2.η6ρωβις χαΐ ηήρα>β&ς βΐ. 5. χ«06αυτο{>ς. 10. || Κώ^. 114,6.
«νερίβλεψβ. 16. χ«τοινοεΧς. 17. Μετά την λέζιν βωμ&των Ιν τ^^ χώ-
διχι αι Χίζ%ις χατανο&ΐίς τ6ν άόρατον χαΐ πάλιν, άλλ2ι διαγεγραμμέναι.
18. βοξ&ζ«ις. 19. ανυμνείς. 21. προβχυνέ'^τοκ. 25. βΟφημέας.
27. II Κώδ. 115,α. «λημμυροΤί. τίγρης.
ΑΡΣΕΝΙΟΥ ΕίΣ ΘΕΡΙΝΟΝ 19
δ Ευφράτης κινοΟνται' δτε δε αποβαίνει Τ'Ζς Αίγύπτου 6 Νεί-
λος, πάλιν έ>ίεΤνοι πλ•/ϊ[ΑμυροΟντες άναπληροΟνται. Ώς εκ τού-
του ύπονοεϊν έστιν δτι περ οι ποταμοί οδτοι δι* ύπον()[Λων πί-
ρων εις τόν ΝεΙλον ύπερρέουσι• χαΐ δν πρ6ς ύπνιρεσίαν τίς αν-
θρωπινής ζωί; εταξεν ό θεός, οι άφρονες προςανέχουσιν ώς θεφ, 5
απονέμοντες χάριν ώς ευεργέτη. 35. Μία οδν έστιν άρχνι πάν-
των καΐ πρόνοια, η το π&ν συνέχουσα καΐ κυβερνώσα καΐ πε-
ριέπουτα, καΐ ουδαμώς ο^ιοτέον έτερους θεούς τινας έπιστατειν
τοΓς ουτιν ^ έπαμύνειν 9ΐ έπιτίθεαθαι, άλλα μίαν άρ'χτιν εϊναι
πίστευε την πάσης άρχίς έπέκεινα και πάσης άρχϋς φύσεως 10
άπωκ Η ισμένην καΐ Ιδρυμένην, την εν πατρί και υΐω κοιΐ άγίφ
πνεύματι θεωρουμένην τε και γνωριζομένην. Μία γάρ έστι φύ-
σις έν τρισιν ίδιύτησι νοεραϊς,τελείαις καθ'έαυτάς ύφεστώσαις,
άριθμω διαιρεταΤς, ού θεότητι».
36•Ταυτα πάλιν τον δικαστην εις μείζονα καΐ άγριωτέραν 15
μανίαν έςηγειρεν. ΚαΙτίτ^οιεΤ; Κατασκευάζει κάμινον, έκκαύ-
σας τε ταύτην υπέρ εκ περισσού < καΐ > έν αύτ^ί βληθίίναι
προςτάττει τόν δίκαιον. || Ό δε, τί^ τύπφ του σταυρού εαυτόν
. καθοπλίσας καΐ τους έμβάλλειν τοΟτον προςταχθέντας προλα-
βών, συν τοϊς ίματίοις είςηλατο, ούχ ώς εις κάμινον καιομένην, 20
άλλ' ώς εις θάλαμον ενδροσον καΐ τερπνόν• 37.01 δε συνελ-
θόντες εις την Οεωρίαν, όρώντες τόν μάρτυρα έν μέσφ τίίς καμί-
νου άφλεκτον διαμένοντα καΐ αίνουντα τόν Κύριον, αϊνον έδω-
καν τώ πρυτάνει τών όλων θεώ. Ώςαύτως δε καΐ ό τύραννος,
μεταβαλών εις θαύμα την άγανάκτησιν, έληζε μεν του θυμοΟ* 25
τοΟ γάρ θαύματος τό παράδοξον εις ίκπληξιν καΐ φόβον τούτον
ένέβαλε* κελεύσας δε αυτόν έζελθεϊν καΐ καλέσας πλησίον,
κατενόει ερευνών εΐ έκυρίευσεν αύτου τών ενδυμάτων τό πΟρ
ί κοίν αύτίΐς τίίς τρι/ός. 3 8 /Ως δέ πάντα εδρεν άλώ-
1. !φρ<&της. 3. δτί. υπονόμων.. 4. ύπέρρουσο. δ. β.άΛονέμον-
«ς χατα διόρΟωσιν Ικ τοΟ το πρώτον γραφέντος άπονέμουσιν. 1 1 άνφ-
χισμένην. 1 3. %αΟ(«υτ(ίις. 15. άγρ^οτέραν. 18. || Κώ$. 115, 6.
20. οΟχ•. 24. «ρύτανι.
20 ΚΕΡΚΥίΑΙΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
βνιτα, '^^πόρει, 6θαύ[Ααζεν, ηνιδέτο, ίσχα'λ'>.εν, τ^Τ'ϋ&οΟαι 'ί-
σχ^ύνετο και βιάζεσΟαι ουκ ίβούλετο' έδεϊίει γαρ, [Λ'^πως,
είς πλείστα; βασάνους ερχόμενος, πλείστα ένδείξηται καΐ
τα θαύ[Λατα, καΐ εν« ρ,όνον δια τών βασάνων πείθειν οϊό-
5 {Λενος άποσττ,σγ) πάντας τίς των ειδώλων θρ^ισκείοες.
39. "Ο^Λως τ'?ί λύτττ) τοΟ II βασιλέως δουλεύων, θηρίοις τού-
τον έκδίδωσι, και το θέατρον ^ν πλ•?|ρες τών θεατών. Ουκ ώ-
νΐρ, ου γυννι τνίς θέας άπέλιπεν, ου δούλος, ου χειροτέχνης, ού
μ,ικρός, ού ΐλέγας, αλλά καΐ παίδες διδασκάλων ύπεριδόντες
10 καΐ παρθένοι τν)ν αιδώ άπορρίψασαι έπΙ τό στάδιον ετρεχον.
4 Ο.Ό δε (χάρτυς,πρός τον άγωνοθέτνιν άνατετααένον έχων τό
0{Ααα και την διάνοιαν, εν (χέσφ του θεάτρου άπτίητος ίστη-
κεν. Τί ουν γίνεται καΐ τί πρ6ς ταύτα θεός ενήργησε ; Προςπί-
πτουσιν αύτφ τα θηρία, προςτρέχουσιν εκατέρωθεν, άπτονται
15 του χρωτός αύτου, φιλονεικοΰσι ποίον αυτοδ πρώτον άψηται.
τέλος, τα δσια, ώςπερ πάλαι τώ προφητικωτάτφ Δανιήλ τφ
άγίφ, έπιτελέσαντα, άπ' αύτοΟ μακράν άπ'ίλθον ώς κοιμησό-
μενα. 41. "^Ω σώματος ίερου δυνατωτέρου πυρός, ά σαρκών
όσιων υπό θηρών σεβόμενων άγριων, ω ανδρός άπτόητον το
20 φρόνημα εν μέσφ συνεδρίου παρανόμου Ιχοντος. ΤαΟτα 6 θεός
ημών 6 ποιών θαυμάσια, ό και πάλαι δροσίσας εν καμίνφ νεα-
νιας την εις αυτόν τηρουντας πίστιν άκηρατον και || προφη-
την εν λάκκω λέουσι δοθέντα βορ^ φυλάξας άπημονα καΐ άλλον
φυγάδα ρυσάμενος υπό κήτους καταποθέντα.
25 42. Τί δε μετά τηλικούτων θαυμάτων έπίδειξιν ; Έσχάρα
κομίζεται και πυρ ύποστρώννυται κ^^ι λύσσνι τυραννική 6 άγιος
έπ' αύτγίς άνακλιθνίναι προςτάττεται. *0 δε, τόν Χριστόν όνο-
μάσας, αυτομολεί προς την βάσανον. Ού γάρ άνέμεινβ τους α-
ϊ. ΙΟαυμαξ^. Εσχαλ». 2. έ$($&ίη. 8. (ίποστή<ι&(. 6. || Κώδ.
' 116, α. 7. πλήρης. 12. άπτώητος Ιατηχεν. 22. || Κώδ. 116, β.
2?• δωΟέντ« 6ορρ&. 24. ^υαΐ^^νον %χτ<χ διόρθω^'.ν εχ τοΟ το πρώτον
γραφέντυ; ^υσί^ςνος. 27. δε.
ΑΡΣΕΝΙΟν ΕΙΣ ΘΕΡΙΝΟΡί 21
γοντας, ίνα (χηδέ χεΤρες ψαύ^ωσιν άναγνοι άγνοΟ και γεν-
ναίου σώ(Αατος. Και ίν έπΙ τ•?ίς πέ77υρακτω(ΐ.έννις άνακείμ,ε-
νος έσχάρας ώς έπΙ χλίντϊς μ,αλακοϊς στρώ(/.ασι καΐ καΟαραΙς
σςνίόσι )ςεκοσ(ΐ.νΐ(;.ένγις. 43. "Ελεγε Χέ προς τον τύραννον' «τι
χοπι^ς, (Λχταιε, διασπώ[/.ενος την ψυχην ; Ιδού τό πυρ σου ψυ• 5
^ρόν έστιν' αιδείται γαρ τους ειδώλων καταφρονοΟντας. Επι-
νοεί (Αοι καινότερα κολαστιό?ι«7 ίνα καΐ {Λείζονας του έαοΰ Χρι-
στοδ τάς δυνά(Αεις θεάση, και, γνούς εκ τούτων των σεβασμά-
των σοΟ την άοθένειαν, κδν όψέποτε τίίς αληθείας εΙς έπίγνω*
σιν ηξεις». 44. ΚαΙ (δ|Λα τφ λόγφ και βρονταΐ πρηστηριοι και 1 Ο
ΰΐΐΰ^οί φοβεροί, του; θεο(Αάχ^ους έκδεψατουντες. Δείσας δε την
άπειλην τοΟ θεού ό έπίληπτος II δικαστής καΐ ώς έκ|Αανης κα-
ταστάς, τΐ ποιεί ; Προςπίπτει τοις ποσι τοΟ αγίου, έξθ(;ιολογει-
ται τάς άααρτίας, αίτεϊ συγγνώαην των τετολ{ΐ.η(Λένων, άσφά-
λειαν των (Λελλόντων προςτρέχειν τ^ [ΐετανοΐί}:, ό(Λθλογεϊ την 15
άληθειαν καΐ, ω του θαύ(Αατος, ίστησι την όργην η [λετάνοια•
45. Και ό άγιος ευχαριστεί^ τξ) Οεω έπΙ τοις παθη(χασιν αύτοΰ
και τνί (/.ετανοία του πριν διώκτου, και γίνεται τοΤ; πδέσι δι-
δάσκαλος, αφεθείς, τα στίγματα του Χρίστου έν τω σοψ-ατι
περιφερών, κηρυγ^χα ζών, εαπνους στήλη, ανδρείας υπόδειγι/.α, 20
σωφροσύνης ύπογραμιαος, κακίας έκριζωτης, άρετίς φυτουργός,
οδηγός πλανω[Λένων, στηριγμιός σωζθ(/.ένων, τϋς πλάνης στη-
λιτευτης, νθ{Λθθέτης ευσέβειας, τω λόγω παιδεύων, τοϊς εργοις
βέβαιων τόν λόγον, άπάγων από των ειδώλων, προςάγων τω
πάντας καλοΟντι προς σωτηρίαν, νεότητος παιδαγωγός, πολ'.^ς 25
σύ(χβουλος αγαθός, παρθενίας συνήγορος, συζυγίας συναρ[;.οστης,
πεινώντων τροφεύς, γυρ-νών σκεπαστής, θλιβορ-ένων παρηγορία,
πενθουντων παράκλησις, Ιητηρ νοσούντων, πασχόντων θεραπευ-
τής και δσαι των |1 παθη[ΐ.άτων αί προςβολαΐ, τοσαύτας καΐ
1. μ^$1. 4. κ&χοβμημίνοις. 1 0. πριβτήριοι. 12. || Κώδ. !17,α.
Ιχμανίας. 17. αύτο\^. 21. Ικ^ιζωτης άρ*τής. 22. σωζωμένων,
27.«ινόντων. 29. || Κώδ. 117,6.
22 ΚΕΡΧΥΓΑΙΚλ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
των Ιαίί,κτων παρείχε τάς δωρεάς. 46.Ταυτ« χρόνοις ρ.ετά τ^
^χθος τρισΐ και £λλφ τι τίρίς* τοσούτον γάρ έχαρίσθγι ττρός Οεοίϊ
τοΤς <τυ(Λπολίτ«ις πρ6ς καταρτιτ(Λον καΐ ώφέλειαν ό άγιος μάρ-
τυς. Έπειτα εν καλφ υπνω καταλύει τον βίον καΐ τό ()ΐέν
5 πνεΟμα χειρι θεοΟ παρέθετο, έπεί ψυχαι δικαίων εν χειρί θεοΟ
κατά τό θεϊον λόγιον,τό 5έ σώμα τοϊς συμπολίταις ύμίν ώς άδελ-
φοΤς καΐ οικείοις κατέλιπεν, 6 και περιστείλαντες έντίμως κα-
τέχετε και τιμδίτε άει καΐ ταϊς δι' έτους γεραίρετε πανν,γύ-
ρεσιν. "Οθεν καΐ μδέλλόν έστιν ύμΤν ποθητός, δτι τίς θρεψα-
10 μένγις ύμ&ς δ καρπός. Οικείος 6 κόσμος, οίκείον τό αγαθόν, συγ-
γενίις ό πρόμαχος, αδελφός ό προστάτης. 47. Χαίρετε οδν καΐ
άγαλλι&σθε, άθροίζοντες αύτφ τίίν πανηγυριν, τόν ιερόν καΐ
πιστόν καΐ φιλομάρτυρα σύλλογον, τόν τε κοινόν δοξολογουντες
δεσπότην και την έπινίκιον των εκείνου θείων αγώνων πλη-
15 ροΟντες ύπόμνησιν έν Χριστφ ΊησοΟ τ(|^ Κυρίω ημών, ω ίι δόξα
εΙς τους αιώνας των αιώνων άμην•
2. &λλ6> 3. 6φ4λ6ΐαν. 8. πανηγύρεσ^. 9. μάλλον έστΙν.
ΝΙΚΟΛΑΟΪ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
ΠΟΙΗΜΑ ΕΠΙ ΤΗΐ ΠΑΡΑΙΤΠΣΕΙ ΑΠΟ ΎΠΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ
Νικόλαος δ (ΑΥίτροπολίτης Κερκύρας περί οδ πρόκειται έν-
ταΟθα *ίκ(Λασεν άρχο^λένου τοΟ ιβ' αΐδνος. Κίνε Χέ γνωστός τό
[λέν ώς (Λετασχών εν ετει 1017 τ•/1ς υπό Αλεξίου Α' τοΟ Κο-
ρ-νηνου συγ/ΛτιθεΙσγις εν Κωνσταντινουπόλει συνόδου προς άνα-
στηλωσιν τών άγιων είκόνων*, τό δε ώς έκ τίς φιλίας αύτου
προς τόν άρχιεπίσκοπον Βουλγαρίας θεοφύλακτον οδ σώζονται
τρεις έπιστολα} προς τόν Κερκύρας, η ιζ' κβ' καΐ κγ' τών
παρά Μίβηο. ** *0 Μουστοξύδης ορθώς άπέδειξεν δτι εις τόν
ίΐλέτερον Νικόλαον αναφέρονται αί έπιστολαΐ έκεϊναι τοΟ θεο-
φύλακτου. Κατά τόν Κερκυραϊον ίστοριογράφον ό εν τίί κβ'
έπιστολίί (Λνγΐ[Αονευό{Αενος α ΣενναχνιρεΙ;/. ό Άσσύριος, δν εν (Λεση
τών ποτα(/.δ)ν ηι^Λν ά[Λείλικτον έπαπέστειλεν» είνε 6 Νόρμαν-
νός Βογιαουνδος, δςτις συλληφθείς υπό των Τούρκων εν Μέσο-
ποτα[ΐ.ί(^, είτα δ' ελευθερωθείς και πάλιν ηττηθείς απεσύρθη
εις ΆπουλΙαν, ενθχ συναθροΐσας στρατιάν έπέπεσε κατά του
ΊλλυρικοΟ καΙ- τ'/1; Βουλγαρίας, και διέδραι/,ε πάντα φέρων
πΟρ και σίδηρον*^*.Έκ τΰν επιστολών δε τούτων, αΐτινες εστά-
λησαν κατά πιθανώτατον λόγον υπό του θεοφύλακτου πρά'
γ|χατι εις τόν Νικόλαον, γνωρΙζθ[;.εν τόν Ιεράρχ^ην τίίς Κερκύ-
ρας υφιστά|Λενον παντοία δεινά υπό τών τά κακά διαβουλευο-
[λένων και πιεζόρ,ενον υπό τίίς έ/θρότητος αυτών. Διό ένθαρ-
ρύνων αυτόν γράφει ό θεοφύλακτος* «και καταδιώξαις αυτούς
»καΙ καταλάβοις καΐ έκθλίψαις και ώς πηλόν τών πλατειών
* ΜοηΙίαυοοη, ΒίΙ)1. αοίδΐ. σ. 384.— Μαηεί ΟοΠ. €οηα1. Τ<5μ. Κ'
ο. 1104.
** ΡβίΓοΙοβίβο βΓββοββ τό(χ. 126 σ. 384, 394, 401.
*^* Μουστοξύδου 06ΐΙβ αοδο ΟυΓΟίΓβίΐ σ. 412.
24 ΚΓ,ΡΙννΡΑΙΚΑ ΑΝΚΚΔΟΤΑ
«"λεκνκι; του; την πλατεϊαν του άθεου Μωά[λετ στέρζαντας.
»ΚαΙ ταυτά σοι ουκ έπευχο(Ααι μόνον αλλά και πέποιΟα οτι
5) έσονται. Ου γαρ άδικος ό θεός ώςτε ρ.Υΐ και ψυχνίς καθαρό-
))τητα εκ περιουσίας προςκληθέντα Χουναι τίςνΙκΤίς τον στέ-
»φανον.))
Οίον δε περιγράφει αυτόν ό θεοφύλακτος εν ταϊς [ΑντϊσθεΙ-
<?αις έπιστολαϊς, άκτάρατον τύπον άλτ^θείας, ε[Λπνουν εικόνα
'^ίς εις τόν θεόν πεποιΟησεω; και άλγιθή ποι^λένα του Χρί-
στου, τοιούτον (Αχρτυρεϊ καΐ η κατωτέρω Χη^Αοσιευομέντ), εις
τρίαετρα ιαμβικά έντεταμένη, παραίτησις αύτου από του κερ-
κυραϊκοΟ θρόνου. Ώς βλέπομεν έκ του ποιιηματος τούτου, ή
τίαντοδαπγϊ των ννιτιωτών κακία, ή Τίθικνΐ εκπτωσις τοΟ έμ-
πεπιστευμένου αύτω ποιμνίου, αί αντεγκλήσεις του κερΧαλεό-
φρονος και ανελεύθερου όχλου κατ' αύτου, μάτγιν ζν^τουντος
νά όρθοτομησνι τον λόγον τ-ης αληθείας, παρεκίνησαν τόν Νι-
κόλαον νά παρκιτησνι την έπισκοπικην ράβδον. 2υγκαλέσας
δ\ ώς φαίνεται, τόν κλίρον καΐ τους προΰχ^οντας εις σύνοδον,.
έςέθηκεν αύτοϊς μετά παρρησίας τό βχραθρον τό διαχώριζαν
αυτόν άπ' εκείνων. *Η φωνή αύτου ύπίρζε σθεναρά, ή δ' α-
ρετή κατίσχυσε τ'7,ς κακίας.
Τό ποίημα τούτο δεν εκδίδεται τό πρώτον ενταύθα. Πρώ-
τος έςέδωκδν αυτό ό Μουστοζύδης εν Μεδιολάνοις τω 1815
εν ίδίφ φυλλαδίφ εις μέγα 8ον, έπιγραφομένω Νίοοίβί ιπθΙγο-
ροϋΐδβ ΟοΓογΓββ θ8Γπιοη πιΟΓβΙβ. Αντέγραψε δέ τό ποίημα ά
Κερκυραίος φιλόλογος έκ κωδικός άποκειμένου εν τνΐ λαυρεν-
τιακ•?ί βιβλιοθηκΥ] (ΡΙυΙ. V. Οοά. Χ), και τούτον τόν κώδικα
εΟηκεν 6 έκδοτης βάσιν τίίς δημοσιεύσεως, καίπερ γνωρίζων
την ύπαρζιν καΐ δευτέρου τινός εν <^ ίτο γεγραμμένον τό
ποίημα τούτο* είνε δ* οδτος 6 βατικανικός κώδιζ ύπ' άρ.ΟνίΙ.
Άλλ' η εκδοσις εκείνη απέβη ένεκα των πολλών άντιγραφι-
κών παραπτωμάτων του λαυρεντιακοΟ κωδικός καΐ τ*}!; άλίγης
* Μι'δηϋ ^νΟ'αν. τ. 126. έπιστ. χγ'.
ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΣΤΙΧΟΙ ΙΑΜΒΙΚΟΙ 25
τότε πείροος του Μου/ττοξύΧου έσφαλμεννι εν πολλοίς, χ.αίτοι
ουκ ολίγα διώρθωσεν ό άν^ρ. Συνιδών Χέ τούτο αυτός παρέ-
βαλεν είτα καΐ τόν βατικανικ,όν κώΧικα καΐ έδγιαοσίευσε βελ-
τιω[ΛένΥϊν εκΧοσιν του ποι•;ί(Λατος, ήτις καΐ εϊ5ε τό φως εν τνί
συγγρα(ρ*(!| του Μουστοζύδου ΙΠυδίΓβζίοηί ΟοΓοίΓθδί, Αρρβη^. σ.
XX. Επανέλαβε οέ την εκδοσιν ταύτην κατά τους δύο κώΧι-
κας,τάν λαυρεντιακάν και τόν βατικανικόν,καΐ εν τ(|^ παραρτ:^
μάτι τίς συγγραφές Οβίΐβ οοδβ ΟοΓΟίΓβδί, άλλ' (2νευ σΥϊ{Αειώ-
σεως τών διαφόρων γραφών, ως είχε πράξει τό αυτό καΐ εν τίί
έκδόσει τί) εν ταϊς ΙΙΙϋδίΓβζίοηί ϋοΓΟίΓβδί.
Πλην δε των δύο τούτων γνωστών απογράφων ηύτύχησα
νάνεύρω και τρίτον εν τνί βιβλιοθήκη τοΟ Μονάρυ, έν τω
υπ' αριθ. €€ΧΙΙ έλληνικφ κώδικι. Εϊνε δε τοδτο όρθότερον
μεν εκείνων καθ' & ίδγι εξεδόθη τό ποίημα τοΟ Νικολάου,
πληρέστερον δ' αυτών κατ' ολίγους μεν, άλλ' ουσιώδεις στί-
χους έν τέλει, έξ ών καταφαίνεται δτι η παρρησία του μη-
τροπολίτου έπηνεγκε τό ποθούμενον αποτέλεσμα, καταστη^
σασα περιττην την παραίτησιν αύτοΟ. Δια τούτους λοιπόν
τους λόγους καΐ την.σπάνιν τών βιβλίων τοΟ Μουστοξύδου, έν
οΤς έδημοσιεύθ'Λ τό πρώτον, εκδίδω ένταΟθα καΐ πάλιν τό
ποίημα τοΟ Κερκύρας Νικολάου» Και βάσιν μεν τίΐς έμ^ς εκ-
δόσεως. Ιθηκα τόν κώδικα τοδ Μονάχου, τότε μόνον προτί-
μησα; τάς γραφάς τών άλλων κωδίκων, δτε αύται ήσαν όρθό-
τεραι προφανώς. Ύπό δε τό κείμενον έσημείωσα τάς κακάς
γραφάς τών κωδίκων, τάς μεν του μοναχικού διά του γράμ-
ματος Μ, τάς δε τοΟ λαυρεντιακοΟ κατά 'την άνάγνωσιν του
Μουστοξύδου . έν τ|ί πρώτη πασών έκδόσει διά του Λ, τάς
δε τοΟ βατικανικοΟ, οΐας παρουσιάζουσι σιωπηλώς αύτάς
αΙ νεώτεραι εκδόσεις τοΟ Κερκυραίου λογίου, διά τοΰ Β. Έση-
μείωσα δε δι' ιδίων σημείων, κατά τό είωθός, τάς αρχάς τών
φύλλων τοΟ μοναχικοΟ κωδικός έν οϊς περιέχεται τό ποίημα,
ών η τάξις εϊνε συγκεχυμένη έν τη σταχώσει, ώς θα πα-
26 ΚΕΡΚΤΡΑΙΚΑ ΑΝΚΚΔΟΤΑ
ρατηρ'ίιγ) 6 άναγνώττης/Η δ'άκολουΟίχ ιών φύλλων ίν οΐ; ευ-
ρηται το ποίη^χα εϊνε κατά τγιν σνιαερινην τοΟ χώ&ικος άρΙΘ^Αΐη-
ανί έζνίς• φ.ΙΟΟ,α-ΙΟΟ,β, 1 18,β-1 18,α, 41,α-41,β, 42,«.
Πλην του προκεΐ(Λένου χοιηΐΛατος του Νικολάου άττεΧόθη-
σαν αύτί^ ύπί> τοΟ Λέοντος Άλλατίου καΐ δύο έπιγρά(Λ(ΐ.ατα,
τό (/.εν εΙς τον τί[λΐον Σταυρόν, τό ίε εις τ6ν άγιον *Ιωάν•
ντιν τον Χρυσό«τομον• * Άλλα ταΟτα κατά {λέν τόν λαυρεν
τιακόν κώδικα εΙνε έργον άλλου τίνος ρ.ητροπολΙτου Κερκύ-
ρας, Ιωάννου,** εν δε τφ βατικανικΰ, έξ ου έζέδωκεν 6 Μου-
στοξύδης την ε{Α(χετρον παραίτησιν, αποδίδονται είς τίνα (ΐ,η•
τροπολίτην Κοριν&ου. *^*
Άλλ' άντΙ των δλιγοστίχων τούτων έ:ΐΐγραμ[λάτων, άτινα,ώς
αποδεικνύεται εκ τών ανωτέρω λεχθέντων, δεν συνετάχθησαν
υπό τοΟ Νικολάου, άποδίδορ^εν ση(Λερον εις τόν λόγιον τίς
Κερκύρας [χητροπολίτην συγγραφην άζίαν πολλού λόγου, ίτις
ε[Λεινε ρ.έχρι τούδε δλως άγνωστος, κείται δε ανέκδοτος εν
τινι χειρογράφω τϋς κατά τόν "Αθω (ΛονίΙς τοΟ Διονυσίου.
Ό κατά την έμην ταξινό|χησιν ύπ' αριθ. 271 κώδιζ της
αξιόλογου βιβλιοθήκης ταύτης τϋς (/.ονίίς εΙνε βθ[Λβύκινος γε-
γρα(λ(Λένος κατά τόν ιγ' αιώνα τελευτώντα καΐ αποτελείται
έκ φύλλων 321 κατά την υπό χειρός του ιη' αιώνος γενο^λέ-
νην άρίΟ(ΐ.ησιν. ΚαΙ εν [λεν τοις τελευταίοις φύλλοις, άπό
τοΟ 2 1 1 ,α (λέχρι του τέλους περιλαμβάνει ό κώδιξ διαφόρους
άσκητικάς παραινέσεις καΐ κεφάλαια τοΟ άββόέ ΚασσιανοΟ
καΐ Νείλου του ασκητού. Τό δε ριέγιστον μιέρος τοΟ κωδικός
άπό φ.Ι,α (λέχρι φ.21 1,α κατέχει [ΐεγάλη συγγραφή το\^ Κερ-
κύρας Νικολάου, δςτις άνευ αντιρρήσεως εΙνε ό γνωστός ηριΐν
μητροπολίτης τοδ δωδεκάτου αιώνος, περί ου ένταΟθα ό λό-
* Εχο6Γρ(α ΓΐιβΙ. 6ΐ 5θρΙι. £ριθ. 11 πάρα 'ζϊ^ Φαβριχίω, Βί1)Ι. 6γ&θο•
2χδ. ΗαΗβδ, τόμ. ς'. σ. 54.
** •Ίδ. Κατάλογον Βαηάίηί Ιν ΡΙαΙ. V. οοίΐ. Χ.
*^^* ΒΙουστοξύδο\> ΡβΙΙ© οοεβ €θΓϋ!Γβ8ί σ. 412.
ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΣΤΙΧΟΙ ΙΑΜΒΙΚΟΙ 27
γος. Έ συγγραφή επιγράφεται «Τετρακόσια Η.εφάλαια τοΟ
αγίου Μαξψου, έρ(ΑΥΐνευθέντα παρά [χητροπολίτου Κερ>ούρων
Νΐ)ςολάου.»Ή δ'είς τα ασκητικά κεφάλαια τοΰ άββ& Μαξί{Λου,
άκρ,άσαντος, ως γνωστόν κατά τόν ζ' αιώνα, έρ(ΛνινεΙα του
λογίου τίς Κερκύρας (λτιτροπολίτου έπεται εν τδ άγιορειτικω
(διονυσιακή) κώΧικι εις εκαστον τών κεφαλαίων χωριστά. Το
δ'έκάστοτε έρ(ΛΥΐνευό{ΐ.ενον κείμενον δεν εϊνε πάντοτε γεγραμ(Αέ-
νον δλον εν τΰ κώΧικι,άλλ'ένίοτε άποκόπτεται,δηλουμένης τϋς
συνεχείας διά των λέξεων «και τά έξίΐς.» Σνϊ[Λβιωτέον δε καΐ
τοΟτο, δτι δεν ερμηνεύονται άπαντα τά κεφάλαια τδν εκα-
τοντάδων του Μαξί[Λθυ, άλλα τά πλείστα [Α<5νον, κατ' έκλογην,
τηρου[Αένης δ^λως πάντοτε τάξεως περί τον άριθ(ΛΟν τών κε-
φαλαίων, δςτις προβαίνει κατ' αύστηράν άκολουΟίαν.
Τίίς δε [Αακρ<Χς και σπουδαίας ταύτης θεολογικ-^ς συγγρα-
φ•71ς προτάσσεται δ έξ-ίΐς πρόλογος τοΟ έρ[Αηνευτου, έντεταμέ-
νος εις στίχους πολιτικούς, οΐτινες έν τφ κώδικι (φ.Ι,α κ. ε.)
εϊνε γεγρα[Α[;.ένοι κατά συνέχειαν ώς πεζός λόγος*
«Ό πρόλογος, ώ δέσποτα, τών σοφών κεφαλαίων
ά συγγραφή τυγχάνουσα ΜαζίΐΑου του μ,εγάλου,
δι' ών έκδιδασκό[Λεθα την εις θεόν άγάπην,
πρώτον μεν έκδιδάσκει σε δι' ην αϊτίαν ταΰτα
εις τεσσάρας πβπόσωκεν εκατοντάδας πάντα. 5
Τών γάρ τεσσάρων του ΧριστοΟ θείων ευαγγελίων
τον αριθμόν τετίμηκε, καλώς ποιών και τούτο.
Τό σύμπαν γάρ μυστηριον τό τ•2ίς διδασκαλίας
τών πανιέρων καΐ σεπτών ευαγγελίων, λέγω,
εις την άγάττην κατάντη, την μόνην σώζουσάν σε• 1
Αγάπης γάρ ούκ Ιξεστι δίχα τινά σωθ^ναι,
έν ί[ καΐ περιέχεται πρ&ζις Ινθεος πάσα.
Δεύτερον δε διδάσκει σε πάλιν ούτος δ λόγος
δτι τό θεΤον σύγγραμμα τούτων τών κεφαλαίων
28 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
1 5 από πολλών συνέλεζεν || άγιων φιλόπονων,
αρχαιοτέρων χαι σοφών χαΐ θεοφορουμένων,
ών τινας χαταλέζω σοι τοδ λόγου προϊόντος,
δταν και τα κεφάλαια τά περί τίς άγάπνις
ταΟτα χαθ' όσον δύναμαι χαθ* εν έπεζηγώρ,αι•
20 "Επειτα παραγγέλλει σε μετά φιλοπονίας
ποιεΐσθαι την άνάγνωσιν τών κεφαλαίων τούτων,
ώς δι' ολίγων λέςεων, νοΟν πολύν κεχτνιμένων
ώφέλιμον εις ριάθϊίσιν χαι ψυχί5ς σωτηρίαν,
ει μετά φόβου θείου τις άναγινώσχει ταύτα.
25 Ούχ εύληπτα και γάρ έστι ταύτα τοις μη σπουΧαίοις,
μηΧέ τό πνεύμα συνεργόν τό θεϊον κεχτημένοις.
Πρέπει &έ την άνάγνωσιν των σοφδν συγγραμμάτων,
ώς ούτος πάλιν ελεζεν ό Μάξιμος ό μέγας,
5ιά ψυχίς ώφέλειαν ποιεΐσθαι φιλοπόνως,
30 μη μέντοι, καθώς βλέπομεν τους πολλούς των ανθρώπων^
φΟ.οϊοξίας ένεκα καΐ φρυάγματος χάριν. }|
Ό γάρ τοιούτος άνθρωπος ουκ άν ώφεληθείη
καν πάμπολλα συγγράμματα σοφών άναγινώσκτρ.
ϊοσαΟτα μεν ό πρόλογος των κεφαλαίων λέγει•
35 Κεφάλαια Χέ λέγεται, διότι, δέσποτα μου,
άπηρτισμένην εννοιαν εκαστον άποσώζει,
άπερ επιχειρήματα καλουσιν άλλοι πάλιν,
αφορισμούς δε λέγουσι τών ιατρών οι παίδες.
Έγώ δε τά κεφάλαια λοιπόν έκτίθημί σοι,
40 εις τίτλους δε τριςκαίδεκα πάντα πεπόσωκά σοι,
έκάστφ τά προςόμοια καΐ συγγενή συνάζας
μετά τίίς έξηγησεως εκάστου κεφαλαίου,
ώς αν εντεύθεν εύληπτα και προσηνίί φανί| σοι.
Ό έμμετρος ούτος πρόλογος εινε, ώς γίνεται δηλον Ικ τών
15. II Κώδ. 1,6. 24.τίς. 26. μ^δί. 31. Κ Κώδ. φ. ?,«• 29.<31^ν•
ΝΙΚΟΑΑΟν ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΣΤΙΧΟΙ ΙΑΜΒΙΚΟΙ £9
λέςεων ύέσηοτά /^οΐί,άφιέρωσις πρ(5ς τίνα [Λονάοχτιν εϊνε δ'ουτος
•πιθανώτατα αυτός ό Άλέζιος Α' ό Κο^Ανηνός, έφ' ου γνωρίζο-
(Αεν ζώντα τόν Κερκύρας Νοιόλαον, "^Αν δε ύποθέσω|;.εν, τουθ*
δπερ δεν απαιτεί [λέγεθος τόλ(ΛΥΐς, δτι αυτός ό αυτοκράτωρ
άνέθγικεν εις -ίόν Νικόλαον 'ίόν ύπθ(Ανηματισ(;*όν τών ιτερί άγά•
7:νις κεφαλαίων τοΟ Μαξί[ΐ.ου, δυνάρ-εθα έντεΟθεν να έςαγάγω-
(χεν τό συίΑπέραΐΐΛα,δτι 'ί άρέτη καΐ ΛαιδεΙα του Ιεράρχου δεν
£(Λεινεν άβράβευτος έν τ|ί αύλίΐ τών φιλοαούσων Κορηνών.
Καταχωρίζοντες δ' ενταύθα το ποίγ)ρ.α τοΟ Νικολάου έπΙ
τ'ί παραιτήσει αύτοΟ σγΐ[Αειοΰ{Αεν δτι καΐ έν αύτφ ευργινται
λέζεις οι!πω τεθγισαυρισρ.έναι παρά τω Έρρίκω Στεφάνω, αϊ
έζϋς, έπιτρεμω έν στ. 106 καΐ 115, έσχαχόθρογος οτ. 111,
εύρυβάτης ως προςγιγορικόν στ. 150, θεοχρότηχος στ. 284,
Λυκόχαηροζ στ. 307, ΐίεΛάνονρος^ έν τ^ σνΐ|Λασί(:>: τοΟ //ο-
ταχ{)ς^ στ. 253, καΐ μυστιχοχρόπως στ. 176. Διδακτικνι δε
βϊνε υπό Ιποψιν γλωσσικην καΐ η παραβολή του προλόγου τνίς
έρ(Α7ΐνείας του Μαξίυιου προς τα έπΙ τ-ϊί παραιτήσει στιχουρ-
γηθέντα. Στιαειούσθω π. χ. η χρνίσις τ•ίς σπανίας λέζεως έχ*
ύιύάσχω έν ά^Αφοτεραις ταϊς συγγραφαϊς. Τό δε υφός τοΟ Νι•
κολάου έν τοΤς στίχοις έπΙ τ-^ί παραιτήσει εΙνε εύπαρργισία-
στον, (Αβστόν [χένους καΐ {λόλις άπΥΐλλαγ(Λένον ύβρεως καΐ όρ-
γ'ίς. Ό κατέχων την ψυχην σάλος έπιφαίνβται έκ τίΐς εις πολ-
λάς βραχείας περιόδους κατατ{Αησεως τοΰ λόγου, εις 8ν άλ-
λως παρέχει ό έπικρατών δογ(/.ατισαός χροιάν ευθε(/.ελιώτου,
δυςκλονιότου ευσταθείας, ην γεννώσι πεποιθήσεις βαθέως έρρι-
ζω(Αέναι καΐ άρχαΐ, ων η καταπάτησις εγείρει την άγανάκτη-
σιν τοΟ ίεράρχου. ΒυΟίζων δε, ως δπαντες οί Βυζαντινοί, τό
κύπελλον εις την δίκρουνον πηγην τ•?ίς αρχαίας παιδείας και
τών άγιων Γράφων, φαίνεται {λδέλλον ές εκείνης άρυόμενος λέ-
ξεις τε καΐ ιδέας. Ιδίως δε δεν απέβησαν δλως άπαραγ^ώρΐ'
στα παρά τω ίεράρχ•/) τάπό τοΟ Εύριπίδου δχνειζ.
ΣΤΙΧΟΙ ΙΑΜΒΙΚΟΙ
ΤΟΥ ΣΟΦΩΤΑΤΟΥ ΚΕΡΚΥΡΩΝ ΚΥΡ ΝΙΚΟΛΑΟΥ
•γΕΓΟΝΟΤΕΣ ΕΠΙ Τϋ: ΠΑΡΑΙΤΗΣΕΙ ΑΓΤΟΓ
Στηλογραφία της έμης ραθυμίας.
Ψυχ^η διέγνως ώς τά τοΟ βίου πλάνη.
Μη χ,ά[Λνγις λοιπόν, μ/ί) περιττά |λοι φρονεί.
ΨεΟ^ος, φενάκ,Υ) πάντα και φλυαρία,
5 ευΓ^οζία, πλοΟτός τε, ϋωροί χρηαάτων'
δποπτα πάντα, ρώσις, ειίκλεια, κρότοι.
Τουτ' έστΙ πιστόν άρτι, τούτο και [Λονον,
τό των δλων απιστον ώς παρόν βλέπειν.
Ό πλους σκοτεινός, η Οάλαστα πλη^ι/Λα,
1 κρύφ' άλλα δεινά, πειράται, τρικυ^χίαι.
ΚαΙ ναυτία (Λεν έκταράττει καρδίας
τδίν άγρυπνούντων, ου καθευ^^όντων λέγω,
επεί περ ανάλγητος ου νηφων άπας,
ώς ν'ίψις αύθις τ^ζίς έστι σαρκίων.
1 5 Αΐ(;ιην δε σωτηρ ούδα[Λα)ς τοις έν ζάλνι,
ού πυρσός, ου σύνθη[Λα σωζόντων φίλων.
3. 96εριββ& ΑΒ. φρόνη Μ. 5. ηλουτος χαΐ σωροί Μ. 6. κρότος
ΑΒ. 8. παρ* ων Λ. 10. χρύφαλα Μ. ν,ρύαλα Λ. ΰφαλ« Β.
11. ναυτ(χ6ς Α. χαρδέαν Α. Ι4.τηξ6; έατί ΜΑΒ, 15. <3&λφ ΑΒ.
16. πυρσών Α.
ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΣΤΙΧΟΙ ΙΑΜΒΙΚΟΙ 31
ΑαοΙ, τι ταΟτα καΐ πόθεν τα τίϋς ζάλνϊς;
ί παντί σαφές ώς παρ' τ^μων ό κλύδων•
Αυραις γάρ αυτόν ύίχζ άϊ&ρασίας
έγείρθ(Λεν ζέοντα ταϊ; τρικυ|λίαις, 20
δταν παρέντες τάς άπ' άρχ'/ίς ελπίδας
χλώθι:ι>[Λεν άσύγκλωστα πολλνί ρ.ωρί^^.
Εικών τά τίΙ^ε πάντα νυκτο|Ααχίας•
ώς έν βαθυτάτφ γάρ άλλτίλους σκότει
κεντοΟ(Λεν έ(Λπίπτοντες -^ ω τίς μανίας,— 25
κακός δ' ό μη δρών παρά κακοις κακίαν.
"Έκαστος οδν εκαστον εις άβουλίαν
ζνιτοΟμβν ώς μάλιστα νικ&ν άθλίως
καΐ συντελοΟμεν πάντες εις μοχθηρίαν,
έρανον ωςπερ έκτελοΟντες έν μέσφ 30
πάνδημον, άπεραντον μέχρι θανάτου.
Μόνος γάρ αυτός έξανιστ^ τίς μάχης
ευεργετών απαντάς οΐς πλησιάσνι.
Έν τ(^ πονηρω πάντα τον κόσμ6ν λέγει
κεΐσθαι σοφός τις ένθέως καΐ πανσόφως' 35
8ν άρτι καΐ μάλιστα τοιοΟτον βλέπω
άποψυγείσης εις τέλος τίς αγάπης,
κατακρατησάσης δε τϋς μοχθηρίας.
Τις ούν έν αύτφ προςμένων φύγη βλάβος,
τις ου φλογισθν) καρτερών πυρός μέσον ; 40
οψις δε ποία καπνόν άλύπως φέρτ) ;
Τι λοιπόν άλέζημα, τις σωτηρία ;
Έπιστάτα, δίδασκε ποΟ στ^ναι δέον.
II '^Α γάρ παρ* ημΥν ουκ εφικτά τυγχάνει
!7.το(αυταλ. 18. ή Μ\. 21. απαρχής Μ. 22. τιμωρΰα Α.
24.%ατ(χλλήλους Λ. 25.έχκίκτοντ«ς ΛΒ. 26.κ«ιι&ς δ'6 Α. 31.£χρς
ΑΒ. 32. μέθης Β. 33. οίος Μ. 36.βλέπ6Μ. 37. άκοψηγήσης Μ.
39. φύγες ΜΑ. βλάβην ΛΒ. 40. φλογ6σ0ε•2 Μ. μένον Μ. 41 . ποϊ* Μ.
χαμνών άλύπηςΑ. φέρει ΜΑΒ. 43. το^ Μ. 44. || Κώο. φ. \00, 6.
32 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
4 5 άνυστά σοΙ πέφυκεν ώς θε^ (ΐ.(5νφ.
Γνώριζε τοίνυν ^ν πορεύσο[Ααι τρίβον
{ΛίσοΟντα την νΟν, )ΐάν δοκ^ τΐ|Αητέ«.
"Εσχατον αιτώ βαθ(ΛΟν άντΙ τοΟ θρόνου
οδπερ κατεστέναζοκ πολλά πολλάκις,
50 άκανθαν αυτόν και ίιωγ(ΑΟν καΐ λόχον
εύρων άπ' άρχίίς τ^ κενην μ,ακαρίαν.
Κάτω τιθοί(χΥϊν ουκ έρώ προστασίας
ήτις περικνίζει (Λε κέντροις μ,υρίοις•
Γυ[/.νός γαρ ?^λΟον εις τό κλαυβ(Λώνος πέ^ον
55 καΐ τουΧε γυ[;,νός έξελεύσο[Λαι πάλιν.
*Όθεν τί μοχ^θω και ταράττομαι μάτην,
γυμνην γινώσκων την τελευτην τοΟ βίου ;
Τα δεσπότου πρόβατα ποιμαίνειν μέγα,
άλλ' ε? τις αύχεϊ Πέτρος είναι την χάριν
60 ν\ μέτριον μίμημα του Πέτρου φέρειν.
ΈμοΙ δε τφ μάλιστα πάντων άθλίφ
φεύγειν, σιωπδ^ν, ησυχάσειν αρμόσει,
το α μαίνεται Θάμυρις» ου δεδοικότι.
Ου ποιμένων χρεία τις αύτοΤς άρτίως.
65 θ^ττον διδαχθείς εν μέσφ πονηρίαν
νί περ δικάζεις άρετην τους εν μέσφ.
Οίς συγκακουργων εύχερ•7| ζήσεις βίον,
άλλως δε ποιών ουκ άνηρ δόξεις φίλος.
Ό γουν συνιών εν πονηραϊς ημέρας
70 έσται σιωπών, ώς παραγγέλλει λόγος,
καΐ δει λαβέσθαι τί!ς φίλης άπραζίας
45.άνυστ^ίβο6ΜΒ. 47.μ&σουντιΛ.μισοΰντι Β.τκμητέανλ. δΐ.άκαιρ*
χ^ς Μ. x«&ν^^^ν Λ. μ(«ρίαν ΛΒ. 54. πα^^^λθον ΛΒ. τ6ν ιιλ«υΟ|ΐι&νος
βίον ΑΒ. 56.τ(χρ<&σσομ«6 Λ. 58.το\^ Μ. 62.&ρμώ(Χ(ς Μ. 63. δ&$ο>-
χ6τ6 Α. 64.χρ«ία γ&ρ έν τοις άρτέοις Λ. 65. Ο&ττον Λ. δύ^αι-
χΟβΙς ΜΑ. 66. κ^η^ρΜΑΒ. δι^^ίξες Μ. $(δ(&ξ«(ς 0. 70. ηαραιγ-
γέλ6( Μ.
ΝΙΚΟΑΑΟΪ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΣΤΙΧΟΙ ΙΑΜΒΙΚΟΙ 33
•ί 7Γροζεν6Ϊ>Α πέφυκεν άτα^αξίαν.
Ω τάγ[Λα θενότατον, ί^ πάντων &\οίς^
— πώ; εύστίχως εΓποΐ(/.ι, πδς εύσχη^ιίνως ; -^
ου χρ(ι>[λατισ|χόν φ6[Λην τα σερώ οον• 75
ϊίΐς γαρ θυγατρός φ';^<ϊ4 τοΟ βασιλέως
ίσωθεν ι) σύ[^ΐταϋα ^6ζα τυγχάνει*
Λίαν έπαινεϊν ούχ Ιχω συναυλίαν
έν ^ τα σερά «χγ){&ατισμός χαΐ (Λ^νον,
έν ίί τά πολλά τεχνι^όν τρέχει 5ρ6(ΐ.ον, 80
απλούς δέον (ΐάλιβτα χαΐ σοφΰς τρέχειν*
έν ίί τα Χυςπρόσιτα καΐ πλήρη φρίκης
άπασιν εύπρόςιτα ^οά πόρος βίου*
δπου περ άρκεν ρη(Λατ' άντΙ πραγ^^άτων•
οπού θρόνους δίδωσι φιλία χύδην, 85
γνώσις δε καΐ παιδευσις, αιδώς^ εύθύτης
χαΐ τοίν Ν6[Αων Πλάτωνος άργουσι πλέον.
^Αν οδν τις ταΰτα καΐ λόγφ (χακαρίσγι
αοΡχοι τα Μιλησια, μη γαρ ένθάδε»
II σαφΰς ακούσει την πάλαι παροΐ{ΐ.ιαν* 90
δπου θρόνος ρ-έν άποσε{ΐνύνει λόγον,
λόγος δέ )ςοσ(ΛεΤν ου δεδύνηται θρόνον*
βπου σοφούς δείιςνυσι χαΐ θρόνος ρ.όνος,
ημείς δ' άβούλως, ώς Ιοιχεν, έν, νέου
πόνοις κατεζάνθημεν οΐοις χαΐ πόσοις 95
ώς μικρίν αύχησωμεν έν 3ίτησει λόγων*
5που τό μείζον ί^ τ6 μείον ου τρόπου,
βαθμοΟ δέ σαφώς 8ν δέδωχεν η χάρις*
73.Αλ(ς Α. 76. 6\ίγ(χτρ6ς φη^Ι ΜΑ. 77. ξΰμηαβαΒ. 78. ξυναυ-
λ(αν Β. 79.χρημ«τ(βμ6ς καινόν^ς Α. καΙ μόχθος Β« 81. άκλ&ς
▲• 82.ηλήρης Μ. 84. δ* έχ^ΐ Α. 88.τ(ς Μ., αύτιλ χαΐ μαχαρίβη
λ6γφ ΑΒ. 89.μηλήβ(αΜ. 90. II Κώδ.118, 6. άχούοη ΜΑ. 91. Ορό*
^ο^ Μ. λόγος Μ. 92. ο^δΐ 9ύνατ«& Α. 97. ή τό μβΐ;ςον ού τρό-
μος Α. 98.€($ώσ(ν Β. '
3
^4 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΒΚΔΟΤΑ
συ ί* ώς θέλης ν(5η<τον ήν "λέγω χάριν*
100 βπου τά πάντα 3ίυχεών είναι θέλει*
βτ^υ'περ άντ^^ουσι τοΤς κύκνοι; ψάροι*
δπου βλοσυρ6ν καΐ λεόντειον βλέπειν
πίθιοκος αύχεί καΐ λέων τουναντίον
στέργει ταπεινόν καΐ πιθηκειον βλέπειν*
105 δπουπερ άνγιρ ίεζιός φαγβΤν (Αίνος
τον δεινον ειπείν ουκ έπιτρέ[ΐ.ει λίγον•
Σκληρ&ν -μεν εΙπεΙν, έκλαλνϊτέον 5' 2(Λως*
ου γαρ ξένον λέγειν τι τών πεπραγμένων,
ωςπερ ξένον πράττειν τι τών παρ' άξίαν*
110 θείου χάριν θαύμασον ί\ θεοΟ χάριν,
ίταν θεοό χάρις (χέν έσχατοθρόνους,
ανθρωπινή χάρις $β καΐ πρωτόθρονους
καινοπρεπ(5ς ί^ειξέ τινας πολλάκις,
ώς άν τις ώς μάλιστα καΐ ταΟτα βλέπων
115 τάς ώδε τιμάς εύχερΰς παρατρέχη*
βπου τ& δάξαν σήμερον τΰν άδικων
τών ένδικων ίδοξεν αυριον πάλιν*
βπου τά συμτήπτοντα κρατεί κανίνων,
ου μγ)ν δε τανάπαλιν ώςπερ ^ν θέμις*
120 παίζειν οπού πάρεστιν έν μη παικτέοις*
παίζειν γαρ ώς μάλιστα ταύτ6ν ψηφίσει
και ποιμένων ψήφισμα ποιεΓν άρτίως*
βπου καλ6ς μεν τρδς έπ' εύρίπου πλέων
8ς πάντα πβσι γίνεται, πλγιν ου ΠαΟλος,
99. έΟέλβ^ς Μ. 6έλβ(ς νο^ς ήν λέγβις \. 101.ψ51ρ•ς λ. ψάρβ^ Β.
102 λβόντ•ον\. 104 ηη6ή«6&ονΐνΐ. 105.φ«γ9^ V φαγ^νΜ μ6νον\Β.
{06 δ*απ«ΐν\ λόγος \. 10Β.τ{ !ν)\ ηαραξένων Λ. Ίΐ0.^θ«£αν.
λΒ 111 Ισ%(&του θρόνου \. 112. ηροτωΟ,οόνους Μ 113: χ•νο^
|{ρ«ηΰς ΐνΐ ΐσβ»ξ« \Β. ν»ν&ς Μλ. ηολλο<>ς Β Ι ! 5.ω& Μ. «βαρατρέ-
χ•ς >ι 4ϊαραβλ•ψ^ Β. Π β. τοδόξαν >1. τήμ«ρον ΛΒ. |νδ(ικ€»ν ΑΒ«
117 ίχ€{χων Λ Β. 119. τ'άνάηαλ&ν Λ . 6ς ηον Α. 1 20. &ν μή, Α. «βη
ίιτοι£ο(ς Μ. 121. τ^υτόν ΜΑ. ψηφ(β6 Β. 123. Αη* χατϊι ^ιόρΙωβιν
1% τοΟ το πρϋΐτον γραφέντος ίη* Μ. άκ* Μ.
ΝΙΚΟλλΟΓ ΚΕΡΚΤΡΑ2 ΣΤΙΧΟΙ ΙΑΜΒΙΚΟΙ 35
ΐ^χ τα ΧρίΦτοΟ δ(χ« Χ(>ιστοΟ χ€ρ9άνγ), 125
αζθις &ε χαχός β; [χίαν βαίνγ) τρίβον
τάς διόδων £ρΐ«τα ιΐαμττάζ έχκ^ίνων•
Υιός λέγων ^ίχχ%α α«τρΙ θνη^τχέτω
ν({μος παλακίς* άλλ' βρα μοι )&ο(1 νέον•
ΚτανεΤν λέγων δίκαια τοΤς ανωτέρω 130
νΟν σύντο[χον μάνΟανε διδασκαλίαν.
θέλεις άρέσχειν ; βοΟν έπΙ γλώττγις φέρε
και πάντ* έ^αίνει καΐ τά Λρός χάριν λέγε.
ϋ Ούτω γαρ, οβτω, χ&ν τά πάνδειν* έργά^τ),
άπλγιζ άπέλθγις, ού νότιους έιητρέ(ΐ,ων• 135
Και συλλαβών είποιρ^ (λη διατριβών,
πολλοίς άρέ<τκων εύπραγησεις εν βίφ,
σοφοΤς δ' άρέσχων υποχωρεί του (ΐ.έσου
5^ πικροποιά πάντοδεν δέχου βέλη.
Έγω δε δειλός* £λις ο^ν (αοι τραυ[Λάτων• 140
Ουκ οίδ' άρέΰκειν οίς απαρέσκω κρίνων*
Κέντει (;.ε, παττάλευε, καιροΟ πικρία,
ώς ασθενής 2γωγβ πράγ(ΐι.ατα βλέπειν
ού τλητά τοΙς ίχουσι (ΛίκροψυχΙαν*
οδτω γαρ έκράτησε τόν ζίίλον λέγειν, 145
ώς την φυλακην τών νόμων καΐ κανόνων
αύθις καλεΓν ίδοζε φιλοδοζίαν,
ώς αυ κατωνόμαστο φιλανθρωπία
άπαν άδιάστικτον έν τοϊς τιμιοις.
Ουκ οίδα συμπλείν ουδαμώς εύρυβάταις 150
καΐ δε7 με σιγ2ν καΐ καθ^σθαι μακρόθεν.
125.τυγχ&νβς Μ. 126.^οι{ν•6 Μ\Β. 127.δςδδονς Α. 128.6ρηοιιΙ«
τω Μ. 13ΐ.θαιύμαςε \. 132 γλώοοης Εχε Λβ. 134. || Κώδ. ΙΙΒ,α.
136 διατριβών Λ. είποιμι βυντόμφ λόγφ Β. 138. δ* λβίπιι Μ\•
]40. ο3νμΙνΛ. ΐ4ι.ΑπαρΙβχε&ν κρίνω ΛΒ. 142.μλν καττ&λαβεΑ.
Μτ4λε\>« Μ. 148 δς Μ.κ«των^α«ε φ^λοινΟρωπίαν Μ. 150•β\>μ-
•ννείν Λ. ε^ρυβ^ταις Μ. 151.μΙΑ> κ«ΟεΈαΟα( Η.
36 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
"Ακοιι,ψός εί(Αΐ ιτρδς «»Λνάς (ΐβα «κλίσεις
αί προζενοΟαιν ένθάΧ* εύημερίοςν*
Ουκ οΐί' έτροίννεΤν ά στενή γνώ{λΐίΐ φέρει.
155 Άκριτο(Αυθών ρύ^α(Λ(;^ς τέρΐϊει (ΐ,έ τις•
ΦορεΙν έγίι» κοθορνον άφνίΐ^ς Ιχω. '
; ΆπλοΟς επλάσθγιν• άπλίτιιι; (Λε τιρπέτω•
Κάν σύνθετος πέφυκα τίιν ^ικρτίκν,
φύσει τό (λίκτόν, ου φρονήσει ^ειχτέον,
160 8 καΐ,τό ποεράγγελρια τοΟ ιτάλαι ν(ί(Αθυ
^όζειε, ^νίλουν τοις θεωρεΐν εί^έσι^
; φέρειν άπ^Τργον χαλκόν £ρι« χρυσίφ.
Ούχ άν γενοΙ(ΐ.γιν ποικίλος ^αμαιλέων^
ουκ άν πολύπους έζαριείβων τάς χρ<5«ς•
165 ΕΓη δε μοι ζίίν άνυπόκριτον βίον'
δούλων γαρ υ;(6κρισις, ουκ ελευθέρων,
; κο^ν εύπραγεϊν λέγωσι, (ΐ,ίι [Λακαρίσγις•
Ψευδές γάρ εύτύχγΐ(/.α πίπτει τα]^έως >
καΐ φαΟλον έριπέρ9υ[/.α φωρο^ται χρόνφ.
170 "Ολοιτο π$^« διπλόη κερδαλέ«.
Παύσγ) κ£ν όψέ κιίσριος έκ πονν)ρ(ας• ,
^ Πλην άλλ' ό κ<ίσ{ΐΛς, ώς 6 δεσπότης ε^η,
ΊζδίΊ ?δΐ(^ν πέφυκε φιλειν έκθύ[ΐ.ως'
εν τω πονηοω κει[(ΐ.ενον γάρ ουκ £νι
175 στρω[Λνην [Λίσ^σχι την έαυτοΟ καΐ κλίνην ,
εως ά^χειφθ^ ^άντα μυστικοτρόπως,
; του δη[ΛΐουργοΟ καθίσαντος εις κρίσιν.
II *Άνθρωπον οΓ^λοι, τοΟ θεοΟ την εικόνα,
η φαυλότης δείκνυσι φευκτδν θηρίον*
180 . χείρον γάρ ειπεΤν εύλαβοΟ[Λαι την^φύσιν,
152.£χομψοςΜ.^ΙμΙΜΛ.. μ•ταχλήσβις Μ. 155.μΙτιςΛ. 159. $«•
■κταΤίον Μ. δβκτέον Λ. 161. βαλουντβς Α. 165. μ• Λ. 170. άλ-
^οΐτο Λ. κ«ο$<κλ{« Λ. 171. ηαύσο» ΜΑ. 175. μ^σίΤσα» Μ«
176. άμοςφΟ^ί Μ. Ι7δ. (Ι Κώδ. 41,*•^
ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΕΡΚΓΡΑΣ ΣΤΙΧΟΙ ΙΑΜΒΙΚΟΙ ϋ
τ4 πρδίγ(Λβε δ' αυτό, φησίν ί παροιρ-ία,
δείξει προϊόν οΐόν έστι φοί\>λότγ)ς.
θγιρ συκοραντεϊν ου γινώσκει τόν πέλας"
Οίιρ άχαριστεΤν ουκ έπίσταται φίλοις'
6 θηρ φιλησας ου διαστρέφει πάλιν* 185
ό θηρ κορεσθείς ο^λ απαιτήσει πλέον.
Ου [λά^&ται θγιρ &ν παρέλθγις ησύχο)^*
ου ψεύδεται θηρ ουδέ διπΧόην φέρει*
ου δέξεται θίίρ αγγέλους χρυ(Τορρόας•
άπεστι ^ηρών ι^ φιλοχρν)(ΐ.ατία, 1 90
δι' ην γέ(ΐ.ει <7ύ(Απασα καπών 'ί^ κτίσις* ^
'&τΓΟΛρΙτει ζ^ν ου φιλοΟσι θηρία,
τό νΟν έπιτηδευ[ΐ,α τ&ν σε[Ανοτρόπων•^
φθόνος παρ' αύτοΓς ού)ί άγει παρρησίαν*
τύφος παρ' αύτοίς ού^ς έχει χώραν δλως^ 195
τα δύο ταδτα τών σκοτεινών δαιριόνων
ά φευ κοβτ5$λθε καΐ προς ανθρώπους πάθη.. ' ^
ΕΓ πού τι δε πρόςειτι τούτων θγ^ίοις,
φύσει πεφυκός ου λογισθ^ κο<χία*
προαιρέσει γαρ, ου φύσει τα ψεκτέα. 200
Δορκάς διέδρα πολλάκις άπό βρόχων,
δνθρωπος άνθρωπου δε πχγην ου φύγο»,
φίλου δοκο(>ντος, εϊτα πηγνύντος πάγην.
Ό νΟν τόν ίρτον έσθίων σου γνησίως
μετά βραχύ πλήττει σε δυσ(χενο(5ς πλέον*^ 205
£λλοι δ' έν αύτ(|^ τω καλώς πάσχειν 2τι
ενυξαν έζάπινα τους εύεργέτας,
& καΐ κατ' αύτοΟ τοΟ θεοΟ καΐ δεσπότόυ
182.οΤον ΙστΙ ΜΛΒ. 185.φαη9(χς Λ. 18^.χ6ρ0&1ς Λ. 188. ψεύ^
Μτ«( Λ. 19<.ςύμ9ν«σ«Π. 194 Ιχ«6 Μ. 195 Αγεκ Μ. 198$Ιτ(Α.
199 φύσ«6 Λ. λογιβΟΙ^ς χαχΙ^ Μ. 200 ηροαίρεσκ Μ. φύββ( ψευ•'
χ^α Μ. 202.φύιγ•ι Λ*. φι^ &. 203.ηηγνι^ντος ΜΑ. 206. τ^ λ*ίπΕ*
Μ. 207. ίξ1ηβιν« Μ.
»8 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
έδειξε χα*Λ&ς των μαθτιτΰν τις ^άλαι*
210 Τοιουτίν έστι φαυλότης άνθρ<ι)πίν•η.
Συνοικίαν φύγοΐ(ΐι τοιαύτην, λόγε,
{ργ}[ΐ.ίχν ευροιμι προς χατοίχίχν
βπου ταραγμος '^ )ουδοιμ6ς ούχ ενι,
δπου προςελθών άγγελιαν ζηαε^,ς βίον,
215 δπου σχολάσας τοΟ θεοΟ μάλλον τύχοις,
δ κέρδος εζεις άντΙ κερδο^ν αθλίοιν.
Δόξα [/.εγίστη 8όξ«ν άφεϊναι κάτω*
Γραφ^ σχολάζειν τ&ν τροφδ^ν Ί^ βε\τίων•
τροφή κροοτίστη προςλαλείν τφ δε'3πό•:γ).
220 Ο Ταύττος [ΐ,ε, Χριστέ, τ^ς τροφές πλ^σον μόν^•
6ς έκδιδάσκβις ουκ έπ' άρτφ ζίΐν }Α(5νφ,
άλλ' έν "λόγω {Λκλιστα πιττών καρδίας*
δς ουδέν ούτω δώρον άνΟρ(4που θέλεις
ώς λιτόν, άπέριττον, ά'ΐκευον βίον,
225 δ καΐ διδάσκων πρακτικώς καΐ πανσόφως
που την κεφαλήν ουκ εχ^ειν εφγις κλϊναι•
Άλλ' ουν τί πάθω ; ΝΟν γαρ γι [ΐ.οχΟγ)ρίο(
ό[ΐ.οΟ τα πάντα συγκλονεϊ κλόνον μέγαν•
Ώς λοιπόν αυτ•7ί καΐ τά τ•/ίς έρνψ^ίας
230 άλωτά, βατά καΐ προςιτά τυγχάνει,
πτέρυξι δ' ουκ Ιξεστιν άρθίΐναι πάλιν
άνω προς δψος 9^ καλυφθ^ναι κάτω,
ώς τους δάκνειν θέλοντας ανθρώπους φύγω•
Σώτερ, περικράτγισον, αυτός ειπέ μαι
235 π<5ς τλησομαι, πως, την εν άνθρώποις ζάλην, ,
όβριμοεργοΤς, χαλεποϊς, άσυνετοις,
209. «οτλ τ&ν Α. βါ1 Β. 2)0. το(οΟτον έβτΐ ΜΛΒ. 211. λό-
γΟν Α. ?ι3. Ιτι Λ. 2ΐ5. τύχν^ Α. 216 μυρίων Β. 21β. γρα^ΐ^ς
Α. γραφαΧς Β. τϊ^ βελτίω Μ.* 2ί9. τρυφίίΐ Β. 220 || Κώδ. 41,^.»
μο» Λ. 22*. ίη&ρτω μόνονΜ. 223. $&λε& Μ. 227, & τ&ν ηαΟ&ν
Α. & τί κάΟω Β. 230.τυγχ<&νειν ΜΒ. 235.τ4 Α.ςάλτ^ Α. 23^.^-
βριμοβργοΐς ΜΑΒ. άσυνΟίτοις ΜΑ.
ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΣΤΙΧΟΙ ΙΑΜΒΙΚΟΙ 39
άεΐ κύκλους βαίνοοσι τ-ίς (Λοχθγϊρία;•
οί φαΟλα [λέν πράττουσιν έξ βμπληζίας,
άλλους κατακρίνουσν δ* βκ φιλαυτίας•
^Αρ' οδν εγώ βέλτιστος ; ού)^ ούτω λέγω, 240
κάγώ κακός ρ.έν, άλλ^ έ[λαυτω καΐ (Λόνφ•
Έκε7ν6 φνιμι, φευκτέον (λοι τοΟ (}^£<του,
8; τοΰτο προς καύχ^ησιν άσκ-ϊάσας εχω,
'τό τάς πονγιράς έκκλίνειν συνουσίας•
*Άφες καθίσω, κλαύσομαι τά κακά [^ιου, 245
άπειροπληθβίς τάς ά[Ααρτίας έχων•
Ου ποιυιεναρχεΤν, άλλα πενΟεΤν έκρίθην.
Δειλός τίς εί[Αΐ καΐ βραΧύγλωσσΟς λέγειν.
Ου πκντα πδ&σι γίνομαι Παύλου τρόπον,
8ς ούΧ' έμαυτΰ προςΧιαρκώ πολλάκις. 250
Τι καΐ πονουμεν του; άνηνύτους πόνους ;
Κάν πάντα προςλάβνι τις, οίχεται τέλος.
Μηίέν πλέον γένοιο πλην θεφ φίλος•
Τους ουρανούς πέφθακεν 8; βιοΐ κάτω
βίον τάραχου καθαρον καΐ βρασ^^άτων. 255
Σώζοιό (Λοι, Κέρκυρα, σώζοιο, θρόνε,
£λλφ προςαρ[ΛΟσθν)τι καλφ νυ[λφίφ
τφ νυμφαγωγηιοντί σε προς άζίαν,
8ς ε5να πολλά καΐ πρέποντα προςφέρει.
Χαίροιτε, τέκνα τ^ς έ^Αίς κληρουχίας• 260
"Αλλος δεχέσθω την υμών προστασίαν
έν τ(^ μέσφ τις καΐ τό πΟρ σκαλευσάτω.
237. τν μοχθηρ(αν Α. ?38,Λρ4ττονσι Α. 240 .^ύχ• Μ. 242;έ-
κβΈνο φημί ΜλΒ. φβυχτχΎον Μ 243.ώς Β. ηροβκαύχηβιν Μ άβχή-
βην ΛΚ. 244. ι«ονηρ&ν Λ ξυν«υλ(«ς Β. 2^6. Αη•»ροπλν|6ή τήν
4)λ«ρτί«ν Α. Ιχ(« Β. 248. τ(ς εΙμΙ Μ. 249.«;0ΐντ<&η«σς Μ. ιβαιΐ^λον
Α. 25ϋ ώς Α. 251. τ{ γο^ν Β. 252. τίς Α οΐχ^ται οη«ν(α>ς Λ.
253.μήδΙνΜ. γ{γνο(θΜ. Οβο^ Α. 254 τοΟςάνΟρώκους \. 255 βίον
καΟαρόν ταραχής Β. βρωμίζων Β. 258. νυμφ«γωγήβαντ( Μ Α Β.
γ• Α. 259.1δν« Μ.Ό στίχος 259 προηγείται τοΟ 258 6ν τΛ ΑΒ. 260.χ*-
ριτεΜ. 262. τΙς Α.
40 ΚΕΡΚΤΡΑΙΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
Ειλνίφα δ' άύτδς των μεΤ^ανούρων κ(5ρον•
Ούτω γαρ, οΙΐΛαι, τνί θεοΟ συνεργί(|^
265 καΐ τάς ααρ' ύι/,Τν έκφύγω σελευκίδας,
II τάς άρχικάς ΧτόπουΟεν άγερωχίας,
κάν πάντα ιτραςλάβαχτιν ου πλνιρου(Αένας•
Αίς οία πάσχω πώς παρα<ττη«τω λόγφ,
δταν κατβτύίωσι του; άλλων πόνους,
270 δταν λεβητίζωσιν ανθρώπων κρέα
κηφήνες ΐ κίρακες ί1 Λαιστρυγόνες,
ου; άνΧροφαγεΐν (Αυθικός γράφει λόγος ;
Κλέπται [ζεγάλοι τών έλαττόνων φόβος'
λγιστάς τις αυτού; έν πόλει καλΰς λέγει
275 καΐ δγι^^ίους, άλλος ίέ πανΧη[Αους πάλιν,
οι καΐ [χετεγγράφουσιν ί[/.Τν κα}ΐίαν.
Ληθην δΟεν τίδεβθε τών έ(Λ(5ν λόγων•
το γάρ κακόν πρόχειρον ηδονην Ιχον.
*Αλλ', ώ φίλοι, στείλασθε βελτίω τρίβον,
280 έπεί περ ην στελλεσθε πιστοΓς ου πρέπει.
Ουκ αίσχρ6ν εΐ πείθεσθε τοΤς έ(ΛθΤς λόγοις,
άλλ' αισχρών εΐ πείθεσθε λοΐ(Λθ7; άν^ράσιν.
Αυτή προς ύ[ΐ.2; ίιάλε^ις έσχατη.
Συ δ', ώ θεοκρότητε καΐ σεβασ[/Λα
285 των Ιεραρχΰν καΐ φίλων συ[Αποΐ[Αένων
6ρ.ηγυρις σύ(Απασα καΐ συναυλία,
συντάσσο(χαί σοι συνταγην την ύστάτην
καΐ συ, κορυφή τοΟ^ε [λοι τοΙ3 συλλόγου,
261.τήν Οβαΰ βυνβρ㣫ν Α. 266.άρχηγών Β. άρχυχ&ς Α. [| Εώ$»
42,β. 267.«ροσλ*βωσ6 Α/0 βτίχο; 267 τεροηγΕΤται τοΟ 266 Ιν τώ ΑΒ.
271. λ£βτρυγ6ν«ς ΜΑ. 272. λόγος γρ&φβ» Α. 274. ληστές Μ. 275.
^•ρμίους Μ. «άλιν πάνδημους Α. ' 276. μ£τ£γγρ^Ιφουβ&ν Μ. ύμΤν Α.
278. Εχων Μ. 280. στ4λλ«σΟοι& Μ. βροτοΐς Α. 282. λοιποΤς Α.
άν$ρ&β(νΜ. 283.ήμδ(ςΜ. 285. συμηυμένων Α. 2θ6.ξύμ««β<χ Β••
288. τουδβ Μ.
ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΕΡΚΪΡΑΣ ΣΤΙΧΟΙ ΙΑΜΒΙΚΟΙ 41
^ καΐ παργινώχλησκ πο'λ'λά πολλχχις.
"Ελτηζε Νιχόλαος άχρηστων πόνων 290
ό φιλθ}&άνων ηαΐ πονγιρ4ς και λάλος :
καΐ τών νεαρδν ίογ(Λάτων η κωλύ(Λγι•
Ιπαυσεν άντΐ[Α«χος είναι (λειζένων,
έπαυσεν αντίφωνα φωνεΤν έν ρ,έσφ,
άφ' ών στυγητός καΐ (ΐ,ισητός εκρίθη• 295
*Αλλ' ί[Λερούσθω φιλαπεχθη(Αων 5πας,
έζιλεούσθω καΐ τά κέντρα τοΟ φθόνου*
διάστασις γαρ τομ.εροΙ καΐ θηρία.
"Εγνων σε, κόσ(/.ε, καΐ [ζόλις πέφευγά σε.
ΛαβοΟ, λαβοΟ (Αου τ^ίς χειρδς, πλαστουργέ (χου. 300
*^Ερπει γαρ εγγύς 6 δράκων, άλλ' άντέχου.
Όρ^ς δπως σε παντδς άντηλλαζχ[Αην.
Συ [Αοι τά πάντα τοιγαροΟν γίνου, λόγε,
5ι' δν τά πάντα νΟν παρεϊΧον αθρόως,
εύίοζίαν, κέρ^η τε, συλλόγους, θρόνον. 305
Τούτων δοθέντων τ^ σεβαστεί συνόδφ
η λυκόκαπρος έφράγη στω[Αυλία,
λόγοις άποψυγεΤσα τοΤ; του Κερκύρων,
θυ[/.η$ίας Χέ παντού κεχ^υ^λένης
μόνος στενάζει τοΟ σκότους ό προστάτης. 310
289.ηαρηνδχληοα Μ. 294. άντίφωνος φΐον&ν Μ. 295.έχρ{0ηνΒΙ.
297. ίξιλ&ούβΟων Λ. 299. Ιγνω Α. 300. λα€οΰ τ^^ν χ•ρ(πλ«-
βτουργ(<κν μου \. 302. β• Α. 303.το(γάρτοι γβνοί^ ΑΒ. 304. ά-
6ρ6« Α. 305. εύηρ«ξ£«ν Ε. θρόνους Μ.
>»
ΒΑΣΙΛΕΙΟΪ ΠΕΔΙΑΔΙΤΟΪ
ΒΗΙΧΤΟΛΗ ΠΡΟ£ ΚαΝΣΤΑΝΤΙΝΟΙί ΧΤΙΑΒΒΝ
Την )^ατωτέρω δημοιιευομέννιν έπιττο ΑΥΐν αντέγραψα τ6 θβ•
ρος τοΟ 1876 2λ τίνος χώΧικος εν τ•^ άγγλικίί ΚανταβριγΙ:^,
του μίνου έλλτονικοΟ του άποκεψ-ένου εν ",ζύ αυτόθι Ρίίζνίΐ-
ϋβιη Μυδουηι, γεγρα^ΐΑενου έπΙ Ρο[;.βυΛίνου χάρτου κατά τόν
ιε' αιώνα, Ό κώ^ιξ ούτος περιέχει λόγους δγ)^;.οσΟενικούς, πλην
ίέ τούτων ολίγα τινά έργα Βυζανιίνων λογίων. ΚαΙ .πρώτον
ρ,έν πάντων είίρηται εν αύτφ Χιαλογίκόν τι Ιργον, οδ οέν σώ-
ζεται ίι άρχτίι ίν τ({> άκεφάλω κώίικι. Γίνεται 5έ ό διάλογος
μεταξύ νεκρών, Δημοκράτου, Αογοθέτου, Μίνωος, 'Ραδαμάνθυος.
Μετά τόν νεκρικόν Χιάλογον τοΟτον ίπεται «ίπιστολη τοΟ αύτοδ
Ιχουσα καΐ ?κφρα<τιν5 κτλ. ϋΐτοί δε μετά την έπιβτολην -ί^ν
έκδίδομεν ένταΟθα άκολουθουιιν α Ιωάννου μητροπολίτου Ευ-
χαιτών τοΟ έπΙ τών ημερών άκμάσαντας Κωνσταντίνου βασι-
λέως τοΟ Μονομάχου τοΟ και διδασκάλου ώς λέγεται τοΟ Ψε-
λου», * μεθ' 8 τέσσαρες έπιστολαΐ ανωνύμου τινός, έν τί| πρωτγι
τών οποίων εύρίσκομεν την φράσιν «εις τό πρώτον καΐ μάλιστα
καΐ κυριώτατον εαρ 8 :τρωτοχαΙριογ λέγειν τοις πολλοΤς σύνη-
θες», είτα αέπιστολίι τοΟ του ΝομΛΚοπούλου κυρίου Ιωάννου
Ιχουσα εκφρασιν αιθίοπος καΐ ίππου πάνυ ταλαιπορημένου έν
ω έπωχεΐτο ό αίθίοψ» κτλ., τέλος δε μεταζύ άλλων συνταγα^
τίνες ίατροσοφικαΐ καΐ μαγγανευτικαΐ έκ τών συνήθων εκείνων
τ?ς παρά Βυζαντινοις σολωμονικϋς•
* ΈνταΟβάτι χαΐ Ιν τοΤς χατωτέρω σημιιουμένοις άναγράφομιν ταςίπι-
γραφας τ)) ς περιιχομίνης δλης μβτ^ τών Ιν τώ χώθιχι πβριίχομένων γραφι•
κών παραπτωμάτων.
ΠΕΔΤΑΔΙΤΟΥ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡ02 ΣΤΙΑΒΗΝ 43
'£)& των ανωτέρω χατει>εγ[ΐ.ένων φαίνβται οτι εις ίνα χαΐ
^4ν αυτόν συγγραφέα άνηχουσιν β τε νεκρικός έν άρχ•91 τοΟ κώ-
διχος διάλογος, η επιστολή {^ν $γ)[Λθβιεύο{Λεν παρακατιέντες και
ί εις ταύτγιν ά{Λέσως έιτοΐΑεντο έν τ^ χειρογράφφ» Ταΰτα δε άν
4 έπιγραφγ) τον αί)Γθί; εχνι ορθώς καΐ άν (χη ττρέττ^ϊ νά ύποθέ-
αωμβν, τοΟβ' δτεερ ενίοτε συιχβαίνει έν χειρογράφοις τδν βυζαν-
Τίακ&ν χρόνων, δη δ βιβλιογρκφος, (]Ε.?ταγράψας ές άλλου κω-
δικός κατ' έκλογλν, συ{Α{Α8τέγραψε και τα ς έπιγραφάς χωρίς νά
προςέζη πολα τίνες οί γράψαντες τα υπ* αύτοΟ άντιγραφ6[/.ενα•
*Αλλά τις 6 γρκψας τνιν έπιστολιον ; Καίτοι η επιγραφή"
αύτγίς βίνε υπο ετεοψιν γρα[;,[Αατικγ)ν παραδόξως πως συντε-
'ταγμιενγι, ευκόλως αναγνωρίζεται δτι έγράφγ) και έπέ[/.φθγι πρ4ς
τδν διδάσκαλον Κωνσταντϊνον τόν Στιλβην ύπό τίνος Πεδια-
δίτου άρχιερατεύσαντος' εκ δε τίίς επιστολές αυτί ς γίνεται
αβλον δτι ούτος ίτο άρχιερεύς έν Κερκύρ^. Ό Πεδιαοίττις ου-
'ϊος δεν είνε (λέν άναγεγρα[λμένος έν τοϊς καταλόγοις τδ>ν επισκό-
πων Κερκύρας, ρυτε παρά τω Ι1.6(|υί€η, οδτε παρά τί^ Μου-
στοζύδγϊ,** άλλα δεν εϊνέ δ{ΐ.ως χοά δλως άγνωστος. Ώνο(Αάζετθ'
δε Βασίλειος και ίτο φίλος του αρχιεπισκόπου Βουλγαρίας Δη-
μνίτρίου το(3 Χωμιατιανοϋ. Τούτου σώζεται έν τφ υπ' άριθ• 62
έλλιονικί]^ κώδικι τίς βιβλιοθήκης τοδ Μονάχου, τδ περιέχοντι
τάς έπιστολάς και άλλα αύτοΟ έργα, «επιστολή προς τόν χρη•
3?μιατίσαντα, {ΐητροπολίτην Κερκύρας, τόν Πεδιαδίτην, περί τών<
νχειροτον^θέντων παριά τ&ν βουλγαροεπισκόπων τών άπό τ^ς
«Ζαγορδίς εξελθόντων ρ. Έν ταύτγι ό Χωματιανός καλεί τόν
9ασΙλ«ιον «Ε άνδρα πάσης άρετϋς έ(ΐ.πεπλησ{Λένον καΐ δυνάμεως
3?λόγου καΐ σοφίας %^ς τε ένδον καΐ τ'2ίς θύραθεν^ έδραίωμα
»τίς πίστεως άκράδαντον και άσάλευτον, στΟλον ενάρετου δια-
»γωγίίς, θαυμαστως φωτίσαντα τίιν Κερκυραίων καΐ σπείραντα
»έν ταύτη καΐ πανταχού βίου καΐ λόγου θεοειδί άμαρύ-
* ΟΓίβηβ 01ιπ8ΐίαηιΐ8 τόμ. Β'. σ. 147-150.
5* Πθΐΐβ οοδβ ΟοΓΟίΓθδί σ. 407 χί Ι,
44 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚ10ΤΑ
»γματα)).* Σώζετχι 5έ του Βασιλείου Πεδιαδίτου και Ιπι-
στολη πρ4ς τόν πάτταν *Ρώ{ΑΥΐς Ίννοκέντιον τον Γ', •?ιν έζέΐωκ^
το πρώτον έ>ς του ύττ' άριθ^χόν 208 χειρογράφου τίς εν Μόητί^
βιβλιοΟη/.νις τ^ς Ιερ&ς 2υνό§ου ό μακαρίτης άρχΐ(Λ«νΧρίτ7ΐς 4ν
Αειψί(^ Ανδρόνικος Δη(Α"ητρακ()πουλος. ** Έν τ'?1 έττιστολ^ί ταύτ•3^'
Οαρρα^εως αντεπεξέρχεται ό ίεράρχτις κατά τοδ σχεδίον τοΰ
{χεγάλου τίίς Δύσεως ποΐ(/.ενχρχου, σκοποοντος να σογκα^λέσΐ)-^
σύνοδον οικουμ,ενίΛΥΐν έν τφ Αατεοαν^ καΐ δεικνύει αύτφ τα
άτοπον τνίς συγκαλέσεις τοιαύτης συνόδου έν άπουσίί|ρ του πα•-^
τριάρχου Κωνσταντινουπόλεως καΐ των ορθοδόξων επισκόπων
οΐτινες (χετά την έπελθοΰσαν £λωσιν τοΟ Βυζάντίοι* καΐ τδνί'
ελληνικών χωρών υπό τών Αατίνων κακοί κακώς άπηλχθησανϊ
τών θρόνων αυτών.
Μεθ' δσα άνηνέχθησαν ανωτέρω^ φοτνερός καθίσταται ό χρό•
νος καθ' δν δ ΠεΧιΛ^ίτης άρχιεράτευεν έν Κερκύρφ* άνερχόριεθ»
δ'λλα δη εις τάς αρχάς τοΟ ιγ' καΐ τά τέλη τοΟ ιβ' αΙώνος»
ΈπειΧη η μεν προς τόν 'Ιννοκέντιον επιστολή εΤνε προγενε-
στέρα τοΟ ϋτους 1215 δτε συν^λθεν ί έν Αατερανφ σύνοδος,
η 5έ προς τόν Στιλβίίν ανάγεται εις τους αυτούς χρόνους,δν μγτ
καί πως αρχαιότερους. ΤοΟτο 5έ μανθάνομεν έκ στίχων τινών
«Οτου του Στιλβ^ σωζόμενων έν οΐς υπάρχει καΐ χρονολογία^
του γεγονότος εις 8 αναφέρονται. Ευρηνται Χέ οδτοι έντφ ύπ'άρ-
524 κώΧικιτϋς έν Βενετίί^ ΜαρκιαΛ/ί|ς βιβλιοθήκης, περιέχοντα
σύμμικτά τίνα τοΰ ΠτωχοπροΧρόμου, τοΟ Βαλσαμώνος, του^
Ψελλού καΐ £λλων. Αυτόθι άναγινώσκονται έν φ. ΙΟ,βΊβ,ο'
α Κωνσταντίνου καΐστωρος καΐ διδασκάλοι> του Στιλβί στίχοι^
»ίαμβικοΙ έπΙ τώ συμβάντι έν Κωνσταντινουπόλει θεηλάτφ-
* Έν φ. 28,α• Την μίν δπαρξιν τ?ίς Ιπιστολί^ς Ιγνώριζον %α\ Ισημείωσα^
α^τίς μελ8τι{βας τον κώδιχα τώ 18772ν Μονά/^φ' το δΙ ανωτέρω δημοσιευθΙ>«.
άηόΰΚΛϋμχ μο\ άνεχοινώθη φίλιχώς ύπο τοΟ άρχιμανδρίτου χ. Παναρέτου
Κωνσταντινίδου. ' '
** 'Εν 'Εθνιχώ Ήμερολογίω Βριτοδ 1870, σ. Β7 χ. Ι.
ΠΕΔΙΑΔΙΤΟΤ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡ02 ΣΤΙΛΒΗΝ 45
-βμβγάλφ έ(Α7Γρησρ.ώ {ΑηνΙ 'ίοΛίφ κε' Ιτους ,ς•ψε'.» ΚαΙ δρ*
.χονται (ΐ£ν
«Διυτε, "τρόφιμοι, δεΟχδ, της Βυζαντίδος
, α^νανλ(αν κλα'^σαχμεν καίτραγφδίβν»
•'εελευτο^ι ^έοι^ε*
« 8εδοιχα μη φάντασμα και φλογός μόνον
«άπειπα* πυρ με χαΐ λαλουντα συμφλέγε:»•
Φαίνετοα δ' εν ταΤς σιίχοις τούτοις 6 Στιλβ^ς έν Κωνσταντι*
,νοοιεόλει σύγχρονος κχ\ αδτόπττος τοΟ έ^Αττρησριου• *
Κατά ταΟτκ ό Στιλβ'ίς εζγϊ ιτερί τά τέλη τοΟ ιβ' αιώνος,
Ιπειδη ό Ιούλιος τοΟ ς^ε' άπό κτίσεως χόσριου ουριπίπτει προς
^ό άπό ΧρισταΟ δτος 11 98** .Άλλα 5έν δυνάμεθα να χρ(νω[/.εν
άχριβο&ς 1ν νίδτ) χ,ατ* έκεϊνο το 2τος 6 Βασίλειος ^το μητρο-
Ίϋολίτης Κερκύρας, τ^ίς περισωθείσης αύτοΟ επιστολές απλώς
άναφερούσγις δτι 6 ΠεδιαδΙτνις έγραψε ταύτην -ίΐδη άρχιερα^
5εύ(αν• Τά δε άρχιβραζεύσατζοζ νομίζω δτι δεν σγ)(ΐ.αίνει τυ-
χάν {Λεταγενεστέραν τινά παραίτγισιν ν^ καΟαίρεσιν τοΟ άρ)^ιε-
ρέως, άλλ' ευρηται απλώς έν αντιθέσει προς τά έν τφ καντα-
βριγιακ(|^ κώδικι προηγούριενα Ιργα τοΟ αοτοΟ, γραφεντα πι-
θανώς πρά τής αρχιερατείας.
Ή δε προκεψένη έτηστολη, γραφείσα, ως εξάγεται ευθύς
ά(λέσως εκ τίς είςαγωγίς αύτ^ς, δύο ετη μετά την εις Κέρ-
)ςυραν £φιζιν ιοΟ Ιεράρχου, εΖνε γεγραμ^ι^ένη έν ^χζ\Λ%γΧοι, ^^
* Τας ίναχοινώσιις ταύτ«ς περ\ το& χώ3ι&ος ύφβίλω ε!ς την φίλίχην μέ«
ριμναν τοΟ πολυμαθοΟς τ9)ς Μαφχιαν9)ς Ιφόροιι χ. Ίωάννο» Βελούδο»*
** Τ^ν Στιλβί^ν τοΟτον δϊν πρέπ&ι ν^ ουγχύβωμεν μετά τοΟ δμωνύμον
ίπιβχόπου Κυζίχου, ου οώζέται απόσπασμα ερμηνείας εις τον προφι]την
!Λ6αχονμ Ιίν τινι χώΒιχι τΙ^ς λα»ρεντ(αχΙ|ς βι6λ{θ6ι|χης. 'Ίδ^! Β β η ά ί ο ί,•
€&1&1θξ;υ8 οοάίουοα §Γ&60θΓυιη 1)ί1)1ίοΙΙΐ6θ&β Ι^βυΓϋοΙί&ο&β Τόμ. Α' σ. ζ§3•
*0 τής Κοζίχόυ Ιιοίσχοπος ^ζησε χατα παλαιοτέραν Ιποχην, αν χρίνωμεν
ϋ τί|ς Ι^λιχΕας το5 λανρβντιαχοΟ χώδηιος, οςτις εΤνβ γεγραμμένος χατα
τ6ν ια' αΙώνα.
46 ΚΕΡΚΪΡΑΙΚΑ ΑΝΕΚΑΟΤΑ
Λυχνα 8υρί4Τ4(0[Α£ν παρά <οϊς Βυζαντινοί;^ δτε ι^ναγχάζοντο νάν^
ταλλάσσωσι τα εν Βυζαντίφ αγαθά προς τον έπαρχιαχ&ν β(ον•
Δια τοΟτο δε καΐ πρέπει να γείντρ ή Ιστορική οεύ-ίί; χρίσις οΟλ
άνευ προσοχίίς. θλιβεράν εικονίζει την Ηατάστασιν τίίς νήσου
ό Πεδιαδίτης. ΚαΙ τά μεν περί άπαιδευσίας χαΐ χΑχΙας τ^
Κερκυραίων λεγ6ρ.ενα είνε ανάλογα προς τά β[ΐ.οια παράπονα
του *Ακο[/.ινά'ίου περί των συγχρόνων Αθηναίων καΐ £λλων
ιεραρχών περί τοΟ αύτοΤς λαχόντος κλήρου, Τά ίέ περί νοση-
ροί κλίρ.ατος καΐ ελλείψεως όπωρΰν λεγό(χ^ενα ιΐνε πάντι^ς
υπερβολικά καΐ πιθανώς πρεσβυτικ'ΤΙς δυσκολίας εκφράσει^•
^Αληθείας $έ τίνος φαίνονται (Αετέχοντα τά λεγό(ΐ.ενα περί τϋς
πτώχειας τών νησιωτών και κακής καταστάοεως τών οΓ&ω^ν
/κυτών. Έπειδη δε τοιαύτη δεν εϊνε ή κατά<ιτασις τίς πόλεως
κατά τόν θ' αΙώνα έπΙ Αρσενίου, ευλόγως ίσως δυνά^ι^θα νά
είκάσω(Λεν δτι η εν τ|ί έπιστολνΐ τοΟ Πεδιαδίτου είκονιζθ{Α«νη
απορία και παρακ^Λη τ^ς Κερκύρας προί^λθεν εκ τών κακών
ίίτινα έπηνεγΛον εις την πόλιν αι κατά τόν ένδέκατόν αίώνβ:
τελευτώντα έπιδρομαΐ τών Νορμαννών καΐ ή κατ* αυτών άμυνας
Αξιοσημείωτος εΙνε εν τνί έπιστολίΙ ταύτη καΐ ό τύπος το(ϊ
ονόματος τ•ίς πόλεως. Κορυψονς ευρίσκομεν όνομαζομένην την
Κέρκυραν, έκ τοΟ δικορύφου σχήματος τίίς ακροπόλεως αυτής)
τό πρώτον παρά τς> Αιουτπράνδφ, τώ γνωστώ πρεσβευτή -τοΟ
αύτοκράτορος ^Οθωνος κατά τόν δέκατον αίώνα, δςτις έπιο^φ**
ψάμενος έπ' ολίγας ίμέρας την νήσοχ κατά τηνιέπάνοδον έκτίί4
εΙς Κωνσταντινούπολιν πρεσβείας αύτοΟ τφ 968 λέγει τά έζής
«τΙβίΙϋΓ (Ιθοίιηοίιοοο Οβίβα^βίδ ^3ηυ^^ί^ ΕβαοοΙβίΏ 62βαηΐ63 • • •
(1βοίιηο(|θίηΙο 3(! ϋοηρΗϋδ ρβΓνβηίΓηυδ. * Άργότερον δε άπαν•*
τώμεν τό όνομα ένικώς ώς Κορνφώ παρά τίί *Άνν7) Κομνην^
καΙ Νικήτα τξ> Χωνιάτ/ι• *** Έκ δε τών δυτικών συγγρα-
* ΡθΓΐζ, ΜοηυιηοΒία ββΓίηβηίββ ΗίδΙοΗΓ». Τοιη. Ε'. ί. 3^2.
*"Έχδ. Βόννης Α'. 76,2. 183,5.283,1.284,18. Β'. 115,20. 128^6. 1 82,4*
Γ *Έκδ. Βόννης σ.96,15.
ΠΕΔΙΑΔΙΤΟΥ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΣΤΙΑΕΗΝ 47
φέων 6 [λέν ΜαΙ&ΙβΓΓα χκ'λεΓ την πόλιν Ο&ΓοΓιυιη, &ν Ιχει ορ-
θώς τών κωδίκων η γρο^^ν), 6 δε Γουλιέ^^Λος ό άπου^ικ&ς €ο-
ήτρίιυιη, 6 δέ άνώνυ(χος έκ Βαρίου χρονογράφος ΟογΓο/
Τίζ δέ ύ βν 'τέλει τίς έιηβτο^Ϋίς τοΟ Πεδταδίτου άναφβρί-
ρ,ενος Γρηγόριος Χέν μοι είνε γνω^τίν.
Έν τέλει ση^^ειωτέον δτι.έκ τ^ έπιστολνίς ταύτης προςθε •
τέαι εις τόν Θησαυρό ν τοΟ Ερρίκου Στεφάνου αΐ λέζεις άηαρψ
γορι\σία^ xαΛν6ο:ΐρ6^ίής^ χΒΛΛύδρίογ^ίτροςΛάΛψκ:^ πΐωχοεπί"
ϋΧΟΛ^^ ϋνζήχημα.
* "Ίδ. Λς σημιιώβιις τοΟ ϋϋΟΕΠδθ ιις "Αννβν την Κομνην^ 2ν Ικδ.
Βόννης Τόμ. Β\ σ. 440 χ. έ.
ΤΟΪ ΑΥΤΟΓ ΕΠΙΣΤΟΛΗ
ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΙΔΑΣΚΛΑΟΝ ΚΤΡΙΟΝ ΚΑΝΣΤΛΝΤΙΝΟΝ ΤΟΝ ΣΤΙΛΒΗΧ
- άρχι^ραχ^ύσανζοζ τον ΪΙδδιαάίτον δζ€ ταύζητ Ιχεμ-^ί .
Τΐ[Αΐώτατβ πάντων ΙμοΙ δέσποτα, δεύτερον τοΟτο ήΧη τον
ζωηφόρον ό ήλιος διε(Αέτργισεν, άφ' ου συνεταξά{Αεθά σοι τά
εξιτήρια, και ούδ' όλιγόστιχίν σοι γρά(Λ(Λα ένεχαράζα^εν.
ΕΡωθε γάρ τα μεγάλα χ.αΐ έ^ιπ'λγικτικώτερα των πραγμάτων,
5 πρώτα μεν παντελή σιγην έμποιεϊν, έπειτα ηρέμα τιθέναι τάς
"λαλιάς καΐ τα διγιγ-^ματα. **0 κατά τό εΙκός έπισυμβεβηκβι
κάμοί, πρώτα μεν έννοησαμένφ ηλίκου τούτου κατετο'λμησα-
μεν πράγματος, μη καθαροί άψάμενοι καθαροΟ καΐ θεοπρε-
πους, τ•?ίς υπέρτατης ίερωσύνης, είτα και πόθεν άπελνιλάμεθα
10 που, έκ βασιλίδος εις έσχατιάν, εκ πόλεως γραμμάτων εις
άγροικίαν, έκ παντός καλοΟ εις πδΐν τουναντίον. Καθώς ουν
άνωθεν ύπεθέμεθα ίσυχ^'Τί φθέγγεσθαι τους τοις μεγάλοις έγ-
κύρσαντας, σπερματικές τά καθ' ημδές Ι υπογράψω σοι.'Ιλιό-
θεν με φέρων άνεμος Κικόνεσσι πέλασσε, τοις Ααιστρυγόσι,
15 ταϊς Χαρύβδεσι, ταϊς άμπώτισι' τούτων γάρ πάντων εν τί^
καθ' ίμιΧς Ά5ριατικ(5 πεπείρατο δ πολύμητις. Περί των Κο^
ρυφαΐων είτ' ουν Κερκυραίων τά είργίμένα. ΤοΟ κατ' αυτούς δε
πέρι χωρίου Ησίοδος διασαφησειε κάλλιστα, χείματος μεν λέ-
γων είναι ψυχρόν, θέρους δε άργαλέον, ούδέποτ' έσθλόν. Ουτβ
20 άλέζτομά έστι τον νοσοΟντα εύρέσθαι, ο3τβ νοσηλιον* ή τοΟ
τόπου δε σνιπεδών...Άλλά παρά τοις Κερκυραίοις όπεντηκον-
ταέτης έστιν έσχατόγηρως, καΐ ως άν τον 'ΐάρεδ θαυμάσαις
αυτόν ως μακροβιώτατον, οίίτω τόν έζηκονταέτη 6 Κερκυ-
2.άφοο. 3. όδ*. 4. •1ώ0«ι. 5. «Ιρέμα. 13. ]( Κώ$. ΊΟ,β. 14.ηΙ«
λασε. Ιβ.ιβολύμητν^ς. 17•δ(πκρΙ• 19.ο{»€Εηοτ\ 231ξηχοντ«&τη.
ΠΕΔΙΑΔΙΤΟΥ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΣΤΙλΒΗΝ 49
{^κΐός. Κέ^λύΧρικ εν ί(ΐ.ϊν πνιγτπρά τ$ καΐ καλυβοπρβπίΐ ταΥς
έν τοϊς ά[χπελώ(τι σκγιναΤς ?ι όίτωροφυλακίοις ττροςίοικότα, δν
9Γρός χκτ«γέλωτ« έχφρχστέον τόν ίροφον. Κάλαμοι κ«τά ^υάδα
ζβϋγνύρ.ενοι, βοτάνι^ις <τυν}8δ€[ΐ.ένοι, τάς χερχ[ΐ.ους όχοΟσιν, ο&
(τυγχειμένας χατά συνχφειαν, άλλα ^ιεστγιχυίχς αλλήλων δσον 5
ουνεκάλυψεν η έινικειμένη, ώς είναι καΐ τ$ φλογριφ καΐ τ$
ψύχει χαΐ τοϊς {(λβροις βάσιμα πανταχ^ίθεν. 'Οπώρά άλλ' ούΧέ
{Λία ίστιν αυτόχθων, ρητέον δε βτι ουδέ μέτοικος• *Η τ^ς
μητροπόλεως ικανότης δποία ούδί πτωχρεττισχοττ^ίς* καίτοι
τίϊν κατά χόσμον θυμηδίαν περόνην τ^ ψ^Χ?ί έποίησεν 6 θεός, 1
δι* ίς ανέχεται την προςεδρείαν τοΟ σώματος• α πάλαι γαρ άν τ6ν
δεσμόν άπέρρηζε τϋς σαρκός» τοΟ λέγοντος ίίκουσας. Τί γοΟν
^6 καθέζον ένταΟθα ημαίς; Ό έντεΟθεν λα&ς ευαγγελικών λό-
γων ο2τε συνίησιν ούτε ανέχεται* λείπεται μήτε αυτόν ώφε*
λεΐσθαι καΐ ι^μδίς έγκεκλεισμένους τΐίς ΚορυφοΟς την έσχάτην 1 5
έμαθίαν νοσεΤν• Που γάρ λόγος ενταΟθα, ποΟ βίβλος, ποΰ συ*
ζήτημα λογικόν ; Ευςαιο θεόθεν φυλάττεσθαι ^μΤν την υγί-
«ιαν, τό μόνον γλυκύ ένταΟθα ήμΤν παρηγόρημα. Καί ποτέ
άναβησόμεθα καΐ την γειναμένην προςείπωμεν• Οίδα μεν ώς
συναναβησεται ή κακή συνοδοιπόρος πενία καΐ κατισχύσει 20
ΐ^μΰν, τά 9(άντα δε τ^ς ένταΟθα υπερορίας καΐ κακίας τΰν
συνοικούντων την Κερκυραίων γίΐν καΐ τίίς τοΟ τόπου άπαρη-
γορησίας οιστότερα.
Μη άπαζιώσιρς ημ&ς ι^ μ&λλον εΙπεΙν μη φθονησγις ιϋμΤν τοΟ
έκ τ^ς έπιστολιμαίας προςλαλησεως ψυχαγωγηματος• Περί τοΟ 25
Γρηγορίο\ι άζιώ ώς &ν τυγχάνγ) τϋς προςηκούσης επιμελείας.
Ηέμνησο καΐ {μ{&ν έν ταΥς προς θεόν έντυχίαις σου.
8, ψΌχ•(. όινώροι. 9. 6κοΙ«. 10.*ς6ν. Ονμη$(οις. 18.ύμ^ν»
ΤΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΙΤΙΑΜΑΤΑ
ΤϋΝ ΚΕΡΚΥΡΑΙΩΝ ΗΓΟΥΝ ΚΟΡΥΦΙΑΤϋΝ ΑΓ Ά ΑΥΤΟΥΓ
ΑΠΟΣΤΡΕΦΟΒΙΕβΑ
Ή ύτΓΟ τόν ανωτέρω τίτλον έκ5ι5θ[/.ένΥ) νΟν τό πρ&τον 5ια•
τριβή ευρηται Ιν τινι κώδικι τϋς κατά τ6 *Άγιον "Ορος ίερδίς
[Λονΐίς τΰν Ίβηρων, τφ υπ' άρ• 1340, ου παραθέτω ενταύθα
τγιν περιγραφην•
αΚΰδιξ χ^αρτ(|^ος εις 16ον, αιώνος ις-', εκ φύλλων 316| τνε-
ριέχων τάΧε*
1. (ίΠερΙ τ^ς σατανικές αίρέσεως τΰν κακοδέζων Άρριε-
νίων και των ένάγ&ν νγιστειών αύτων καΐ περί των αιρέσεων,
ών Ιλαβον εκ τοΟ βασιλέως των Περσών Χοσρίγ], τοΟ λεγω(Λέ-
νου Βρα[χ.πάσου, και τών έβ$θ[/.ά$ων των φυλασωρ.ένων τοΟ
όλου ένιαύτου»•
2. «ΓεναΧίου πατριάρχου Κωνσταντίνου πόλεως τοΟ Σχο•
λαρίου απολογία προς τίνα ίέρω[ΛΟναχον εν τφ συνέφ £ρει περί
τίνων αναγκαίων ζγιτγΐ(Λάτων»•
3. αΈκθεσις τοΟ αύτοΟ αναγκαιότατη περιτδν τοΟ ίεροΟ
συμ,βόλου ρήσεων, δθεν συνελέγησαν καΐ κατά τίνων αύται
συγκεί[λεναι είσίν.
4• α ΤοΟ αύτου κΟρ Συμεών το(3 θεσσαλονίκης περί των
επτά {χυστηρίων τ^ς εκκλησίας»•
5. αϊά σ(ρίχλ[Αατα καΐ αίτιά(Λατα των Κερκυραίων ?1 Κορυ-
φιάτων $ι' & αυτούς άποστρεφόριεθα))•
6* α'Εκ τών διατάξεων των αγίων αποστόλων» άποσπά-
σ[χατα καΐ έτερα άποσπάσ[ΐ.ατα συνόδων καΐ πατέρων•
7• α Του παναγιωτάτου αρχιεπισκόπου θεσσαλονίκης κδρ
ΤΑ 2ΦΑ ΑΜΑΧΑ ΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΙΩΝ 51
^υμέων αποκρίσεις πρ4ς τάς έρωττόσεις του ίερωτκτου [ΑΥίτρο-
"ίτολίτου Πενταπόλεως κΟρ Γαβριγιλ» κεφάλαια πε' και έτερα
νβ^ κεφάλαια, δνευ ιδιαιτέρας άριθ[Λ7ΐσεως, θεολογικοΟ περιεχο-
[^(.ένου.
8. α Κανόνες τΰν άγιων αποστόλων».
9. «Θεοφίλου αρχιεπισκόπου Αλεξάνδρειας εν Κυριακ*}! προς*
φώνησις έρ(/.ηνεύουσα την αΐτίαν δι' ίιν έσθίορ.εν οΕ Χριστιανοί
τυρόν καΐ ώόν τίί Τετράδν και τίί Παρασκευή τ^ς Τυρινίίς»•
10• α'Απόδειζις Κλ•)ί[Αεντος περί τοΟ Πάσχα»•
11• α Βάλσαμων πατριάρχου θεουπόλεως τίς ρ!.εγάλγις Αν-
τιοχείας διδασκαλία άναγινωσκο|Λέννϊ πρ4ς τους άναγο(χ.ένους
πρ&ς Ιερωσύνην καΐ προς τους μαρτυρίσοντας Ιερείς. Περί αυτο^
άςίωσις τοΰ παναγιωτάτου πατριάρχου κΟρ Ματθαίου κεφά-
λαιον»^
"Αρχ. α'Ο αναγνώστης ούτος ζητεΤ ΐνα άναχθ^ναι προς ίε-
ρωσύνην κτλ.».
12. Έκλογη ολίγων κεφαλαίων συμπληρωτικών τώ ν κανόνων.
13. α ΤοΟ οσίου πατρός ημών Συμεών του νέου Θεολόγου
περί διάφορους προσοχές καΐ προσευχές.»
14. Έκ τοΟ γεροντικού απόσπασμα βραχύ.
15. αΤοΟ θεολόγου σχόλεον».
16. ((ΤοΟ αύτοΟ νέου θεολόγου περί προσευχνίς στίχοι» καί
τίνα αποσπάσματα έκ τών λόγων αύτου.
17. α'Εκ του γεροντικοΟ περί πορνείας».
18. αΤοΟ άγιου Νείλου» περί του αύτοΟ.
19. ((Έκ του άγιου Βαρσανουφίου π£ρΙ ελεημοσύνης».
20. ((Έκ των ασκητικών τοΟ Μεγάλου Βασιλείου. Έρώτη-
σις• διαφορά υπακοίίς ^9ά έπιταγ•?ίς» εΙς ην έπεται η άπόκρισις.
21. Έν τέλει φύλλον ξένον προς τόν κώδικα περγαμηνίίς
Ιβηριτικην φερούσης γραφην.
Ή δε παρ' ημών έκ τοΟ £λλως άσημου τούτου κωδικός δη-
(^οσιευομένη ενταύθα πραγματεία είνε συμ.βολη αξία λόγου
52 ΚΕΡΚΤΡΑΙΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ^
εΙς τίιν έπΙ Βενβτοχρατίας εν Κβρχύρα: Ιστοριαν τίς αΰτίθι όρ-
θο^όζου εκκλησίας.
Γνωστόν εϊνε δτι κατά τδν ιγ' αίΰνα τελευτ&ντα κατγ^ρ-
γίθη υπό τών Άνίηγαυών τών κυρίων τίίς ν^σου γενο(Αένων ή
έδρα τοΟ ορθοδόξου επισκόπου, αντικατεστάθη δέ ούτος υπό
επισκόπου Αατίνου, εΙς δέ τούς ορθοδόξους παρεχωρήθη [λόνον
τό δικαίωμα νά Ιχωσιν άντι επισκόπου άρχ^ιπρεσβύτερον γ^ πρω*^
τοπαπβν• Μετά δε την εν τίΐ νησφ έγκατάστασιν τών Βενε-
τΰν οι ΑατΤνοι επίσκοποι, οΐτινες &ς τό πλεΤστον ανήκον εις
αριστοκρατικά τίς Βενετίας γένη, καΐ 6 υπ* αυτούς κλίίρος
γΐρζαντο σφετεριζό(Αενοι τά δικαιώ[λατα τοΟ ορθοδόξου κλήρου
καΐ καταδυναστεύοντες πολυτρόπως τό δρθόδοξον ποίμνιον έν
Κερκύρ^• Καί τοι δε αι παντοΐαι τών δυτικών καταχρήσεις
έξηγειραν τ-ίίς τε βενετικ"9ίς πολιτείας καΐ αύτ-^ς τίς ^ωμα'ίκίς
ίδρας την εύσπλαγχνίαν, τό κακόν (λόλις που περιωρίσθη καΐ
ίθελεν Γσως έπενέγκει την άπορρόφησιν τ^ΐς ορθοδοξίας έν τί)
νησφ, άν [χη παρουσιάζετο καΐ ένταΟθα η πολλάκις έν τ^ ίστο.
ρίί}: τοΟ έλληνικοΟ γένους εις την γενναίαν άντίδρασιν επακο-
λουθούσα βαθμ.ιαία συγχώνευσις τΰν ξενικΰν στοιχείων, [λά-
λίστα διά τών γά[Λων τί5ν εγχωρίων γυναικών πρ6ς τούς έπη-
λυδας άλλογενεΤς.*
Εις την μακράν έκείνην καΐ δεινην πάλην τοΟ εγχωρίου θρη-
σκεύματος προς τάς μισαλλόδοξους καΐ δυναστικάς τδν Αατί-
νων καταπιέσεις αναφέρεται καΐ η ανώνυμος καΐ άχρονολόγη-
τος συγγραφή τοΰ ίβηριτικοΟ χειρογράφου. ΚαΙ τίς μεν ό γρά-
φας τά Αίτιάματα δεν δυνάμεθα νά όρίσωμεν. ΤοΟτο δε μό-
νον φαίνεται έξ αυτών, δτι συνετάχθησαν υπό τίνος τών έν αύτφ
τφ "Ορει μοναζόντων. Τόν δε χρόνον καθ' 8ν ταΟτα συνετάχθη-
* *Ίδ. Έρμ. Αούντζη, περί τ?)ς πολιτικϊίς καταστάσεως τί^ς *Επτανι{-
σο\> ΙπΙ Ενετών. Έν 'ΑΘ?ίναις 1856 σ. 90 χ. Ι. χαΐ την πληρεστέραν ιτα-
λικην μετάφρασιν ϋβΠα οοηάίζίοοβ ροΐίΐίοα άβΠβ ίδοΐβ ^οη^β δοΐΐο ίΐ άοιηΙ-
ηίο νβοβίο. Υβηβζίβ. 1858 σ. 359 χ. Ι.
ΤΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΙΩΝ 53
οχν $υνάρ.εθκ νά 6ρί9(ι>μ.εν σχεδόν άχριβΰς, όδγ)γού(Αενοι έζ
αύτων τών 77εριεχο[χένων• ΈπειΧγ) Χ^λα Χη 6 γράψας τα Αί-
τιαρ,ατκ Χείκνυται αυστηρός τίς ορθοδοξίας ττιργιτγις καΐ ού-
δαμ.ώς αποδέχεται τγιν εν Κέρκυρα ύποταγγιν τοΟ όρθοδόζου
θρησκεύματος καΐ τών λειτουργίΐ&ν αύτοΟ εΙς την τών Λατίνων
πίστιν, φανερόν εϊνε δτι τα ύπ' αύτοΟ καταγραφάμενα αίτιά-
\ί.Λτ» περιέχουσι πάσας δσας ηδύνατο νά καταλέζγι έκ τών
χρ(ίνων εν οΐς εζη καταπιέσεις τών Λατίνων χαΐ άναμίζεις τών
δύο θρησκευμάτων έν ταΐς θρησκευτικαΤς τελεταϊς καΐ λειτουρ-
γίαις. *Αλλ' δμως παραβάλλοντες πανθ' δσα καταριθμεί προς
τά παθήματα τ^ς εγχωρίου κερκυραϊκές εκκλησίας, οΐα πα-
ρουσιάζονται ημίν έν ταις βούλλαις τών παπών Λέοντος τοΟ
Γ, άπό 10 Μαΐου τοΟ 1521, Κλημεντος τοΟ Ζ', άπό 26 Μαρ-
τίου 1526,καΙ Παύλου τοΟ Γ, άπό 8 Μαρτίου 1540, βλέπο-
μεν δτι 6 φιλορθόδοζος τών Αιτιαμάτων συγγραφεύς δεν συμ-
περιλαμβάνει πολλάς τών καταχρήσεων τοδ λατινικοΟ κλή-
ρου άς κακίζουσιν οί προμνημονευθέντες πάπαι έν ταϊς βούλ-
λαις αυτών. Δυνάμεθα λοιπόν έντεΟθεν νά ύποθέσωμεν ευλό-
γως δτι τα Αΐτιάματα τοΟ ανωνύμου άγιορείτου συνετάχθησαν
μετά τάς βούλλας έκείνας, διότι £λλως 6 συντάζας αυτά δεν
^θελε παραλείψει νάναγράψη τά πολλί]^ μείζω τών υπ' αύτοΟ
αναφερομένων κακά, £τινα ηναγκάζοντο πρό τ'ΤΙς εκδόσεως τών
παπικών βουλλών νά υπομένωσιν οΐ Κερκυραίοι έν τ9| τελέσε^
τών δογμάτων αυτών. ΤοιαΟτα δε δεινά εΙνε :% έκβίασις τών
ορθοδόξων νάναβαπτίζωσι τά τέκνα αυτών κατά τά εθη τ^ς
ρωμαϊκές εκκλησίας, :^ άπαίτησις νά χειροτονώσιν οι Λατίνοι
τους ορθοδόξους ΙερεΤς, η άφαρπαγη του δικαιώματος τών Ελ-
λήνων ιερέων τοΰ λειτουργεϊν άπαξ τγίς ημέρας έν ταΐς ένο-
ριακαΤς έκκλησίαις, καΐ τά τοιαΟτα.
"Αξιον δε παρατηρήσεως εΐνε δτι λόγου γινομένου έν τί^
τρίτφ τών Αΐτιαμάτων περί άναμίκτων θρησκευτικών τελε-
τών γίνεται μεν μνεία τίίς έορτίίς τοδ αγίου Αρσενίου, άπο-
54 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
σιωπ5ίται Χέ η του άγιου Σπυρίδωνος, καθ'ην συνέβαινον π«ρ«-
πλητιαι καταχρήσεις• αιτία 5έ τίίς άποσιωπη^εως ταύτης βϊνβ
πιθανώτατα δτι καΟ' δν χρόνον εγράφησαν τα Αίτιά[Λατα δεν
έτελεϊτο ακόμη η πανηγυρις τοΟ άγιου Σπυρίδωνος. (Λεγαλο*
πρεπώς καΐ έπιση(Λως ώς εν χρόνοις [χεταγενεστέροις, άφ' ου
έκτίσθη βίος έπ' όνό[ΐ.ατι τοΟ αγίου ναός καΐ διεΧόθη πλειό-
τερον η λατρεία αύτου. Έπειδη δε τό έργον τ^ς οΐίςοδθ{Αίίς
τοΟ ναοΟ τούτου δεν ίτο είςέτι τετελεσ(χένον εν τέλει τ^ς δε-
κάτης έκτης έκατονταετηρίδος, * συνδυάζοντες τό γεγονός
τοΟτο μετά του προμνησθέντος,δτι τά Αίτιάματα εϊνε μεταγε^
νέστερα των παπικών βουλλών, είκάζοαεν δτι ταύτα εγράφη-
σαν (χεσουντος τοΟ δεκάτου έκτου αιώνος.**
Μετά δε τοΟ χρόνου καβ' δν έδείςα(Αεν δτι συνετάχθησαν τά
Αιτιάματα συμπίπτει καΐ η εν αύτοϊς γινομένη μνεία Ίωηλ
τοΟ Δεκαδύου. Εις τους μελετώντας την ιστορίαν τών ελλη-
νικών γραμμάτων μετά την £λωσιν δεν εϊνε άγνωστον τό β-
νομα του Κερκυραίου Ίουστίνου του Δεκαδύου, δν "Αλδος ό
Μανούτιος μετεκαλέσατο εΙς Βενετίαν, ΐνα επιστατηστ) εις την
διόρθωσιν τών ύπ' αύτου εκδιδομένων ελληνικών συγγραμμά-
των.*^* Άλλ' εκ τ^ς αξιόλογου συγγραφνίς τοΟ Διδότου περί
Μανουτίου μανθάνομεν, δτι 6 Δεκάδυος διετέλεσε διάκονος.+
Δύναται κατά ταύτα νά θεωρηθ^ βέβαιον δτι ό Ίωηλ Δεκά-
δυος δ έν τοϊς Αιτιάμασιν αναφερόμενος εΙνε 6 αυτός καΐ 6 γνω-
στός Ίουστϊνος, η δε μεταβολή τοΟ ονόματος φυλάττοντος τέ
άρκτικόν γράμμα προ^λθεν εκ του νερού αξιώματος, δπερ κα•
* Ν. Τ. Βουλγάρεως χαΐ Ν. Β. Μ άνεση, άληθης ^χθεσις περί τοΰ
Ιν Κερχύρ^ λειψάνου τοδ αγίου Σπυρίδωνος, σ. 24.
** Έν τΛ προςδιορισμώ τοΟ χρόνου καθ' ον Ιγράφηααν τα Αιτιάματ»
συμφωνώ πληρέστατα μετά τοΟ φίλου κ. Ίω. 'ΡωμανοΟ, τοΰ αρίστου τών
χερχυραϊκών γνωστού, εις ον ύπέβαλον ταΟτα προς κρίσιν.
*/ "Ίδ. Μουστοξύδου *Ελληνομνημονα σ. 196 κ. έ. Όβ Βίαζί, Μβ*
ΐηοΓίθ 1)ίο§Γ&ΠοΙιβ ίηΙΟΓπο 3§Ιί ίΠϋδίΓί ΟοΓΟΪΓβΒί σ. 56 κ. Ι.
•]- Α1(ίθ ΜΒΠϋΟβ σ. 60 καΐ 456.
ΤΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΙΩΝ 55
τίτριν ησπάσθη. ΈπειΧη δε 6 ΔεκάΧυος εζη, καθ' & είνε ί(ΛΪν
γνωστόν, μ.έχρι τούλαχ^ιστον τοΰ Ιτους 1526, δτε ε[Ααρτύρη-
σεν Αθανάσιος 6 έν Μετεώρφ άσκησας, ου συνέταξε την άκο-
λουθίαν, άγνοουντες ακριβώς τό 2τος του θανάτου τοΟ Κερκυ-
ραίου τούτου λογίου, δυνά|Λεθα να ε1κάσω(/.εν εκ τϋς περί αύτοΟ
γινο(Λένης έν τοί; Αίτιάμασι μνείας, δτι εζη ετι κατά τ4ν
χρόνον τ*ίς συντάξεως αυτών, νίτοι περί τα (/.έσα'τοΟ ις-' αιώ-
νος. Εύνίγιτος δε εϊνε, νομίζω, 6 λόγος τ^ς εις τό *Άγιον "Ορος
μεταβάσεως αύτου, προςφέροντος μάλιστα καΐ ποσόν χργιμα-
τικόν εις τους μοναχούς, δπερ ούτοι δεν άπεδέχθησαν ώς παρά
τών έν Βενετίο: προερχόμενον, είτε τους αυτόθι ομόδοξους θελη-
οωμεν νά έννοησωμεν, είτε τους Λατίνους. Ό Δεκάδυος δγ^λα
δη ουκ άπιθάνως εστάλη μετά τόν έν Ιτει 1515 συμβάντα
θάνατον του "Αλδου υπό τίνος τών έν Βενετί(^ τυπογράφων γ^
Γσως υπό τών κοσμητόρων τίίς Μαρκιαν^ς βιβλιοθήκης εις την
*Ανατολην, φέρων χρήματα, ΐνα άποκομίσνι εκείθεν εΙς Βενε-
τίαν χειρόγραφα ελληνικά. '^Αν δ' έγένετο τούτο, εικός ίιτο νά
διευθυνθ^ κυρίως εις τό "Αγιον "Ορος, ου αι βιβλιοθνίκαι εχαιρον
παγκόσμιον φημην δια τους έν αύταΤς άποκειμένους θησαυρούς•
"Ισως δε κατά ταύτην την περιοδείαν εμαθεν άκριβέστερον
καΐ τά κατά τό μαρτύριον τοΰ Αθανασίου ου συνέταξε την
άκολουθίαν.
Μετά τάνωτέρω εκτεθέντα θεωρώ περιττόν νά ενδιατρίψω
ένταΟθα εις την διασάφησιν τών καθ' έκαστα κεφαλαίων τών
ΑΙτιαμάτων, προς ών την διαφώτισιν συντελοΟσιν επαρκώς τά
παρά τφ Λούντζη γραφόμενα περί τίίς κερκυραϊκ'ϊΐς εκκλησίας
υπό τους Βενετούς. Σημειωτέον δε τοΟτο μόνον, δτι τό πρώτον
τών ΑΙτιαμάτων ούχΙ προςηκόντως αποδίδεται τοϊς ΚερκυραΙοις,
αναφέρεται δε μδίλλον εις τους έν Βενετίί^ ορθοδόξους.*
* •Ίδ. Β ι λ ο ύ θ ο « Έλλιίνων δρΟοδόξων άποιχια Ι ν ΒιητΙ(ΐ> σ. 53 χ. ί.
ΤΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΙΤΙΑΜΑΤΑ
ΤϋΝ ΚΕΡΚΥΡΑΙΔΧ ΗΓΟΓΝ ΚΟΡΥΦΙΑΤΔΝ ΔΓ •Α ΑΊΠΓΟΥ2
ΑΠΟΣΤΡΕΦΟΜΕβΑ
Α•ν. "Όχι αί χειροτονίαι αύτδν οδτ<ι> γίνονται. Ό μέλλων
χειροτονηθίναι άπέρ^^εται εις τόν τοΟ Λατίνου (Αητροπολίτου
έπίτροπον, τ4ν λεγό(χενον βικάριον, καΐ παρ' αύτοΟ απαιτεί-
ται δρκον καΐ ύπι5σχεσιν τοΟ είναν αυτόν εις τ•«ν ύποταγην
5 αυτοΟ καΐ εύπβίθειαν καΐ [αυι άντιλέγε'.ν τϋ σχίζειν % άντιπράτ-
τειν εις & λέγουν καΐ φρονοΟν καΐ δαγματίζουν οί Λατίνοι, άλλα
κατά πάντα υπείκειν αύτοϊς. ΚαΙ τότε ^ίΧοται αύτψ γρά[λ(Αα
υπό τοΟ λεγθ[Αένου καντζιλέρνι δ'ϋμάσιον, διαλα(Λβάνον την
αύτοΟ δπόσχεσιν και ύποταγην ίιν έποίησεν, ελευ&ερουν αυτόν
10 άπό πάσης επήρειας καΐ ^ουλωσύνης, ως άμόφρονα αύτων•
[| βον. "Ότι ποιοδσιν λιτην οι Λατίνοι ταΟ παρ* αυτοΤς ίε-
ρουργου[Αένου άζύ[Λθυ, όπερ λέγαυσιν άγιαν δωρεάν, καΐ απέρ-
χονται 2[Λπροαθεν [λέν οι Εβραίοι, είτα οί Γραικοί καΐ (λετ^ αυ-
τούς οι Λατίνοι, δμοΟ πάντες οι ιερείς φορεμιένοι• καΐ συ|/.φο-
15 ροΟν καΐ συμ. ψάλλουν ίί^χ και γίνονται οΐ πάντες Ιν.
Γ^^• "Οτι ποιουσιν έορτην οι Λατίνοι έν τ^ (χητροπόλει αυ-
τών άγιου τινός 'ΑρσενΙου, εντοπίου* και λειτουργοΟσιν έν αυτ^
τφ ναφ (2(Αα οΐ τε Γραικοί καΐ οι Λατίνοι πλην έν ίΐ7ΐρη(ΐ.έ-
ναις τραπέζαις. ΚαΙ λέγουν πρώτον οι Γραικοί τόν Άπέστο-
20 λον, είτα οΐ Λατίνοι, ώςαύτως και το Εύαγγέλιον. *0 &έ λαός,
£μφω τα γένη, ΐστανται άναμε[Αΐγ(Αένοι καΐ εις τάς δύο τρά-
πεζας, συνευχ6(/.ενοι καΐ συ[/.ψκλλοντ8ς ά|Λα,
7. Κώ3.κ«τοιπ^Ιντ«, 1 1 . || Κώδ. 25,β. «ύτοίς. 16. αιύτΰν. 17. τς-
νος.
ΤΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΙΩΝ 57
Δ«ν•*^Οτι 8το6ν τε^βυτηστ) Αατϊνος καΐ μάΐίθωσιν τοΟτο οι
Γραικοί παπάδες απέρχονται χαι δχ,λητοι καΐ φορένουν άνά
(χέρος χαΐ συ^^ιψάλλουν χαΐ μνη^λονεύουν αύτ6ν όριοΟ [ΐ.ετά Τ(1&ν
Λατίνων.
Εον. •Ότι δέχονται άΧείδς οι Γραικοί τα τών Αατίνων λει- 5
τουργικά καΐ ευλογίας ?1 μ&λλον είπεϊν άλογίας καΐ λειτουρ-
γοΟν καΐ μνΥ)[Λθνεύουν αύτάς.
ςΌν• "0x4 οί λαΧκοΙ τί^ν Γραικών, δταν τύχωσιν εις τίπον
μί.Υ| βντος Ιερέως όμογλώσσου αύτοΤς, απέρχονται εις τάς τών
Λατίνων έκκλιη^τίας καΐ προςεύχονται και λειτουργοΟνται, και, 1
εΐ τύχοι, κλίνουν καΐ γόνυ καΐ έξομολογοΟνται ε{ς τους πνευ-
{ΐ,ατικούς αυτών καΐ {/.εταλαμβάνουσιν έξ αυτών.
Ζον••Ότι τάς δε^ποτικάς (λεγάλας έορτάς απέρχονται οί
Γραικοί παπάδες και φορένουν δημοσί(^ καΐ εύφΥ)[/.οΟν καΐ || εύ-
χονται τους Λατίνους καΐ τόν πάπαν. 1 5
Η<>ν• "Ότι, εΐ συ(χβ•{1 γενέσθαι πάπαν άπ4 τ4 γένος τών Βε-
νετικών, προςτάασονται οί Γραικοί [ΐ.νημονεύειν αυτόν απαραι-
τήτως.
βον• "Ότι συνοικέσια καΐ 9υ[Λπ(θερίας ποιοΟσιν άδεώς μετά
τών Λατίνων καΐ ποτέ ρ.έν (ΐνγιστεύονται καΐ εύλογοΟνται ύπ6 20
τών παπάδων, ποτέ δέ υπό τών φράρων.
ΐον.^Ότι συντεκνίας ποιοΟσιν άνυποστόλως εΡς τε τό βά-
πτΐ9(χ.α καΐ 4ά συνοικέσια και άναδέχονται και στεφανοΟσιν
αλλήλους ως όμίδοξοί.
ΙΑ^^ν-'^Οτι τί^ μεγάλφ Σαββάτφ συνάγονται οί Γραικοί καΐ 25
οΐ Λατίνοι είς {λίαν έκκλησίαν λατινικ:ίιν καΐ φορένουν οι Ιε-
ρείς έκατέρου μέρους όμοΟ καΐ αίρουσιν έπΙ κεφαλές τόν έπι•
1.τελ•υτήβ•(. || Κώδ.26,α. 2. άναμίρος. 3.βυμψ(1λουν. 14. || Κώ9.
26,6. 16.βα(ν«τ{κων. ΙΤ.κροςτ&βοντα». 26 λατίν^χην. 25^27.Τό
χβφάλαιον Ιλον βινβ προςτεθ&ιμίνον Ιν τ(1[^ χώδιχι Ιν τώ χάτω περιΟβωριω, γί•«
νβται ίΐ παραπομπή ιΊς αδτο δι' Ιδ(οο σημείου», Ιγγεγραμμένου Ιν τώ άντι-
στοίχοΟντι μέρβι τοΟ χ6ΐμ/νο«•
58 ΚΕΡΚΤΡΑΙΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
τάφιον, γ5γουν τ&ν άρ,νόν, Ινα 6{Αθυ πάντες, και απέρχονται
εις ετέραν έκχλιησίαν•
ΚαΙ ταΟτα (λέν τελοΟνται εν τονς Κορυφοϊς. Εις δε την Πού-
λιαν καΐ Βενετίαν τί Χει καΐ λέγειν, δπου μείζων δ όλεθρος
5 καΐ τό δεινόν συν τ^ δυναστεί(ρ υπερακμάζει ; ΚαΙ ού;^ ά-
πλΰς ταύτα καΐ ώς ετυχεν ε?ρηνται, άλλ' υπό φιλαληθών αν-
θρώπων καΐ φοβου^;.ένων τον Θε4ν καΐ έκεΐθι παραγενίμενοι
χαΐ ενταύθα έίντες έμά^θομεν καΐ έβεβαιώθημεν• Συμμαρτορει
οέ τούτοις και τό πρό εννέα χρόνων γενόμενον πυρίκαυστον
10 βραβεΤον εν τίί βασιλικ•/) του ΒατοπεΧίου μ,εγάλγ) λαύρ(^. Ει
(λέν γαρ ίσαν όρθόδοζοι, δια τί τ6 βραβεϊον άπετεφρώθη καΐ
τό (χνημόσυνον αυτών άπελείφθη ώς κακοδόζων, καΐ ταΟτα υπό
τοιούτων πνευματικών καΐ γνωστικών γερόντων; άλλ' ώς δεί-
κνυσιν η αλήθεια διά τά άνωθεν ειρημένα δικαίως καταγνο)^
15 σθέντες έζεβληθη αυτών τό μνημόσυνον άπό τοΟ τών ορθοδό-
ξων συστήματος• Άλλα καΐ Ίωηλ ό Δεκάδυος άπεκείθεν άρ-
τίως έλθών ου μόνον ου προςεόέχθησαν ά προςηνεγκεν, αλλά
καΐ έπ' εκκλησίας αφορισμός άλυτος έξεφωνηθη καΐ έγγράφωις
έοεβαιώθη έπΙ τόν τολμησοντα του λοιπού άπελθεϊν εις λατι-
20 νικόν τόπον χάριν ζητείας διά τό τους έκεϊσε νομι II ζομένους
εϊναι Γραικούς μη είναι ορθοδόξους, αλλά συνδυάζειν καΐ συμ•
φρονεϊν τά τών Λατίνων. Ώς καΐ ί μεγάλη Λαύρα τοΟ άγιου
Αθανασίου ου μόνον εν τοις ειρημένοις τόποις ποιεϊ, άλλα δη
καΐ εν τώ μετοχίφ αύτ^ς τφ εν ττί Σκύρφ παραχωρεί 6 έκεϊσε
25 ών οικονόμος τό εν τνί έκκλησίι^ αυτού στασίον τή^ Λατίνω
ρετούρω, καΐ συνεύχεται καΐ συλλειτουργεΓται αύτφ καΐ ου
μόνον τάς τών Γραικολατίνων παρακλήσεις και προςφοράς δέ-
χεται, άλλα καΐ αυτών τών Λατίνων τών εν θαλασσή λνι-
3.ηούλ£ς(χν. 6 φιλ«ληΟ«£(χς. Τ.ΙκβΈΟεν. 8. || Κώδ. 27,α. 10.ρ«-
τοηακΰίου. 12. άκαλήφΟη. 1 4 . χαΐ'τβγνωβΟ&ν'τες. 16. ββικαδύος.
17. κροβέδέχΟηβαν. 18. άλυτος. έγγρ(&φος. 19. έββββώΟη. τολμή-
βαντα. λατίνιχον. 20. _| Κώδ. 27,β. 21. συνδ6άςβ6ν. 25.τώ.αύταυ.
26. βυλ«6τουργ«ΐτοΐ6.
ΤΑ ΣΦΑΛΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΙΩΝ 59
οτευόντων, χαΐ &ΧΚκ & ου θέ[χ.ις βΙπεΤν έκεΐσε γίνονται. Διά
ταΟτα καΐ τάς £λλας ί[Αών παραβάσεις τάς πατρικά; κατέ-
λιπεν δ Θε4ς τόν τόπον τοδτον καΐ ΐΧού κινδυνεύει έργιμιωθϋναι
καΐ καταπατηθ^ναι τα άγια υπό τΰν άσεβων. Ήμεις δε ουδέ
αΓσθησιν λα(Αβάνο(ΐ.εν τών η(Αετέρων κακών καΐ επι|| στραφεί- 5
ναι πρ6; Κύριον καΐ μετανοίβ}: περί των παρελθόντων χρτήσα-
σθαι καΐ του λοιποΟ μη προςθεϊναι, άλλ' έπωρώθγ)(Λεν τίί δια-
νοίί}: καΐ 6πλοφοροΟ|ΐεν τόζα καΐ ζίφη καΐ τα λοιπά εις άντιπα-
ράταξιν, οί άσκηταΐ, οΓμ(.οι, οΐ έρημϊται, οί έσταυρω^Λενοι 'ζ^
κόσμφ. ^Αλλά ταύτα (/ιέν £λις* περί δε τ^ς τΰν αιρετικών 10
συνδυάσεως άναγκαϊον φηθην ολίγας εκ των πολλών μιαρτυ-
ρίας έκθεΐναι άποστολικάς καΐ πατρικάς εις την τΰν ε1ργ)(χ.ένων
βεβαίωσιν.
5.Κώ8. 2δ,α. 7. κροβ09ϊνβΐ(. 8. ^πλοφορον^μεν. 9. ο(&ρημ9^τα(.
11.9)^ν$ς<£9βα>ν, 12.έχ0^ν(χς.
ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΕΝ ΚΕΡΚΥΡΑ
ΤΙΜΑΡΙΟΥ ΤΩΝ ΑΘΙΓΓΑΝΩΝ
ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΤΟΥ ΜΑΪΟΥ
Ή πρώτη τοΟ Μα.'ίου εορτάζεται έν Κέρκυρα χατά τρ6πον^
ίσον (Λοι γνωστόν, διαφέροντα άπό τοι3 έορτασμοΟ τίίς ίμ,έρας
ταύτης έν ταΐς λοιπαΐς έλληνιΐί^αΤς χώραις. Οί άγρόται φέρουσι
την ήρ-έραν ταύτη ν εις την πόλιν κορ(Α6ν κυπαρίσσου ου τό φύλ-
λωμα Ιχουσιν έστολισ^χένον 5ιά ζυλίνων στέφανων άς έπικο-
σ(ΛθΟσι διά ταινιών πολυχρώ[Λων, ωών τοΰ Πάσχα κόκκινων,
κώνων πίτυος καΐ κινάρας καΐ £λλων όπωρών κεχρυσωμιένων,
περιστερών καΐ τών τοιούτων. Τό δένΧρον τοΟτο του Μαΐου έν-
θυμ,ίζει πως τ& παρά τοΤ; Φράγκοις δένδρον τών Χριστουγέννων•
"Α^ουσι δε οι χωρικοί οΐ την κυπάρισσον κρατοΟντες πρό τών
οΙκιών εκάστων τ6 έζίΐς ^σ(Λα•
ΚαΙ ΕΙν εΤνβ με τον όρισμα, νδί'πουμεχαΐ τ^ Μάι.
Μπρβ'μπήκ'ό Μάϊς, μπρε 'μπήκ*ό Μάϊς, μπρε'μπήκ'ό ΜάΧς έ μήνας,
ό Μάΐς με τ^ τριαντάφυλλα και ό 'Δττρίλις με τα ρ6οα•
Άπρίλι, Άπρίλι αφόρετε* Μάϊ μου κανακάρι,
δ *π'δλο τ^ν κόσμο *γιόμισες άπ'ανθη και λουλούδια.
Λουλούδισε, λουλούδισε, λουλούδισε μου κόρη
ν3ι *πάΐ(^ νά δώσΐ(ϊ τ^ φιλί πρΙν Ρρέίτ[ϊ, πριν χιον{σΐ[|,
πριν καταιβάσ^^ έ ουρανός και σύρουν τ^ ποτάμια•
ΚαΙ 'δώ 'ποΰ τραγουδούσαμε πέτρα ναι μη ^αίσ•^*
40 Και αφέντη κυρ• • • • «χρόνους πολλούς νίι ζή^^^Γίςι
νδι ζηστ[^ς χρόνους έκατο καΐ νά τους άπεράστ[ΐς.*
* *Η ίίλλως
Και αφέντη χΟρ. .... 'ψηλό μου κυπαρίσσι
*ποΟ τωνομά σου ακούεται Ανατολή χα\ Δύσι.
ΠΕΡΙ ΤΟΪ ΤΙΜΑΡΙΟΥ ΤΩΝ ΑΘΙΓΓΑΝΩΝ 61
Πολλ^ είπαμε τάφέντη μας, νδι 'πουμε της κυράς μας.
Κυρα χρυσή, κυρ' αργυρή, κυρα μαλαμματένια,
*που σε χτενίζει ό "Ερωτας με τλ χρυσά του χ,τένια,
μΙ τ^Ε χρυσά, μ^ τάργυρά, μ^ τ^ μαλαμματένια• 15
Και άνοιξε τ^ζ'.οσου πουγγΐ τ^ μαργαριταρένιο
χαΐ βάλε τ^ χεράκι οου τδ καλομαθημένο,
καΐ &ν Ιχΐ[^ς γρόσια φέρε τα και δν 2χΐ[|ς χαΐ παράδες
καΐ 2^ν Ιχΐ[|ς χαΐ γλυκό κρασί, φέρε νά μας κεράσΐ[|ς•
ΚαΙ \των παιδιών σου ταΐς χαραΐς κουφέτα ν3ι μοίρασες* 30
οχι κουφέτα μοναχά, μον' και πολλά καρύδια
και πλι^θειο τ^ γλυκ^ κρασί νά πιουν τά παλληκάρια•
ΕαΙ 'δώ 'που τραγουδι^σαμε νά 'λθοΰμε χαΐ του χρόνου,
χαΐ την ήμερα της Λαμπρής με το Χριστές *Ανέστη (δ£ς)•
ΚαΙ τ& μέν ^σ(ΐ.α ^^βται χαΐ άλλαχοΟ τ^ς Ελλάδος, ώ;
φαίνεται•* ί 5έ περιφορά τίς κυπαρίσσου καΐ τά Ιδιαίτερα 2-
θΐ(Λβς τά συνοδεύοντα τόν έορτασμόν τίς πρωτομαγιάς άνηκου-
σιν, δσον τουλάχιστον έ(;ι.οΙ γνωστόν, εΙς μόννιν ττϊιν Κέρκυραν.
Νομίζω δε ίτι αί Ιδιαίτεραι αύται συν^θειαι δύνανται νά έζνι*
γηθ&σιν έχ λόγων Ιστορικών, ί^τοι ώς λείψανον τοΟ τρόπου, καδ'
ίν οι εν Κερκύρίρ Αθίγγανοι την πρώτην τοΟ Μαΐου, είςερχό-
μενοι έκ των άγρων εΙς την πόλιν, έδείχνυον εΙς τόν άρχοντα
αυτών βαρόνον την εΙς αυτόν υποταγην. Δεν θέλω δε νά ε?πω
δτι ο( Αθίγγανοι είνε καΐ οί τό πρώτον είςαγαγόντες τόν τρό-
πον τοΟ έορτασμοΟ εΙς τ•ίιν ν^σον, άλλ' 8τι, παραλαβόντες τό
ιϋδη, ώς έκ τών έγγραφων φαίνεται^ έπιχρατοΟν έγχώριον έθι-
μον^ διετηρησαν αυτό χαΐ συνέτειναν εις την αύτοΟ διάδοσιν.
ΕΙς ύποστηριζιν τ^ίς γνώμης μου ταύτης αναγκαία εΙνε 4
ιστορική Ικθεσις περί τών κατά την βαρονίαν τών έν Κέρκυρα:
Αθίγγανων και ή δημοσίευσίς τίνων εις αυτούς αναφερομένων
έγγραφων.
Γνωστόν εΖνε τό άνά πδίσαν σχεδόν την Εύρώπην, άλλ' Ιδίως
* 'ΊΒ. Ρ&ββο'ν^ ε&πηίοα ρορυΙ&Γία άρ. ΟΟΟΧ σ. 229.
ί 62 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
{ έν Τουρκίο:, έν ταΐς παραϊουναβίαις ΐγεμονίαις καΐ έν ΟύγγΛ•
ρίφ ΧιαΧεδομένον γένος τών άνεστίων Αθίγγανων. Έκ των περί
τούτων γενοαένων ΐ5ΐως κατά τάς τελευταίας δεκαετηρίδας
ί ερευνών απεδείχθη δτι άνηκουσιν εΙς την ινδοευρωπαΧκην των
ί γλωσσών ό'λθ(/.έλειαν καΐ δτι κατάγονται έζ Ινδίας, ένθα φαί-
νονται Ιχοντες το πρώτον τ4 έθνικόν δνομα Οδοΐιβίδ• ΚαΙ (χέ-
, χρι {λέν τίνος ένομίζετο δτι έξεχύθησαν ε^ς την Εύρώπην καθ'
ι ίν χρόνον δ των Μογγ(5>ων ηγε(λών Τΐ(χούρ, δ κοινώς έπικα-
λούμ,ενος Ταμερλάνος, κατέλαβε τΐιν Δελί}ν, τίτοι [χετά το έτος
1399, έπειδη κατά πρώτον έφαΐνοντο παρουσιαζόμενοι έν Γερ-
(Λανί(»: τ(^ 1417• Άλλα νεώτεραι ?ρευναι άπέδειζαν οτι ί (/.ε-
τοίκησις τών Αθίγγανων εις Εύρώπην εϊνε πάντως αρχαιότερα
καΐ δη δτι επήλθε κατά τον ιγ' αιώνα, τών έπηλύδων έλ-
θόντων τό πρώτον εις Βασσαραβίαν καΐ Βλαχίαν.* Εκείθεν δέ
φαίνεται δτι έπ-^λθον εις την Ελλάδα (/,ετά τών Αλβανών
έποικων κατά τόν ιδ' αιώνα μεσοΟντα•** Βέβαιον δέ εΙνε δτι
κατά τον ιδ' αιώνα τελευτώντα εύρί<7κομεν •:Κδη τους *Αθιγγά*
νους άποτελοΟντας μέρος τοΟ πληθυσμοΟ τϋς Πελοποννήσου^
όποιον αναγράφει αυτόν κατά τδν ιε' αιώνα δ Βυζαντινός Μά-
ζαρις, καλών τους Αθιγγάνους Αιγυπτίους•*^* Περί τούτου δέ
υπάρχουσι καΐ ρηται μαρτυρίαι Γερμανών περιηγητών τοΟ ιε'
αιώνος.•}• Δύνανται δέ νά προςτεθώσιν εΙς τάς μαρτυρίας ταύ-
τας καΐ τά περί Ζυγιωτών λεγόμενα έν τ^ ύπ' έμοΟ έπ' έσχά•
των έκδοθείσγ) περιηγησει τοΟ Λασκάρεως ΚανανοΟ• +•{• 'Αλλά
καΐ έν Ήπείρω καΐ έν Κερκύρο^: ευρίσκομεν •?ίδη περί τά τέλη
τοΟ ιδ' αιώνος Αθιγγάνους, οΐτινες κατ' ολίγον απετέλεσαν έν
^ * Ηορί, 1)ίβ Είη'νν^&ηάβΓϋηδ άβΓ Ζί§βιιηβΓ ίη ΕαΓορΒ. βοΙΙιβ. 1870.
σ• 30 χ. Ι.
** Αύτ. σ. 28•
%* Έν τοΧς τοΟΒοίββοιίδάβ Αηβοά. βΓββοα• Τόμ. Γ' σ. 174.
•}• ΗορΓ, Ινθ. άν. σ. 13 χ. Ι. χαΐ Ιν τξ βπβοΐιίδοΐιβ ββδοΐιίοΐιΐβ (Είδοΐΐ
χα\ βΓαΙ)βΓ τμημ• α', τόμ. 86) σ. 186.
-^ Ίδ. ΠαρνασσοΟτόμ. Ε' σ. 710 χ. Ι.
ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΤΙΜΑΡΙΟΥ ΤΩΝ ΑΘΙΓΓΑΝΩΝ 63
τ^ ν^σφ καΐ Ρίιον τΐ[Αάριον, ύπάρξαν μέχρι σχεδόν ΐ:(δν κα6*
ί[/.δίς χρόνων.
"Ηδη εν έγγράφοις τ^ς άνδγϊγαυ'ίκίίς εν Κέρκυρα κυριαρχίας
γίνεται λόγος περί τών Ιιοιηίηβδ νβδθηίΐί, εν οΐς ευκόλως ανα-
γνωρίζονται οι Αθίγγανοι. ΚαΙ κατ'άρχάς (/.εν ίσαν ούτοι πλα-
νήτες, κατ' ολίγον δε αποκατέστησαν, άναγνωρίσαντες την
δεσποτείαν τών Φράγκων βαρόνων οϊτινες παρεχώρησαν αύτο7ς
κτη(Αατα προς καλλιέργειαν. Άργότερον δ' απετέλεσαν έν καΐ
(ΐ,όνον τΐ(/.άριον, άναγνωρίσαντες ως φεουδοΟχον τόν 'Ιωαννέλον
άβ ΗαΙ)ί(αΙ)α1ο• Δεν υπ^ρζε δε κληρονο[Λΐκόν το δικαίω^χα τούτου
τοΟ φέουδου, άλλα παρεχωρεϊτο κατόπιν ίπΐ τϋς έν Κερκύρ(2:
βενετικές κυριαρχίας υπό τίς άρχ•?ίς• Περί τ•2ς βαρονίας δε
ταύτης τών Αθίγγανων και τίνων τών βαρόνων εγράφησαν ηδη
ικανά υπό τε τοΟ Ι,υηζί* καΐ τοΟ Ηορί.** Άλλα θέλων άκρι-
βέστερον νά καταγράψω τά κατά την άθιγγανικην βαρονίαν
έν Κερκύρ^^ρ παρεκάλεσα τ6ν κ. 'ίωάννην *Ρω(Ααν4ν, δςτις είχεν
6πΐ[ΐ.ελώς συλλέζει εκ τών έν Κερκύρ(^ άποκεΐ[Λένων εγγράφων
τά περί τοΟ άθιγγανικοΟ φέουδου χάριν τοΟ Ηορ£, νά (λοι άνα-
κοινώσγ) βσας ηδύνατο λεπτομέρειας. Έπειδη δε ό φιλόπονος
οδτος λόγιος έφιλοτιμηθη νά μοι άναγράψνι τά κατά το άθιγ-
γανικόν φέουδον μετά φιλοφροσύνης περισσίίς καΐ ακριβείας με-
γίστης, θεωρώ χρέος μου νά παραθέσω αύτολεξεί τάς υπ'αύτοδ
σταλείσας μοι σημειώσεις•
«01 έν τ-ίΐ πόλει καΐ έν πολλαΤς κώμαις τϋς Κερκύρας σπο-
ράδην κατοικοΟντες Αθίγγανοι, εκατόν οντες έν συνόλω κατά
την ιζ' εκατονταετηρίδα, ετι δε οι κατοικοΟντες έν ταϊς πό- 1
λεσι τίίς αντικείμενης στερεούς ταΤς ύποκειμέναις τ-ίί βενετικοί
πολιτείφ ώφειλον νά τελώσι καθ* ώρισμένους χρόνους ώρισμέ-
νον χρηματικόν τέλεσμβ, βπερ άντΙ νά ειςπράττωσιν οίκυβερ-
* Όθΐΐα οοηάίζίοοθ ροΠΙίο& άβΐΐβ ίδοΐβ Ιοηίβ εοΙΙο ί1 άοιηίηίο ΥβηβΙα.
Υβηβζίβ, 1858 σ. 464-465.
** Ρίο ΕΐηνναηάβΓίιη^ άβΓ ΖίββαηβΓ ο. 17 κ. Ι.
64 ΚΕΡΚΥΡΑΙΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
νΰντες, παρεχώρουν είτε διά πωλι^σεως ε?τε λόγφ [λεγα^οοω*
ρίας πρ(5ς τίνα τών έν Κερ^ύρ^ αρχόντων, βςτις, έν 8σφ έξετέ*
λει τους έν τ^ έγγράφφ παραχωρήσει περιεχο(Λένους δρόυς)
εΙςεΛραττεν αυτός παρά τών *Αθιγγάνων τό τέλεσ(Αα, Ιχων
έπ' αύτ&ν τούτων καΐ Χικαστικην έξουσίαν, *Η χργΐ(Λατικη άπο-
λαυίι ή άπό τών είςπράζεων τών Αθίγγανων προερχο^^ένη άπε-
τέλεβεν ί^ιον φέου^ον, δπερ έπει^η περιηλθεν (ιστερον εΡς τινοε
Κερκυραϊον άρχοντα όνό(ΐ.ατι Ίωαννέλον θβ ΗαΒίΙβΒυΙο, δςτις
εΖχε καΐ αυτός έτερον φέουδον, συνηνώθη [λετά τοΟ φέουδου τοΟ
'Ιωαννέλου εις έν καΐ [λόνον, χληθέν £}οτοτε φέουδον Ίωαννέλου
άβ ΗαΒίΙαΒυΙο καΐ τών Αθίγγανων. Ή άρχη τοΟ φεούΧου τούτου
ανέρχεται εις τους χρόνους τγίς άνίταγαυ^Λϋς έποχ•91ς. Πρώτος
«ύτοδ κάτοχος [Ανη^Αονεύεται Αίογβΐαδ άβ ϋίίΓΟ, δεύτερος δέ
Άδά(Λ θβ 8&ηοΙο ΙρροΙΗό, Ισχυρότατος βαρόνος καΐ πρωταγω*
νιστησας κατά την έποχην έκείνην, βθεν καΐ τό δνο|Αα αύτοδ
έναγινώσκεται έν πολλοίς άνδηγαυΧκοΤς έγγράφοις. Τούτων
διάδοχος υπ^Ιρζεν 6 ανωτέρω (λ.νγ)(ΑονευθεΙς Ίωαννέλος θθ Ηα*
1)ί(;αΙ)υ1ο, βςτις είχε τό φέουδον κυριαρχούντων τών Βενετών έν
Κερκύρ(^, καΐ έν ϋτει 1453 έν τ|ί κατ'ίθος γινο[Αένγι παρατά-
ξει τών βαρονικών ΐππων καΐ ένοπλων ιππέων έπέδειξεν ΐππον
Ινα (Αελανόρφνινον καΐ Ινοπλον ίππέα ΚωνσταντΤνον καλού(Λε-
νον, "Ελληνα λίαν πιθανώς τό γένος•
Ιαηηβΐυβ άβ ΗαΒίΙαΒιιΙο ΙβηβΙαΓ οδΙβηάβΓβ αηυιη 6(]υυιη ρΓΟ
(ΐααίυοΓ ρβ(1ί1)α3 ρΓο ναΙοΓο άαοαΐ• 24, (ΙαοαΙ. 6 ρΓορβάβ ιηοΓβ
ΰοηδυβίο οαιη υηο ίαιηυΐο απΏοΙο.
ΡΓ8ί656ηΙ&νϋ βοιυιιιη Βαίυιη βεαΓαιη βηβίΓαΙυπι εαιη βίβΐΐα ίη
(γοοΙθ 6ΐ 1)α1ζαηαιη α ρβάβ ροδΙβΓΪΟΓί βιπίδίΓο ρΓβοίο
ϋοαπι ίαπιυίαιη αηηαΐυιη ηοιηίηο ΟοπδΙαηΙίηί
, Έκ τών ΙηνβδΙίΙυΓβ ΡβικΙαΗ βά αΚγο θϋΐΐα οϋΐλ άι €θΓίίΐ|
ίοΐ. 47*• -49. ΑΓοΙιίνίο άί ΟοΓίά.
«Μετά τον Ίωαννέλον έξάγο[Αεν έκ τών έγγραφων δτι του
φέουδου κάτοχος έγένετο δ 'Ιά>ιωβος Δόνδης, [Λΐσθωσά[ί.ενος αυτό
ΠΕΡΙ ΤΟΤ ΤΙΜΑΡΙΟΥ ΤΩΝ ΑΘΙΓΓΑΝΩΝ 65
^«ρά τί}ς βένβτιχίΐς πολιτείας ΙιΑ δύο (λίνα ίτγι. Έλ των βΐ-
^ν}{ΐ.ένων φαίνβται οτι το φέοι>$ον δεν ^το κλνιρονομ.ιχόν, βέ-
βύίΐον 2[Α(Ας ίκ τ&ν έξΐ(ς δτι κοετεστη τοιοΟτον (Αετά τίϊν γε-
νο|Λένγ)ν («.ίσθωσιν κτρός τόν είρημένον Δί^νδην. Και τωόν-τι ^
βενετικΥ) ιεολιτεΐα παρεχώρη/τεν βστερον τό φέουδον ιτρός Μι•^
χαηλ τλν Δε'λτιιγί'την ((1β Ηα§ο1) χλΙ τους άίτογόνους αύτοΟ
Ενεχεγ ^ιιδουλεύσεων παό; τό χρχτος χαΐ ίσως ένεκεν φέβουγ
δ«5τι 6 Μιχαήλ άνίίχεν εις πλουσιώτατον οίκον εΙς 8ν «εριίλΟον
τά τΐ{λάρια το8 περ(φγ)|Λθυ Γαρνερίου 'Λλαρςχννου• Έ προς τ6ν
Μιχανιλ ιταραχώριασις έγένετο κα-τά Σεπτέ(/.βριον το01464,ή δε
2ν Κέρκυρα ττεριβολγ) κατά Μάρτιον τοΟ 1470, ως δεικνύει το
ίτερον τδ^ν έπισυνγΐ[Λ}Λενων εγγράφων. Τόν Μιχαήλ διεδεχθιο ό
υ{&ς αύτο5 Άλέζανδρος, ιτερί ου άναγινώσκοριεν τάδε 2ν τινι
£λλη παρατάξει βαρονικών ίππων περιεχόμενη έν ^ βιβλίφ
καΐ ή ανωτέρω, άλλ' άχρονολογητφ, βντος τοΟ χειρογράφου εΙς
£κρον έφθαρ(x^νου•
Μλ§^^ Οοαιίιιο» ΑΙβχΕίιάβΓ (Ιβ (ίοΐΐιίβ βφίβδ αΐί δΐιοεββδΟΓ
Βηί Μίοΐιαβίί» θαρΓ380ΓίρΙί Ιαιη^ααιιι βαβεβββοΓίβ (}<" Ιοαηβΐΐί (Ιβ
ΗαΒΗαΐΜΐΙο ρΓαβδβηίατϋ υοαιη 6(ΐυαιη κτλ.
ΙητβδΙ. Ρ6α(1. £ο1. 4-5.
αΈκ τοΟ Αλεξάνδρου έγεννήθγι 6 Βίκτωρ. Τούτου δέ Ατέ-
Κνου αποθανόντος, τ6 φέουδον έπαννίλθεν εις ττ^ν κτϋσιν τ55ς
βενετίλίΐς πολιτείας, ιζτις δι' αποφάσεως γενομέννις τ^ 15
Ιανουαρίου 1540 και κοινοποιηθείσης τΙ! 23 Απριλίου τοΟ
αύτοΟ ίτους παρεχώρησε τό φέουδον πράς τόν γνωστόν Άντώ**
νιον 'Έπαρχον έφ' δρφ να διδάσκη τά ελληνικά γρά[ΐ.ματα ίν
Βενετίφ. Τούτου 6 υιός Νικηφόρος κατείχε τό φέουδον τ^ 9
Μαΐου 1573 ένφ χρίνφ ό πατήρ εϊχε τελευτηστρ, ύπογράφετα^
δέ έν δυσίν άποφάσεσι γενο(ΐ.έναις κατά δύο Αθίγγανων (τίί
6 Φεβρουαρίου 1588 και 28 Ιανουαρίου 1591) ΝίεΗίίοΓο Ε-
Ρ&Γ60 Ρβυά&Ι&Γίο (Ιβΐ Ρ6α(1ο (Ιί Οίαποϋο ΗαΒίίαΒαΙί β Αοίη^απί.
Έν δυσΐ δέ αλλαις έκδοθεΐσαις την αύτην η[Λέραν, 24 Ιανού-
34
66 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
αρ(ου 1598, υπογράφεται ώς φεουίοΟ^^ος ό Ίωανν(κιος *Επαρ•
χος χαΐ (λετά τ6ν θάνατον αύτοΟ ι% θυγάτηρ τοΟ Νικηφόρο»
Αίβερα. Αυτγι ^λθεν εΙς πρώτον (ΐέν γά(Αον {ΐ.βτά Νικολάου Μο-
ρέλλου καΐ εΙς δεύτερον [ΐετά Ιακώβου Καρτάνου, ούτινος τ&
δνο[ΐ.α ώς βαρόνου άναγινώσκεται 2ν τινι καταδικαστική άπο•
φάσει κατ'Άθιγγάνων τϊς 15 Μαΐου 1615. Τούτου διάδοχος
υπϋρζεν 'Ιερώνυρς Μορέλλος γεννγιθεις έκ τοΟ πρώτου γά(Χου
καΐ περιβλιαθείς τ^ 18 Σεπτεμβρίου 1624, άλλ* άτέκνου τοΟ
Μορέλλου αποθανόντος περιϋλθεν η βαρονία εΙς Ιτερον Ίά-
κωβον Καρτάνον Ιγγονον τοΟ πρώτου και υιόν Φραγκίσκου, βν
άπέκτησεν ή Αίβερα έκ δευτερογα[ΐ.ίας• Ό νεώτερος Ιάκωβος
περιεβληθη βαρόνος τ^ 30 Μαρτίου 1667, έτελεύτησε δε έν
£τει 1692 καταλιπών [Λονογενίΐ θυγατέρα όνό^χατι Αίβεραν^
^τις ύπανδρεύθτ) (ΐετά τοΟ δόκτωρος καΐ ιππότου Θεοδώρου
Προσαλέντου, ΆγγελικοΟ καλου(ΐ.ένου, δθεν ούτος τ^ 1 Μαΐου
1692 περιβάλλεται βαρόνος έπ* όνό[/ί.ατι τγίς συζύγου, λαβών
έκ Βενετίας προηγου(χ.ένως την περί τούτου άδειαν, ίις ένεκεν
χαΐ πρ6 τ^ς περιβολές τΐσκει έν Κερκύρ;^ τα δίκαια αύτοΟ, ώς
φαίνεται έκ τ^ς έπο[Λένης άξιθ[ΐ.νη[ΐ.ονεύτου προκηρύξεως*
Νοί Ο ο. Β. ΪΙίΘοάοΓΟ ΡΓΟδδβΙθΠίΙί Κ^ ρβΓ Ια δβΓ°ϊ^ Κβρ. (ϋ
ΥβηβΙία Β&Γοη, βίυάίεο 6 βαρίΐαηο οΐβΐΐί Α6ί[ΐ§αηί•
€οιηηΐ6ΐΐ6ΐηο αΐΐί ηοδίπ Οϋΐοίαΐί οΗβ θβΒΒαηο ίηΙίιηαΓ ϊηϋι Ιχ
δοΐίοροδίί β1 ηοδίΓΟ ίβα^ο (Ι'αηηί 1 2 ίη δύ, αεοίό θβΒΒαηο ΙαΚί
πίΓΟΥΑΓδί ηβΙΙα ηοδίΓΑ ρΓβδβηζα ρβΓ ϋ ρΓΪίηο θί Μας^ίο ρβρ αο-
ΰοιηρ9§ηαΓ ϋ ηοδ(Γθ δΙβηάαΓάο 6 ρβδδβΓ ί1 Κοίΐο'αΐ 8θΗ(ο; ϋ
Οίβοίαΐί 6ΐ ΑΓθ1ιίΙ)υ^!6Γί (ΐ6ΐ)1)&ηο ροΓίαΓ 1β δοΐίΐβ αηηί βΙ; ί Ιαιη-
Βαή 61; βυοηαΙΟΓί άί ρίίίβΓΐ οοη Η Ιογο ίδίΓαιηβηΙί, 6 ΙααΙο 656(]υί•
τϋβ ίη ρβηα αά 8ΐΓΐ)ί(Γίο•
ΟοΓίιι, άαΐα Η 22 Αρπίβ 1692.
Β^. ΤΗΕΟΟΟΒΟ ΚΓ. ΡΒ055Λΐ.εΝΒΙ ΒδΓΟη
8ΡΙΚΙΒ10Ν ΜϋδΤΟΧΙΒΙ ΟΑΝΟ.
ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΤΙΜΑΡΙΟΥ ΤΩΝ ΑΘΙΓΓΑΝΩΝ 67
«Ό γβννάΧας βαρ6νος 4ιτο καΙ κ(!(ΐ.νις, άναΧειχΟβΙς τοιοΟτος
ύπ& τοΟ δουκός τϋς Ποίρ[Λας Φραγχίσ)οου Φαρνεσίου, χαΐ &ιοι•
κητίις τίίς Πάργας• ΤοΟτον ίιεΧεχθη 6 κό(Αης Τζανετος (περι-
έλνιθείς τ^ 10 Μαΐον 1711), καΐ κατόπιν έρχονται 6 κίμης
Δν)[ΐ.ητριος Παναγιώτης (περιβληθείς τίί 26 "Ιανουαρίου 1743),
ό κέ[χης Θεόδωρος Μιχαήλ (περιβληθείς τ51 16 Σεπτε[Αβρίου
1770) καΐ ό κό[Λης Σπυρίδων, άναδει^^θείς βαρόνος υπό τίίς
Επτανήσου πολιτείας τ^ί 3 Αύγουστου 1799. Τελευταίος κά-
τοχος τοΟ φέουδου ύπ^ρζεν ή τοΟ Σπυρίδωνος θυγάτηρ Ιουλία,
^δη τελευτη<ια<Γα. Κληρονό[Χος αύτίΐς έγένετο 6 βουλευτής
Τριβώλης, οδτινος η έτερα θυγάτηρ ίλθεν εις γά[Αθν (ΐ,ετά τοΟ
Φ. Κοσκινού, δςτις παρεχώρησε τά έγγραφα τοΟ ο?κου συνιστά-
μενα εΙς δύο ούχΙ (χεγάλα βιβλία χειρόγραφα πρ4ς τόν γέροντα
καΐ ίίδη αποθανόντα Μαρκορ&ν. Έν τοϊς βιβλίοις τούτοις άνα-
γινώσκονται αΐ ανωτέρω ρη|Λονευθεϊσαι αποφάσεις. "Αλλαι δε
ειδήσεις ελήφθησαν έζ άλλων ποικίλων έγγραφων.»
ΤοιαΟται αΐ ειδήσεις &ς ευγενώς |λοι άνεκοΐνωσεν 6 κ. *Ρω(Λα-
νός.Τά δέ κυριώτατα τών έγγραφων των άναφερο(Αένων εις την
άρχην τίς τών Αθίγγανων βαρονίας και τάς υποχρεώσεις αύτα^ν
είνε τά έζ'9)ς, άκριβϋ&ς άντιγραφέντα υπό του αύτοΟ λογίου φίλου.
ΒαΙ Ιϋτο α εορεΠα άί Ιβ^ηο άβΙΙα (αΐίηχφχα
Ρτο$$αΙβηά% άβΐ Μαρφο.
(οΐ. 3. ΰορία ίταίία άαΙΙί Ιϋτχ άβ" ΡηυίΙβρί βΐ 8βη(βηζβ άβΐ
Ρ^ηάο θίαηβΙΙο άβΙΙί ΗαύίίαύηΙί ίβηηΗ ηβΙΙα ϋαηοβΙΙα^
Γία ΡεηάαΙ ρνβΒβηίαΐί ηβΙΓΕ€€^<> €οηδο. άί ίΟ €¥.
Νθ8 ΤΗοπιαβ Μβιηο ρΓο Ι11™<> βο Αιηρίίδδ'ηο Ουοαϋ Υθηβ-
ϋ&Γυιη Οοιηίηίο Β&ϋα3 αο £αρί(&πθα8 ΟίγίΙβΙίβ αο ΙηβαΙαβ £ογ-
ρΙιΟΓαηι ΙΙοίτβΓβίβ βΐ δίηςαΐίδ ΙϋΙβταβ ηοβίΓαβ ραίβηΐββ ίοβρεοΐα-
ώ ραΙβΓβ νο1αιηυ8 βχρΓββββ, (]υο(1 οιιαι €0Γ&ιη ηοΒίβ Ι8ΐη(]υ&ιη
68 ΚΕι>ΚΥΡΑΙΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
ΟβρίΙαηβο οοιηραΓαί^ββΙ 8ρ6€(Α^ίΗ9 νιτ β( οοοηί τ^^(α(6 30 ιηα-
{[ΐιβοιιηίΙβ(6 ρΓββάίΙοβ βΙ; οπιβίοβ Οοιηίααβ ΜίοΙίΑβΙ ά& ϋ^^ΐΒ
ΝοΜίδ Οο. βΐ Β3ΓΟΙΙΙΙ9 βΚαβ (|™ δίτβηαί ΓΓ&ηοίβοί βΙ ηβραϋ^
ιηϋ^πίβοί ({πο Βαί ΒίζβηΙί άβ ΙΙςοΙήβ ανί 8υί οΐίιη Βαί ΙθΓαοϋ,
<]αί €|α!(1βιη Οοηιίηαβ Μί(λ&β1 α τίΓίαΙίΒαβ ρ&ΙβΓηίβ β( «γΗίβ
ιηίπιπίθ θ^βηβΓ&Γβ νΐάβίαπ βΙ βχροδίιΗ <}ΐιθ(} οοιη ρβτ ΙΠιηυηι βΙ
ΕχθΠιηυιη Βοιηίηίαιη ιιοδίηιιη βΐ βυαιη Εχο. Οοηβ. Χ ουπι αάι-
6(ίοηίΙ>α9 3ίΙ)ί 6( Βΐίίβ αο (ϋ8€6η(]6η(ίΒυ9 βαί• ιη&βοαίίβ ββοαηάαιη
ιηοΓβιη ΙπιρβΓίί Βοιηαιιίβο Γοη€€β9αιη ίαιβββΐ Γβικίαιη φκχΐ 1ι&1)θ*
})Βϊ (\^ 86Γ Ιο3ηηβΙα$ άβ ΗλΒίΙ^αΙϊυΙο, βί βΐί&ιη €ίιΐ{(Αΐιοβ, Ι&ι»
ρ3η(6Γ οαιη ίΙΚ» βρρΙίοβΙοΓ, ουπι Ιιλο οοτκΐίΐ.® ςιΐΛΐη ΙβΒβΓβ άβ-
Ι)6ΐ)3ΐ βΐ 9θ1τ6ΐ)3ΐ 6&ΐη6Γ3β ηθ$ΐΓ86 ΟοΓρΗοΓϋΙΒ Ιρρ. Ο. ίο ΑΠΟΟ
({03 ρΓΟρΙβΓ ρ6ΐ6ΐ)8ΐ 6ΐ Ουπί ίη8(βηΐί3 Γβ<{αίΓ6ΐ)3( ]υχΐ3 Ι]30Γ68 6ΐ
9(3ΐοΐ3 ά'χού ϊτηρβτιι Βοιη3ηί2θ ίητ68ΐίΓί <]6ΐ)βτ6 (Ιβ ά'κίο Έβύάο
— ίοΐ. 3,ν.— βΐ Οίηςαπίβ οοιη ιηοίΐίδ, οοηώΙίοοίΙ>ιΐδ, ιιϋΙί(&(}1>ιΐ9,
ρΓ36Γ0§α1;!γί9, Ι)οηοηίί€6θΙϋ9^ ίυηβθ!οΙίοοΐ1>α9 βΐ αυο(;οτί(&ΙίΙ)αΐ3
8θΗΐί9 βΙ οοη9αβϋ9^ οιιιη (]αί1)(ΐ9 δβτ ΑΙορία9 (Ιβ ΟϋΓΟ ϋί 9ρ6-
€ΐ3ΐ)ί1ί8 Οηυβ Αάαιη ^6 8. Ιρροΐίΐο βΙ; (ΐ^'• δβΓ Ιο&οη6ΐθ9 άβ Ββι-
1)ϋ&Ιηι1ο ρΓ&β0699θΓ69 901 ρΓ36(]ί(:!^ιη ΓβικΙαιη 6^ ϋίηςαηοτοιη Ιια-
Ιίοηβ βΐ ρθΐΚίοηβ λο νίδο Ρπνίΐβ^ίο €οηο699θ βίθβπι Βηο Μί-
βλαβίί Βαγοπο ηο8(Γθ ρβΓ ΙΙΙιηηηίΐ Οοοβίβ Οοιηίηίοιη ηοδίΓΠΐη,
(}ϋθ(1 ηο1>ί3 οοηδίβΐ οιηηία ρΓΑβόίβΙα βχροδίίβι ρβΓ ίρδοιη νβΓα Θ8δβ•
ΒαΙυιη ίη Βαοβίί Ραΐαΐίο (Ιίβ ΙβΓίία ιηβηδίδ δβρΙβιη1)Π3 1464
Ιη(]ίε1. Ο6θίιη& ϊοτύα^ βΐ ίηΐβΐΐβοΐβ ΙυηδόιϋΙ.^^ ({ΐιβιη ί3ΐ)6])ΐι^
Οοιηίηυιη (ΙΙοΙί ΡΗ^υάι δυρβτ θίοΐοδ ΟίηςαβΟδ 8κ;αΙ «ρρβΓβΙ
ΙθδΙί^δ 0(ί.^ €3ηΰβ1•^β ηοδ(Γ&β βΐ ^6 ιιιβη(]8ΐο ηοβίΓΟ εχαοιίηαϋδ
(}υί1)δ ηοΒίδ οοηδίαΐ ({αοικίαπι δβΓ Αίογδίυιη (Ιο ΟϊΙγο βΐ δρβοΐα-
ύϋβπα Ι>οπι. Α(ΐ3ΐη άο 8. ΙρροΗΐο βΐ (]°> 86γ Ι«ιι^ιιπα (}β Ηα-
1)ίΐ3ΐ)υΙο οΐίιη Ι)3Γοηοδ βΐ ίβιιάαΐΑηοδ βί (Ιοπήαοδ ρΓαβθίοΙί Ρβαάί,
61; βίη^αηοΓαπι 1)3ΐ>αίδδ6 }ϋ8, άοιηιπίαΐΏ 6( ραΐβδίβίβίη ίο (Ιίΰϊο
Γβαάο βίηςαηοΓαηι (1^ ^(ΙιηίηίδίΓαοάο ]α$ ίη Οίοςβηΐδ 1«ηι ίη
ΠΕΡΙ ΪΟΪ ΤΙΜΑΡΙΟΤ Ταΐϋ ΑΘΙΓΓΑΝΩΝ 69
ο!νίΙί1)ΐΐ8 (ΐυ&ιη !β €Γίιιιίη&1ίΙ)υ3 8«1νο (]α6(1 άβ \ϊσϊα\ύάιο^\ϊ9ί>&ύίβ9
1ίΙ)^Γΐ;α(6ΐη ββηΐβοΐίαηιΐί, οοηάβιηιι&ικίί βΐ &1)3θ1γ6η(]ί βίβαΐ βίβ νί-
(ΙβΒΗυΓ, γί8ί9(]α6 €θΐκ]ί€(!οηϋ)αθ 61; ίαπΒαδ οαιη €[υί1)α8 άίΰΐύιη
Ρβιιθυηι βΐίαδ τβηάίίαιη ίαίΐ δβΓ ΙαοοΒο Οοηθί ρβΓ Ββ^ίπι.
ηο3(Γυιη ΟοΓρΙιΟΓαιη, βίοοΐ οοηδίαΐ 6χ 0£Γ.ο βίαδάβαι βαηοβί.
ηο8(Γ26 €[ϋ3β ]αΓα οιηηίιι θίβΐιιβ 8βΓ ρβΓ ϋίβαοίαιη — ίοΐ. 4 — 1ΐ3-
ύυίΙ, ίβΏΐχϋ 6ΐ ρο966(1ίΙ (ΙίΰΙιιιη Γβικίυιη ϋίηςβιηοΓυιη &(]ιηίηί3ΐ:Γ&-
τΗ οαιοία }αΓα ρτα6(]ίο(α βΐ θχβ^ίΐ; θβ (ϋοΐίδ ΰία^αηίβ, ιι( 'ιηίϊΛ^
τιιΙβΗοβΙ, (]υο(1 ()υί1ί1)6ΐ Οίη^αηαδ ιη3Γϋ&Ια3 ΙβΓΓβηυβ ΒοΙνβΒ&Ι
βίΙ)ί οιηηίΙ)αδ ({ΐίλΙαοΓ ιηθηθίΒαβ δοΜοδ άβοβχη αΓ^βηΙβοβ βί οπαηι
{[βΐίηβιη• Ιΐβιη άβ ιηβηδβ Αα^^ϋ 8ο1νβ1)&Ι; 8ίΙ)ί οηοιη ρατ ρυΐα-
τυιη, Ιίειη αιΐ οαικϋη^δ δαηβΐί Β3Γΐ)3η δοΙνβΒαΙ βί δοΐνίΐ αβρτοδ
(Ιυοδ ρΓΟ δίηςοίο ϋΐ&ήΐαίο, Ιΐβιη θίβ ρΓΐΐΏο παβοδίδ Μα^ί! ({αϊ-
ΙίΙ>β( £ίης»ηιΐδ πιαπίαΐοδ ρΓαβδβοΙβΙ «ίοιηίηο δοο υηααι Μαίαηι
(βΙ; ύδΐ ίη ΙίΙιβΓίΑΐβ (Ιοπιίηί ^ \)άτοώ\ αοοίρβΓθ ίΙΙυά Μ&ίιιιη) «ιαΙ;
βοΜοδ ({αίη<}ΐιβ βΓ^βηίβοβ^ Ιΐβιη <}αί1ί1>6ΐ δοΐνίΐ ρρο αηςαΓίβι ^*
ΙοίΌΠ) ρβΓρβΓΟδ ιΐαο» ία &ηηο^ βΙ; (]υί1ίΙ)6^ ςυαικϋο 86 ιη9ΓίΙ&1
8θΙτίΙ ρβΓρβηιιη υηυιη βΐ θα«δ Ικη&δ §8ΐίΒ33 θοιηίοο δαο ; Ιΐβϊη
φΐίϋΐβΐ Οίη^&ηιΐδ ίθΓβιΐ8ί8 ({υαοάο ιβΙγαΙ 8υΙ) ίοΓίδθίοΙίοοβ δοΐνίΐ
ρτο ίαίΓΑΐαΓα ρβΓρβηιιη αηαιη, β4 (}ϋ»η(1ο γιιΗ αΒίΓβ βΐ Γβοβθβτβ
α ίυείδθ.ι^β δοΐνϋ βΐί&ιη υοαπο &1ίυιη ρβΓρβηιιη; Κβτη (ϋοΐί ίοΓβη-
868 δοΐνυηΐ οιηηοδ &1ί98 αηςαΓίβδ δορΓαβοηρίΒδ δίειιΙ ΙβΓΓβηιΐδ,
βαίγο (]οο(] ηοη δοΐγίΐ ςαΐίη&δ β( δοΜοδ άβοβιη ΟΓςβηΙβοδ^ 8β(1
Ιο€θ ίρδβΓυιη ΓβΓαπι δοΐγαηΐ ρΓΟ οηιαί Οίη^β^ηο βοΜοδ γίςίηΐι
(|α!η({06 ; Ι(;6Π) €|υίΗΙ)6ΐ ΰίηςαηυδ πι&Γϋ&Ιοδ Ιι&ΙίΙαηδ δΐώ ίυηβ-
άίοΐίοηβ ηοδίΓΑ δοΐγίΐ; οιηηβδ «ηςαποδ ρΓ&βάίεΙ&δ αε δι ΙιβιΙ^ϋ&ΓβηΙ
10 αγίΐβΐβ βΙ; ίοδυΐο ΟοΓρΙιοΓυιη ; ηο8 ί^ϋϋΓ ίοίβηάβηΐβδ οοιηί
ηιίΓ8, βίικίίο βΐ γίρΙβηΙΐΕ βά βα €|ϋββ οοηνβ — ίοΐ. 4,υ. — ηίυηΐ βά
υΐίΐβ ρΓορΓΪυπι βΐ ΙιοηοΓβιη ΙΙηιί Οοαιίηϋ ηοδίΓΐ αοΐβάίεΐί (βηοΓβ
ρΓ2ΐ686ο(ίαπ) θίοΐυηι άοπιίηυιη ΜίοΙιαβΙ άβΐίξοίίδ ΒαΓοηοιηοοδίΓυη),
υ( οιηηί γίΓΐυΙβ βΐ δίηοβΓίδδίιη^ι 6(1β ρΓββδΙαηΙβιη οοΓαηι ηοΒίδ ίη
Εοοίβδία €3ΐΙΐ6(]Γ&Ιί απίβ αΚ&Γβ Οοηιίηί δαηείί ΑΓδβηίί ςβοίΒυδ
70 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
06X18 οοηδϋΐπίαηΐι 6ΐ ΙιοιηϋίΙβΓ ρβίβηΐβιη αο τ6<)ϋΐΓ6η(6ΐη ά^
(]ί€(ο ΡβυοΙο ΰίη^αηοΓίιιη 86 ιηγβδΙΪΓί (ΐ6ΐ)6Γ6 ουιη πκκίΐδ, οοοθί-
ο(ίοηίΙ)υ8 6< ]υη3(1ίοΙίοοίΙ)α8 οιηηίΒαδ 8αρΓ&8€ΓίρΙί8 ίαιίλ πιογ63
8ΐ8ΐΙαϋ ΙιηρβΓϋ Βοιη&ηί», βχ βυοΙοΓίΙαΙβ ηοΙ)ί8 Ι3ΐη({υ«ιη ο&ρι-
1αη60 ρΓ&68(ί(& α ρτα6ΐίΙ)α(ο ΙΗιηο ΟαοβΗ Οοιηίηίο ΥβοβϋαΓυιη
βαιηοίβηι ίΒν68ϋν]ΐηα8, βί βαΓΟίη 86Γί68 ίην6δϋη οαιη αηηυΐο
ααΓβο <}α6ΐΏ ίη ιη&ηί][)υ8 ηο8(Γί8 Ιβηβϋαιηαδ, άβ άχοϊο Έβιχάο 6ίη*
ςαηοΓυιη 6ί(]6ΐη ΰοηοβββο ρβΓ 8βΓβηί8."»"°> Βαοαίβ Οοιηίηίιιιη
ηοδίΓυιη υΙ; 8υρτ& οαιη οαιαίΐκιβ ιηο(}ί8, ίαη8(1ίοΙίοηίΙ)υ3, ρΓ&β-
Γο^αϋνίδ, ΙιοηοηβοβηΙϋβ, οοικΙίοΙίοηίΒιιβ β1 αυοΙοΓϋθϋΙ)!» βα-
ρΓ3δοηρ(ί8 υΙ 8αρ6Γίυ3 βρβοίβοβίίδ β1 βχρΓβδδίβ, β1 βΐίβιη θβ ο-
ιηηίΙ)αδ αΐίίδ βΐ δίηςυΐίδ ίαΓίδάίοΙίοηίΒυδ, <}ΐι&8 ίρδβ Η&Ι^βΓβΙ εοη(Γ&
^ρδΟδ ϋίηςαηοδ, δ! ηυαβδυηΐ, (]αα6 Ιιίο βχρΓβδδα ηοη ίαίβββηΐ
ϋα 6ΐ (3ϋ(6Γ, (]αο(1 (]υϋϋ)6ΐ βίηςβηιΐδ ιηαΓί(»(υ8 δΐ&ηβ βϊ ΙαΛί-
(αηδ 8αΙ) Γβ^ίιηίηβ ηοδίΓΟ Ι&ιη ίη οίτί(3ΐ6> Ιογ^ο 6( ίηδηία €ογ-
ρΙιοΓϋπι, (}ΐΐ3πι δϋΐ) ]υπδ(}ίο1ίοη6 ηοδίΓβ, νί(ΐ6ΐίοβΙ, ΡβΓβΙι», Βα-
δϋββ, ΒυίΓοΙί, δοροΐί βΐ Οίηι&Γαβ, 6ΐ αΗοΓυηι Ιοοογιιπι ίβηβη-
Ιίαπ), αΐ (ΙβΒβαΙ Γβηθ6Γ6 βΐ Γ68ροη<]6Γ6 Ι>ηο ΜίοΙιαβΗ βΐ βΐϋδ
— ίοΐ. 5 — βί (]6δ€6η(ΐ6η(ίΙ)α3 δοίδ ηιαδοαίίδ οαιηίβ ]ϋΓα δηρβΓίαβ
6χρΓ6883 θβίβίο (απιβη ρπϋδ 3ϋΓαπι,*θ6ί(1βπι Βηο Μί€ΐΐ36ΐί βάβ-
Ιίδδίηιο 61 ]ηΐ6§6Γί8δίηιο Ι>αΓοηο ηο8(;Γθ δϋρβΓ Εναηξβΐίυπι ξίο^
Γίοδίδδίπιί δαηοϋ ΜαΓβί Εναηξ6ΐΐδ(α6 86 Ιί^ίυη) Ιιοηιαςίαηι β% β-
(]6ΐί(βΐ6ηΐ ίηΙβξΓΑΠΙ δ6Πΐρ6Γ 0ΐ)δ6ΓΤ8ΐΙυΓυΠ1 άοπίίηο ηΟδίΓΟ 6ί(]6ΠΙ|
£ά6πι ίηνίοΐΛίβηι δθηιρβΓ δβΓΥβΓβ, Οδοαίαηΐβδ ίη8υρ6Γ ίρδππι,
8αρ6Γ ΓΐΙααι βΐ πΐ0Γ6ηι β3ϋ3(]6πι δίαΐϋΐί Ιηιρ6Γϋ Βοπΐ3ηίβ6 ρβΓ
πιβ(1ίϋπι 08 δααπι ίη δί^ηυπι βίηοβΓίΙβΙίδ ηοδίΓαβ 6ΐ βάβΐίΐδΐΐίδ
δαα6 ρβΓ ίρβαπι ο1)86Γναη(ΐ36. Ια ({ϋΟΓαπι οηιηίυαι βθβηι ΓοΒαΓ
βΐ ΙβδΙΙπιοηίϋπι ρΓΛβάίοΙαπι Ρηνίΐββίϋπι &βτ\ ]αδδίπ)υ8 βΐ Ιη1)α3
δί^ϋΐίδ δαηοΐί ΜαΓοί θρρβηδίοηβ η^υηίπ. Οαίαπι ίη Οαη.^ ηο8(;Γ&
ίίβ 24 ΜαΓίϋ 1470.
ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΤΙΜΑΡΙΟΥ ΤΩΝ ΑΘΙΓΓΑΝΩΝ 71
Νά ΙΛτο α €ορ&ηα άί νβΐΐηΐο το$$ο άβΙΙα $ίβ$$α (αιίΛχοΗα.
Νβΐΐα <]οιΐ]&η(]& ά'ίηνβδϋΙυΓΑ ίαϋα θα Οίαοοιηο ΟυβΓί&ηο (]•™
ΡΓ&α€65€0 & θί 12 6ίυςηο 1666 Ιβςςβδί α ίο1.18 οίό οΙΐ6 ββ^υβ•
II Β&Γοη 6ΐ ίηνβδϋΐο ίη (]α68ΐο ίβυάο οΗγ6 ίΐ
1)6η6ίίζίθ 00086^01806 (1&1Η Ι)6θί ΟΟΠίβηοΐί η6ΐΓ3η3^Γ&£ 6( θβδΟΓί-
ζίοη6 (Ιί <}υβ11ί, οίοέ οβηδο&Η, (]υαΓΐ&τίβ, θαίβ ροΓϋοοί βΐ &1ίΓ0,
οοιηβ ία ({οβίΐα, 1ια 3000 αυΐοηΐ^ δορΓβ ΓΑοίηςαπί δ'αΙίΓονβηο ίη
(ΙβΙιΙα ίδοΐα ^ίικίίο&οάο ΙαΗβ Ιβ Ιογο οαυββ οίνίΐί 6 ΟΓίηαίο&Ιί, ίη
(]υ3η(ο &1 οίνίΐβ οςηί 6υιιιιη& 6ΐ ίη €[υαη1ο αϊ ΟΓίπιίηαΙβ οίίΓΑ
ιηοΓίβπ} οίοέ οοηοΐαηηα ρ60ΐ}ηί&τί& άί ρΓΐ^ίοηβ ο ξαΙβΓα, 088ί&
ίϋδίί^αϋοηβ, οοΓ(]α 6ΐ αΙΐΓβ βίηιίΐί, βΐ ({υαηίΐο ί1 άβΙΙϋο Γίο6Γθ&986
•ηοο ρβηα άί ιηοΓίβ, βί βαοί πάοΓΓβ — £ο1.18,ν. — ίΙΟαρίΙαηο ο
ΒίΒίΓοη βικΜβϋο οοη 1Έοο6Κϊηο δί^. Ργου. ©Ι Οαρ. ©Ι αηίΐΑηιβηΙβ
οοη νοίο (]β1ίΙ)6Γ3(ίνο ΙθπηίηβΓβ ({αβίΐο &(ίηΐ3ηο άί ςίιΐδΐίζία•
Τίβηβ άβΙΙο ϋαρίΐαηο ο Ι)&Γοη6 υη οαηοβΙΙίβΓβ οΙΐ6 ηοΐα ΙαΙΙί
ςΐί &ϋί 6ΐ δβοίβηζβ η1&8θί&ηάο ιηααάαΐί 6( ρ^ηί αΙίΓο.
Τίβηβ αηοο βίουηβ ρβΓδοηβ οοη Ιϋοΐο άΌ{βοί3ΐί, (]υαΙί ίαηηο
Ιβ η60βδ83τίβ βδβοαίίοηί, οίοέ οϋαπιβηΐί, ρβςηοΓβ, ίηίΓΟπιίδβίοηί,
6ΐ ίη 0330 ά'3ΓΓβ8(ο Γαοοο αηοο ρΓΐ^ίοηί τίροηβηάο Η ΓβΙβηΙί
ηβΐΐβ ρυΙ)1)1ίοΙΐ6 ρτίςίοηί, βΐ αϋτο τοΗβ ΐΓαϋβηυΙί ίη 0383 βαα ηοί
οβρρί.
8οηο Ιί βυάάβΚί Αοίη^αηί 3ΐ η<> άί οβηΐο ίη οίΓοα, 1ΐ3ηηο αη
ΑΜβΓ βΐ υη θ3ρο, 6( ί1 ρΓίπιο ^ογοο άί Μαςςίο βί ροΓίαηο
ιιηίΐί οοΐ 8(6ηά3Γάο άβΐ ΒβΓοηβ 03ρί(;3ηο ροΓίαηάοΙί ί1 Μας^ίο
αΐνη^αηζα άΛ ραβ8β. Ιη ηιιβΐ ςίοΓηο άβϋο ΒαΓοηβ άλ άα άίδ-
η3Γ 3 ΙαΙΙί Ιί δυάάβΗί Αοίης3ηί, ροί ί1 ςίοΓηο δβ^υβηίο Ιί ία
ροδδαΓ ί1 Γοϋο, 6 πΐ3ηθ3ηάο αίουηο δί άίοΙιίαΓίδοβ ρβΓ ίαΐίΐΐο,
βδδβηάο ΙαΙΙί οοη ρΓβ — ίοΐ. 19 — οβάβηϋ πιαηάαΐί αγγβΓίίΙί, βΐ
3ΐΙΊΐ0Γ3 Ιί δυάάβΐί Αοίης3ηί, οίοέ φ 3πιπιο§1ί3ϋ, οοηΐΓί1)αίδθοηο
αϊ Ι)3Γοη 3δρΓί άίδίδβΙΙβ ρβΓ 03ά3υηο, βΐ υη ρ3Γ0 άί §3ΐίηβ, βΙ
Ι'αΙίββΓ υη οβοΐιίη ά'οΓΟ αϋ'αηηο, οοηιβ ροΓβ ί1 πιβδβ άί Α^οδΙο^
72 ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
Ιί βτκΜβΙι αιητηο^ΐίαΐί ρας&ηο 33ρΓ! (|αίη&οί ρβτ ο&(1&αηο, βΐ υο&
ςαϋπα, 61; Γίδ(6380 ί1 ρΓΐιηο (ΙβΙΓαοηο. ΟβΙΙο Β&γοο θ οαρίΐαηο 1ι&
οΒΒΗςο (]ί ΐΏαηΙβηβΓ υη εαν&ΙΙο βΐ αη Ιιαοιηο απηβίο α ρού-
ΜΐεΑ Γ6€[αίδίΙίοηβ β Ι)ί9θξΕΐο ρβτ δβητϋίο άβΐΐ'ίβοί•, β ψτβΒίΒιί
Όξαι ίιηρίβ^ο βοΐϋο ρΓβδΙαΓβί (Ια &1(;Γί 1}&Γ0ΐη, τίροΓίαηθοδί α
<}α6ΐ (]ί ρίά ηβ ροΐββδβ αγβΓβ ΙαοΙο (ΙβΙΓβιποΙαιηβηΙο βά &ςηιγίο>
(ϋ ϋ&ο1ο 6( ΗοηοΓβΥοΙβζζα 63$ο 1)&Γοη•
Έκ τών έγγράφίΛν τούτων καθίσταται φανβρά ί σχέ^ις τών
βαρόνων άφ' ενός (χέν προς τους δρχοντας νϋς νηφου Βενετούς,
άφ' έτερου ίέ προς τους υπείκοντας αύτοϊς Αθιγγάνους. ΚαΙ
παρά (λέν τΰν Βενετών έζερΜ^θοΟτο, χαθ' & γΙ$γ| ανωτέρω έρ*
ρνιθγϊ, η βαρονία άντΙ ώρισ(ΐ.ένου έτγισίου χρν)(ΐ.ατιχοΟ τε>έ-
σ()ΐατος• Ορός δε τους δποταγείς ^Αθιγγάνους είχον ©πουίαΙ«
κυριαρχικά δικαιώαατα, &ν έχίφανέστατον ή δικαστική έζου•*
σία έν τε ταΐς άστικαΐ; καΙποινικαΤς δίκαις πλνιν τών φονικών,
αΐίτινες έζεδικάζοντο υπό τοΟ βαρόνου ρ.ετά τοΟ ΒενετοΟ προ-
νοητοΟ τί ς. νήσου• Είςέπραττον δε οί βαρόνοι ποιρά τών Αθίγ-
γανων ώρισ[ΐ.ένα τελέσ^χατο^ ΚαΙ £λλα (λέν ^σαν ώρισριένχ
διά τους Ύ{δη εγκατεστημένους, £λλα δε διά τους Ιίςωθεν
εΙςερχθ(/.ένους καΐ έγκαθιστα(ΐ.ένους• ταΟτα δε πάντα ακριβέ-
στατα διαγράφονται έν τφ διατάγ(Λατι τοΟ Θω[Λ& Μδ(ΐ.ου,άπό
24 Μαρτίου 1470, όπερ ανωτέρω έδη^Λοσιεύθν). Μεταξύ δε
τών όφει1ιο[Λένων υπό τών υποταγών Αθίγγανων εΙς τόν βα•
ρόνον αναγράφονται και τά κατά την πρώτην τοΟ Μαΐου, Τότε
Ικαστος τών νε>Μ[Λφευ{Λένων Αθίγγανων ί^το υποχρεω[ΐ.ένος νά
προςφέργι τφ βαρόν<(> 2να Μάϊον (αουιη Μβίαιη) 9ΐ άντ' αύτοΟ,
άν 6 βαρόνος δεν :?ίθελε νά δεχθεί αυτόν, πέντε άργυρΛ σολ-
δία. Ύπό τάς "λέξεις αηυπι Μβίαιη πρέπει, υποθέτω, νά έννοτί-
σω(λεν δένδρον τι κεκοσ[/.γ)|Λένον ως έν άρχ^Ι τ•21; παρούσης^^δια-
τριβϋς περιέγραψα. Αίαν δέ πιθανώς, έπειδη τό δένδρον τοΟτο
έπρεπε νά προςενεχθί) εις τόν βαρόνον, ι% δ(ακόσ[Λησις αύτου
*
ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΏΙΤΑΙ^ΜΜΓ» Τώίί =Α#ΙΪΤΑΝΩΝ ?3
ί^ε^ί^τέρίΗί χ^ίνύ!ι%ΊΙΪ3^Τέ^ ίΓώΓά%>>3ώθί *>^υνίί1δ6«{»:^ί6; ώς
*'Χ6έΓ«ι)ί>^ έθίίώρίΓτβ ώς χ^8<ίίί«ίί^ί, έΐτβιίίΐ ί 'ϋριέρβ^^^ΐίέ^
'^ί*^ ^(λι^^ ^δν• τρίων' ί^'Λή*^ &ς ο^^θ^Ϋγο^νβ^ «αρΛχ^^'βίϊ ' «ϊίνίΐύί•-
βρνίθών^ Ι5«ρ* έκοί<χτοί> ^βν- νίνάμφευρ^ί νωιν; (ΑΟν()θ;>ΓθίΓ «^(Λΰά<ί-
φίρου, δςτις χ^-^εΤχΐΡν Αξ.1ρρ.ρί τι 75ί^ρ^ .τοις 6(ΐ.ογ6ν€σι, πλτηρί-
νοντος χρυσοΟν τσεκίνιον κατ* 2τος. Έν τ<^ ^ευτέρφ τών άνωθι
άνοικσίνΛϊθένιτων' έγγρβ1<ρ<0ν, τ^ ν7Τερτέ3^ο»η^ τΛύτοεζ^ ηΑς βϊδί-
Λις/Αέγετ^ι τΓβρΙ 'Γο9'^ί«8ρο\>.ΛοΟ*Μΰιί"ο^^^ ^ο Ι'υβπηζΑ (Γβΐ
ρ3636, ίτοι τό Ιθος τίίς χώρας. Άλλ' αναντιρρήτως 6 πανγϊγυ*
ρικός τρόπος τίς τελέσεως το(5 εθίμου τούτου βυ^τέλεσεν εΙς
ίιατ^ργίσιν αύτοΟ {/.έχρι καΐ τ^ς σ•ί(ΐ.ερον, πιθανώς δε καΐ η
βΙςποί^<ης* υπ4 -τ^δν βοβρίγων^ το5* άδιγγιτνικοΰ έθί{λθΐι άφ^ί-
κβν ίχνγι τινοΙτ ,διακρινόμΙε^α *έν:τ^. τρότ^ καθ^'δν κοά [ι^χρι
τίίς στίμ,ερον τελείται ή έορτη τίς πρώτης τοΟ Μαΐου^έν Κερ-
κδρςρ. Αί πβριίττε^ν ^* δν <ν&.τ« κοτρ&βίΐ^άι τό ^ίρον « είνε
Ρ<ιως λείψανον τίίς έν τοϊς π-ελέηΛκνι^^&ν Αθίγγανων άναγρα-
φο{Αένγϊς υποχρεώσεως αυτών, τοΟ παρέχειν δρνιθας προς τόν
βαρόνον. Ή ΐΧία στολ/ι ταΟ, κρατοΟντος τό δένΧρον και τοΟ
συνοδεύοντος αυτόν δύναται νά έζηγγίθίί ώς [ΐετατροπη τοΟ
παντηγυρικοΟ ένδύ(ΐ.ατος τοΟ άρχηγοΟ καΐ τοΟ σγ)(ΐ.αιοφ(5ρου τών
Αθίγγανων. "Ισως δε καΐ έν αύτφ τφ ψαλλο^/ιένφ προς τόν ίχον
6
74 Κ^ΡΚη^ΙΚΑ ΑΚΕΚΔΟΤλ
|λέν τό ^9((Μ0 τ€ίΟ'Το δέν ^ί^τοΗ 6^1(0 πάντων 6μ«(ως^£λλ'&φ{ς«τ^ι
έ)Μί«τοτ« τ^ν «ύτγιν «ύχ^ρΙΙ ριίταβολ^ν λέξεων ^ϋ κ«1 «τίχιΑν
^λοκλιίρων §{( 4^ 4ν τφ -«ύροίίΐ: τοΟ «τ^«τ^ ήτοΟ λβίοΟ ΜΐΙ ^
<^)6μΐν«• βά φτο ^ £ν«γχ«(θ( χ«1 6ιιλ (9το^X1^« Ι«ι Ιη^ψιν
χρη9ΐ(ΐ;«»τάτ^ ιλ ίκΐ(αλγκ «υλλογίι κάντων τών ^ιύ(φορΙ&ν *«1
^ύπων τοΟ ^ί^ματος ^ούτΐΜΐ« Άλλ' οίόχ {)ττ)μ ^«Ι έν τ^ 4*
9(λ»«τι οίον ^2γ)[&θ9(«ύ9θβ|Α•ν αυτό £ν«γν<ί>(^ον^οη, ν(^(ζ«ΐ| <ινά
τ^)^|ι.*)άρΜ( ^ς Ίπίδρκ^βως «^ ίσχεν ^πΐ την τίλι^ιν τ{ίς ί«φ«Η|ς
ιξ ιτοίρκδοχη τοΟ έ6ί(Αου σχοτοοΟ^χ τ&ν στενότβρον σύνλα(λ»ν τ^
ϋχέ«€ΐ*ν τών ' Αθίγγανων ινρόζ τόν ^βοφ6νον αυτών• Τοιβκύτην ^
0•ωρΰ τ>ην τφός τ4ν αύβίτχκρτ^ την χι^άτ χκΐ τους <)ΐ{)ΐείο^
«ύτοΟ άινοστροφ^ίιν χο6ΐ τ9)ν (λβτά καλ«κ•ί«ς ΟΐιΜΚφΙοίν τοΟ ατιχ^
*ΐΰθν τ&νομί σου ΐχούιτά^ ^Δ^Γατολΐ^ 9(αΙ ^ίοχ
{ς^ ύ1^^|ι.φο^(ν^ι ίοως '^ντ^ σχέ^ην «^0 β«ρ^υ ινρ^ς ^« τους έν
Κερχύρ(|ρ ΜοτβλοΙς »«1 τ^ν έπικυρίοβρχον Βεν€τ(χ«Μ^χ«1 τ&ν £λ-
ίιον στίχον
χαΐ δν ίχ^ς χαι γλυχ^ χρασί^ ίρΐρβ ν^ μας χ'βρίσ^ς
<ςτις ί<ΐ(ας άναφε^ετοη βίς τ^ί^ν συνηθειοίν τ^ϋϊς τ^ 8 Μοέΐοϋ {»£*-
«του {τους γινομένης έβτιάββως τΙ&ν Αθίγγανων ύπό τοβ
βαρόνου•
Τοί«ίτ« Χι' όλ1γι»ν ^ χαετά τί^ν τ^ώτην ΒΙο^ %λ\ τ^ν
ββρρονιαν τ«^ ΆΟιγγ^ων ^ν Κβρχύρ^.
ΠΙΝΑΞ
ΤΟΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΗΕΣΑΙΟΝΙΚΗΝ ΚΑΙ ΝΒύΤΒΡΑΝ ΙΣΤΟΡΙΑΝ
ΚΑΙ Φ1Α0Α0Γ1ΛΝ ΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΣΓΓΓΡΑΦΟΝ
ΤΟΪ^ΕΚΔΟΤΟΓ
Ή ξΧλι^ψις Ιδιου πίριοδι^ρ^ φύλλου 7ζ(ψ^γ^τ€}^^\^{φομ 'ζχ
Η0(τά τ^)ΐ ή(/ι•τΦρθ(ν Ιστορίαν χαΐ ^λο>ογί(χγ έ« τοις (ΐίσοις
«{ώσι χβιΐ τοϊς ν^^ι^τ^ροις )ζΡ^νςις [ά ι&νάγ^αΜ χοΛ μ• ^ναγ•»
χάζϋ νά ιίι«97^$(^ω τάς ε{ς τους χρόνους εκείνους άν«φ$ρομέ-
ν«ς ΐ(ραγ(Α9(τειας (ϊου εΙς διαφόρους περιοδιχ^ς συγγρ«^ς, |γ-
χωρίου; %*\ ξένας. "^Ενεκα δε τκύτνις τ^ς διαβτ^ορ&ς Ιθεώριβ^
άναγχκ(«ν τ9)ν ίνταΟθος π«ρερ|ΐ.ένην περιλητττιχην σημείΐιΐ^ιν
περί έχε(νων (Α^νων τών Ιργων ρυ, &9χ^ αντικείμενων {}ςοντ«
τους μέσους χαΐ νεωτέρους χρόνους, €δγ)μοσιεύθν)9οςν εΡτε έν
ιδίοις βιβλίοις, είτε έν διαφόροις περιοδικοΤς. Οροςέθηχα δέ έν
παρενθέσει χαΐ «ηαμειωσιν ι^ερί τ^ν χυριωτάτων επιχρίσεων,
2|(Τ0Κ χατά χαιρούς έδημοσιεύθησαν υπό τε ίμογενών χαΐ αλ-
λογενών λογίων, μη π(ριλ«μβάνων τάς πλείστες τδν έν ταΤς
Ιγχωρίοις έφημερίσι συντόμων δλλως ιμΛ προχειρότερων βιβλίο-
χρισιΰν. ΛΙτοΟμαι δε συγγνώμων ει πο^ρέλ•ιψ9^ τιν^ίς τών έτ^ι-
χρίσεων μ^ περιελθούσας εΙς γνώσιν μου.
ΐ9βΤ
ί) ^ΟζίΛΛαι^ νοιιισμαζίχύτ χίρίΜργοτ έν τφ τοΟ ^ΑσωηΙου
'Αττ4χφ ΌμερΛογίφ, Ιτ. Α'• σ• 146 « 148.
76 ΠΙΝΑΒ ΣΪΓΓΡΑΦΩΡί
Ιβββ
2) Γεώργιος ΖαΛοχώστας. ΆθηννίΦΐ. 1868 έν {δίφ βιβλίφ.
3) Ό ίβ^βνταΓοο 3ί(^/«7?^ τώ>• Σαΐώγωγ^ δρ&μα $ίζ μ^ρη
ηέγχΒ^ {Λετ' είςχγωγ^ίς έζιστορούσης τά κατά την καταλωνι-
ΧΎΐν δυναστείαν έν Ελλάδι, ιδίως δ' εν Σαλώνοις, εκδοθείσης
καΐ ίδΐ«Γΐ6ρώς^(*ΐί. **β/Ό/)5^αίτ/ίόν, ^Κρίσιν το(Τ "ρόυτσιναΐου
ποίνιτικοΐί άγάΐος*•^6ίΓ 1;87ΰ.— 7α)α^ν7?ν' ΤίΛψνγ ΐ>ί ΒίιϊΙβρβδίΐ
δζ^ιηΙβ,Ί 87Τ, •δριί.= ^σ.-^ ^/ίί. ^Λ^δΐ^Τ ψΖΜ% ρ τ$ ϊ;'«-
ταλώνικφ πε'ριόδί'κφ ΕΪΒί' νβϋ ίβΐ ΜδηΙ^εΪΓβί 1881, άρΓ49-51.*
*Α)2ίημήτ:ρϊός 'ΊΧυψττάρηςί)/ τζ^ Ίλισσί^, τ<5(Α. ΐ'ϊτ^ '3?Γ-
ί27, 361 ^ 366.• * ' ' - ' ^ '' ''^^ .., .^,.:
5) Βραχέα τινά πέρΙ -έής σ:νάγίός τωγ παρ ίι^ΐγ μεσαϊα^
Ύίχωγ μεΧεχ(£ΐγΐΊ 'ζ^ 'Γλισσ'φ, 'ί^]^• Τ'• σ. ίβ'ί - 164. ^ * '/^'
6) ΏερΧ *ΒέΛισσαρΙον Κορεγσίου^ "Ε'ίίΧηγοζ "ζωγράφου '^γ
ΝεαπύΧει (1558 - 1643) έν τ^' ϊϊανΫώρο:/ το>.'ΚΒ'' ηΛ^ί
- 374 καί 385 "^390, καΓε^ \δίφ' φυλλαδίφ {"η.Ίω.Ψω-
μαγί)Υ έν τ-ίί κερκυραΐκ'^ έφγΐ(Λ6ρΙδι' Καποδίστριας τίΐς 8 Ιου-
λίου 1872 καΐ Α. ΏηηιοηΙ έν τ^ Κβναβ ΑΓοΙιέοΙοδ'κιαβ τοΟ
1872, τ(5[Λ. XXIV, σ. 335 κ. |.)•
7) Παγαγιώτον ^οζαρΰΤτΐερΙ ζωγραφιάς^ χειρόγραψογ τον
α-^χς' γνγ ζό πρώχογ μετά προ2όγον έχδιδόμργογ,.^ 'βν.Ά-
ηναις. 1871 έν ίριφ β\ρλιω. /
8) ^Εΰζεισόδιογ της μεσαιωηχής ιστορίας τής η/σοί Σύρου
ΠΙΪίΑΒ ΣΤΓΓΡΑΦίΚΪ 77
έν τφ τοδ Περρή Οικογενειοοςί]^ Έ^^ερολογιφ τοδ 1872, σ.
189 κ. β. ..
9) Ζυιη ϋοάβχ Ραΐαίίηηβ Χ, 88 έν τφ Ηβπηβδ, το(Α. Χ,
σ*;857 ις.4* ("ΐΧ. *Λ:.5ϋ/ι^Κ ΖαΐΛ Οοθβχ Ρίϊίιίίπϋδ (1β3 Ι^δία»
ίιι -Γφ Η«Γηΐ€8, τ6(Α. ΧΙίίϊ. 20^έ )^. Ι.^^Ρ. Ιϊίΐϊίί'έν 'Τ^ΐΒΐΐΓβδ-
ΒβηοΗΐ ϋ1)βϊ άιβ ΡοΓίδοΙίΓίΙΙθ θβτ ΑΐϊΐβΠίιυηιδ^ίβδβηΚιίίΙ 1877,
Τ(5(ΐ.. Α'. ^β\. 261. — Η. ΚδΗΙ έν τ<^ ΐλΐΐΓβδΙϊβΓίοΜ ίβδ ρΐιί-
Ιοίοβίδοΐιβη νβΓβίοδζυ-ΒβΓϋη 1877, <τ. 37).
18) ^ΕΛίχρισϊζ χήή'(τπ}> ΣάΦά χίιΐ ίβξΐνάΗΛ εχόόσίεως ϊοΰ
ν€ΒρΙ ^ιγβγοΰζ "Ά^όρΙχα ^ί7ί\)ΐχ έν τ?^ 'Αθγιναίφ, τ6(Λ. Δ' σ.
178 - 189 (Ίϊ. *ί*Τ8ΐ*αη • έν τ-ίί Ιθη«€ΐ• ΚΐβτϊΙΙΰΓΖβίΙυη^ τοΟ
18?β, <Γ. •694.*— • ΪΚ.. Ψαφιβτ έν *γ^ ΕίΙίβτ&η^οΙιβδ Ο^πΙγλΙ-
Ιΐ^Η ^ί/ *87^,^ «τ.; 1•Θ.'-^^Β*^γΑλ/'ο Ιν •ϊώΐ^Ιι'Γ^8Κ6ΓΪοΙιΙ δΙ)βΓ
Λέ ίοΓίδΛηΙΙέ άέΓ \ΑΐΐβΓΛΕΐιΐδ^έβηδίίΙϊ3ΐίΐ; 1876, >γ(5^. Α^
<^;438>^.^^).••^ ^-^ ' ' '' " ^^ '' •■ ' ' ;'^ "'"
11) ^Ατύηηρχτα^ όνίμαΐα ίν τί^ Παρνασσί]^,* τόμ. Α'^, σ.
497-505• ' ' '
ϊ^) ΠβρΙ τ&ν έΐς ν^ ί'ΛΛητιχίΐΫ γραφΟγΫωσΙατ σύμβοΛωγ
τοϋ'χαάηγτγέόν (ίβΓ^ίΛααββιΤ'έν τφ ^Αθη^αίφ^ τό(Α. ^', σ. 244
^ 'Ϊ4Θ (η^; •Μ.= βΛ/6αιΐ6Γ έν τ? ΖβίΙδϋΙΐΓΐίΙ; ΓϋΓ άίβ 'ϋδΙβΓΓβί^
<;Ιιί«(^{ΐθΒ ' βγπι^δδί^η Υοδ 1^78-, 0. 91 3 ίο. έ. — ^Λ. 5'ώθΙΙ έν
^?1 3^3^'ΐ)ίί<ΒΓέίαί:ϊβΤ*ΰή§.•τοΟ'1«7ΐ/ά^
' 13) ϊ/^ρΑβΓ ^α^ ΊζοήηβιίΒοΜ ΑηιρΚΜβαίβν Ιδίως έπΙ Βενε-
τών μετ' είΛονος έκ των άρχείώ^' τίί^ Βΐνέ'ίΐΛ; ιειλιΑ[ΐ.[Χένν]ς έν
ταΐς Μίΐΐΐιβϋυηςβη οΐβδ 1^. άβυΐ^οΐιβη ' ΗΓοΜοΙοξίδόΙιέή ΙήδϋΙιιίβδ
τίμ. Β'. <τ. 282-288. ^ '
78 ΠΙΝΑ8 ΣΤΓΓΡΑΦΟΝ
18Τ8
1 4) *ΕΛΛψοϊζαΛίχ6ν Λεζιχδτ ίν χώίιχί της ίν ^ΟζωτΙφ
βί6Μοθήχης ίν τ{! Έφ1^(^ιερίδ^ τών Φιλθ(&αθών τ(ί(Λ• Α' περ. Β',
σ• 234 -237.
1 5) ^ΕμηορίχαΙ ττανηγύρας χαΐ άγ^ρβι ίκ ΠβΛοηοτνήσφ
κατά ζΐητ ιΧ! αϋ&γα έν τφ Δελιίφ τ^ς έπΙ %%\ ((ρΙηιχιάα^^Η
τϋς ίθνΐίςίς βιθ}Λΐϊ)ίοςνίβίς ίπιιτροπίίς, τό|Λ, Α'. σ• 74 • 79,
1 6) ΠιρΙ της βίβΛιοθι^χης τοϋ μψροΛοΛΙτου *Μθψ&τ Λ/#-
χαηΛ'^Αχομίγάτου έν τψ Άθηναίφ^ τό(ΐ,. ^\ σ. 354 • 367•
17) >^Α ^Αβηται ΛβρΙ τά τ^^ ιτοί) όωίεχάτου αιώνος κατά
Ληγάς άηχδύτονς^ ύιατρώίι ΙλΙ ύψηγ$σΙ<^ το!} μαθήματος
της έΛΛ. Ιστορίας ίτ τφ έθγ. παγεττιστημίψ έν Ι5ίφ τεύχιι,
("Ί^• Κ. ΙΤαχαρρηγόπον2οτ έν τ5ί 'Ό^^τΙΙς 21 ΙΙοςρτιου 1979
καΐέν τφ Βαΐΐβϋο ^ο €θΓΓ6βροο<1«ο€β 1ΐ6ΐ]έοί(]ΐιβ, τ6(α« Α'σ. 344
χ. έ.— Γ. έν τ<^ ϊ^λεγράφφ τ«ς 31 Μοορτίου 1878. •-- '^ι•.
Βνζάντιοτ έν τ^ Ήμέρφ τίς 23 Όχτωβρίου 1878. — ΟίάβΙ
1^ τ{ί Κβγυβ ρο1ίΙκ]υ6 βΐ ΠΚέΓ&ίΓβ τοΟ 1879, τόμ. Α' σ• 327
χ. έ. χαΐ μ€τάφρα«ιν έν τ^ Έ«τί(^, -τόμ• ζ' «χ. 74 χ. έ. —
Ρ*. Η<Γ5ΐ;λ έν τ^ Ιβο&βΓ ίϋεΓ&ΙυΓζβϋυης τοΟ 1878, σ. 533»
έν τ«Ις ΜΗΐίβίΙιιηςβη βα» ίΙβΓ Ιιΐδίοηβοΐιβα ΙαϋβΓ&ΙϋΓ το8 1 879,
9• 28 χ. έ•, έν τ<|^ ΙβΙΐΓββϋβποΙιΙβ (Ιογ βββοΗίοΙιΙδτπβββηβΰΙιβΚ
τοΟ 1878 9. 328, χκΐ έν τ|! τοΟ ^5|/^βι ΒιβΙοΓίβοΗβ ΖβΗ-
δοΒπΑ; 1881, σ. 554 χ. έ• — Ε. ΜχΙΙβτ έν τοΙς εοιηρΙβ8 ^
Γ60(]υ8 άο Γ Α6α(]έπιΐ6 (]63 ΙοδοηρΙίοοβ 6( Ι)6ΐ|β8 ΙβΙΐΓββ τοΟ 1 878
σ. 123^ -~ 1^. ΌάαηηοΛί έν τφ Ιουπιαΐ όί{ιοίβ1 τβ; 15 Μαίο^
1878, 9.5240 χαΐ μετάφρ«<ην έν τ<;^ΔελτΜ;>τ9ςΈ9τΙ«ςτϋ( 81
Μαΐου 1878.-^ Ψ. ψα^ΜΤ έν τφ Ι,ϋΙβτβΓίβύΙιββ εβϋίΓαΙΜαϋ
τοΟ 1878, άρ• 30• — €.Β%ιη%αηζΊ τφ ΐ3ΐ)Γ68ΐ)6ηοΙ)1 ύΙ)6Γ (Ιίβ
ΡοΓίβοΙιΗΗβ ίβΓ ΑΗ6ΓΐΙιυιη8νί5960$€ΐΐ8ΐί( τοΟ 1 87 8, τόμ. Γ'σ.98.
-— ^1. Ρναδα$ίΐ€ έν τφ II ουονο ίδϋΙαΙοΓΰ τοΟ Σβςλέρνου, 1879,
ΠΙΝΑΒ ΣΥΓΓΡΑΦΩΝ 79
9. 384 χ. (• χοίΐέν ^€η8&ΙΙι<]6 χίΐζ Ν€«π(!>Εως τ^ς 8 *Ιουν(ου
τοΟ 1878.— ΑΰβθβιηχτΚς 88 Σ8πτε(χβρ(ου 1878. — Α.ΒοΗζ
εν τ•^ ΒβίΙβςβ ζυρ ΑΠ^βιηβιηβιι ΖοίΙυης 1882^9. 301 χ•(.)
1 8) Σημ^'ύ^ις ηερί τής έν V^ι^^«ί^ ίτϋχΛησΙας χώτ άγ.
θ$<^^<ύρ<ύτ Ιν τ(|^ 0«ρνΜ^(|^, τ^. Β' ^ 70 «* 73.
19) *>#^ί^ΐρίοΓοκ ^|τ>οτ«*ό>• ;γ#/)1 τώκ *Α0ψτώτ «ανά τόι^ ις'
α/ώ^α <ν τ$ Άθηνχίφ, <τ<([Α.7' <^. 438 «• 442.
20) ^7€ρί 1% Α" *Εφί<η^ ίκκΛησΙαί: χ^ άγίον Ιωάννου ζοΰ
θίθΛόγου (Μτ* έιηγρκφϋς Ιν τ^ ΙΙ«ρν«««^^ τ^(^• Β', σ. 874
-882.
21) /Γίρί ίΤί^Γροι; έν ^^ *Ε<Γτ(ιρ, τήι.• «Γ' 9. 705 - 71 1 κ«1
23) *Αν4χ9οΧθ(: (κητωϋία Ψ<ύμανο9 €Όϋ € ίττΐ τω θανάχφ
χήζ πρώτης ηΗοϋ ^ζύγον Βίρθας έν τφ ΒϋΙΙοϋιι άβ οογγ69•
ροη(]»ηοβ 1κΙΙέηΜ}ΐΐ6, 'ίί^.Έ^ φ. 366-273 ("ΐδ. ΡΜίν$€Η έν το!^
Ιβ}ΐΓ6«Ι>θτκΙι(6 άβΐ ^β$ο)ύάϊί9ψ\$$ΒΏ9άϊ9ίί ^οΟ 1879,9. 230)•
23) ^ιΐΓ ΐΗΐβ άίΓΦηί^ί$Β χηέάϋ» ά€ ίαοηιίάοη ίέεαρ^Μ
έν τφΒοΙΙβϋη όο οοτΓββροο^οεβ ^βΐΐέοί^β, «(^(λ. Α' «• &16 -
&24 (6$. Γ. ΗίΠΰΗ, Μ.^.^. 232).
1870
α)*Η τζαράίοσις τών ΊωανΙτων έν %^ "^ϋρφ τ<}ς 20 'ίκ-
νοι>αβ(θΐι •κ«1 έν τ<|^ [Ιβφνασφφ, «τ^ Γ^ σ• 40ύ •4•07•
35) Ό ^ΑριστοτΙΙης Βαλαωρίτης ώς ί<ηοριχύς έν τ^ Έ-
στίί;:, τ(5(Λ. Η' σ. 551 - 554.
26) Τό πρώτον δημώδες ί{Τ/ία της νέας ΙΛΛηνιχης γΛώσ*
σης έν τ<|^ Παρνασσ({> τό[Λ. ΓΌ. 400-407.
27) ΜιχαίιΛ *Αχομιτάτον τοδ ΛΓο^τίίίΓοί; τά σωζόμηνα^ τά
ηΛ^ΐσχη, ίχΰιάόμβνα νϋν χό πρωζσν χατά τους Ιν ΦΛωρεντΙίξ,^
^Οζωνίω^ ΠαρισΙοκς χαΐ Βιέννη χώόιχας ύαπάν*ί ^<^^ δήμου
80 Π1ΝΑΕ ΣΤΓΓΡΑΦΛΧ
^^θψαΐωγ. Τ(5μος Α'. Ό τ<(<ι. Β' καΐ ί ΒΛςαγίΑγΑ ίν ίΧίφι τβύ-
χβι' εξβίόθησιχν -ίί^ 1880 ^'^Ι^. ίί?<ΐ(:^/);^?/τ Ι *ν /Αθηναίου τ^ίχ,.
Η' σ. 13&»κ. «..-"ΙΓΐ)ΐ5/ία(ίτρίν7»•'«<ύτ,.τίί^ι.θ' σ. 201 κ. έ. —
Σ. Κ. Σ. εν χ.ζ^χ9^ς'^»9^\%ζ Χ^λτίφ τ«ίς 29 Ιουνίου 1880. —
€.Βητ$ίαη έ>Γ ^(^ |ΛΓ^ί6Βφί^ιι ϋΙ)βΓ άίβ ΡορΙδΟ^ΓΐΗβ <1βΓ ΑϋβΓ-
'^ίυIή9^9ν^3»»8ώ«ί(;^18;ι9^-'^^ ρ: σ. 544. — £• ϋ/ι7ίθΤ εν
Τ€|^ ΙοοΓηαΙ (ΐ6$^|8ο(Β^&8θ;7τ•>735 ]&•. έ., )^νέν«τ<ΚΓς^ €οηι-
ρΐ6& Γ^Αα^'χ]^ Γ Αο«Ιέ(αιίβ.(1β&.4β!$6Γ^ρΙ;ίαι|5 6:1, ^ν^9«^Μΐτ^;τοα
4:880, σ; ί2Μ. — ,|?^.Ζ)«Ζ<«ι^ηα^ έν τν 4οϋηΐ»ΐΛ©ΓΠοίβΙ^ίβ ίΐα
Γβρα1)1ί(|αβ ίΓβηςαίδβ τίς 1 8 Αύγουστου 1880, σ. 9367ί^' —
'ΐ^ £^5€/ι^ν τοίϊς ΜίΙΙ^Πϋη§ββ Μ13 άβΓ ΙϊίδΙ<3(Γ%(4ββ\1.ϋΐΕ6Γα-
ΙΠΓ τόρ.. IX, σ. 1 1 κ• έ. καΐ έν τ^ τοΟ &ί^1 ΰίδΙοΓίβοΙιβ
ίΖθίλβοΜΓΐίΙ; ίτ. 554 κ. 6. — ^ίοί. ΟύσΛένσκην έν 'ίω ΧΧΗ
τ^ι^τ^ν η^ακΊΐΜών τϋς έν 'Ο^^σοω άπα^γφιείας καΐ έν ί$ίφ
:^«υχδΐ;**^ ^Ρν βτΒ^ΟΓανιηΒ έν τίί ιοραγίΑατείί^ Αΐΐιβα ίη (Ιβη
(ΙοιίΐΕίβΒ .ΙαΙίΓ^αη^Γίθα έν ,τ'^ΙΐΒββΓβ Ζβϋ ηΗ>α 1 880 κο&Ι'έν Ιδί^
^εύχβι^' Ιϋς (ΑβτάφροΙσιςι ύΐΰό Α. ΠροβελεγΙου χ.«τεχωρί(ΐ6η έν
τ(|^ ?Ι1αρνα(τ<7(5^ τ<5μ. Ε', σ» 513 κ, έ. 616 κ•έ* -τ-^1-; Βοΐ^
έν τ^ί ΒβΠ&ββ ζπΓ Α%6ΐη€ίηβη Ζβίίυο§ ;.τ•5' 1882, σ. δϋΐ
κ. 6. — ΑηηααΪΓβ άβ Γ βδδοοίαΐίοη ροπΓ Γ βηοοαΓβ^βπίΘηΙ θβδ
έΙϋίΐΘδ §Γ0€(ΐυ€8 βη ΡΓαηοβ 1880 σ. ΟΧ.
28) ^ΟΜγαι Μζεις περί Σ^άίώτ έν ΠεΛοπογγησω χαΐ περί
χωτ χΛηθίττωγ σΛαβικώγ χτιρίωγ ζής ^ΟΛυμτζΙας έν τ^ "Ωρί^:
τ^ς 5 κοοΐ 6 Μαΐου.
29) Μοάβνη ψέβΗ ΙιίΒΐαίητβ οη €^/ριτ%ί8έ^ τ^ ΑώβυββαΗΐ
τϋς 3 καΐ τϋς 1 Σεπτε[ΐ.βρίου•
1880
30) ΓουΛίέΛμοζ Βάγγερ έν τφ Παρνασσφ, τ(5(ΐ. Δ' σ• 331
-334. (ΊΧ. Αά. Μβίζ, ΖαΓ ΕπηηβΓυη^ λπ \ν. λνβ^ηβΓ,σ.ΧΙΧ.)
3 1 ) ^Αγίχόοζος θρήνος Παρθενίου ιερομόναχου έν τψ τοΟ
ΠΙΝΑ2 ΐ;νΓΓΡΑΦΩ?ί 81
Ώ€((ηβΨ ΑγοΙιιυ ίϋΓ ιηίΙΙίβΙ-υΐΗΐ ηβυ^ΓΪβοΙιίβΰΙιβ ΡΙιίΙόΙο^β τ<5μ.
Α' <τ. 115- 123.
32) βοΐΐβοϋοη <]β ^οιη&ηβ &γ608 6η Ιβηςυβ γυ1§«ίΓ6 θΙ βα
ν6Γ9 ρο1)Ιίέ3 ρΟΤίΓ 1& ρΓβΙΏΐέΓβ ίοΐβ (1* 3ρΓ69 169 ΐη3ηΐ)8€Γ!ΐ;β (]θ
Ιβ7<Ιβ βΐ ά' ΟχΓοΓί. ΡβΓίδ. 1880. (*Ι^. Κουμανούδηγ εν τΐ^
ΆθταναΙφ, τ6{ΐ.. θ' σ. 142 κ. έ• — Σ. Κ. Σ. έντφ τί)ς Εστίας
δβλτίφ τίς 18 Μχίου 1880. —Α. ΒοΪΛζ €ν τδ Οίβ ΒΐΜίο-
(Ιιβίίβη (]βΓ Κΐ5δ(6Γ <]63 Αϋ)03 <τ. 30 χ. έ• χκΐ έν *^^ Ββϋαςβ
ζοΓ ΑΠ^βιηβίηβη ΖβιΙυη^ τοΟ 1881,*. 1826 κ. έ. — Ε. ΜίΙ-
ΪΒΤ έν τοΤς €οη)ρΐ68'Γ6η(1α3 άβ Γ Αο&(1έιιιίβ (]69 ΙηβΟΓίρΙίοηβ ^Ι
Ββΐΐβδ - ΙβΗρβδ 1880, σ. 194 κ. έ. — Ρ. ΌέΙαηηα^ έν τφ
ΙοοΓηβΙ οΓΓιοίβΙτίς 19 Μαΐου 1880 σ.5 41 5.— Ιί.Ι^(ο^) έν τφ
ΙΗ(6Γ&η8ΰΙ)€8 εβηΐΓ&ΙΜαϋ τοΟ 1880, σ. 1262•-- Κ.Κνητη-
ύαοΚβν έν το7ς Βΐϋϋβτ ίϋΓ ^β Ι>8γΓίβοΙΐ6 0γη3η38ί3ΐ^'686η 1881
σ. 221 κ. έ. — ΑΐΙιβη&βοιη τ-^ς 6 Νοε(χ.βρίου188θ, <τ.601 κ.έ.
33) ^Εχθεσίς ηρός ζην βου^ήγ των ^ΕΛΑήκων ττερί ζής
£ΐζτό "Αγι,ογ "Όρος άποστοΛής χαζά ζόΰ^ρος τον 1880 έν τφ
Αίίλνι τϋς 7-11 'Οκτωβρίου 1880 και έν ίδίφ φυλλαδίφ.
*Αθίνγισιν 1880.Άνδτυπώθη καΐ έν τ^ ΈκΗληφΐα4ϊτικ|ί Αλη-
θείς τίς Κωνσταντινουπόλεως κατ' 'Ο^τώβριον καΐ Νοέ[ΐ.βρνον
τοΟ 1880. Μετεφράιθη Χέ γερ[ΑανιστΙ υπό ΛίΛ^. ΒοΙίζ υπό τόν
τίτλον Οίβ Βί1)Ηο11ΐ6ΐ(6η (]6Γ Κ1θ5&θτ (Ιβδ Αΐΐιοβ. Βοηη• 1881,
πλγιρέστερον δε υπό ΗβίητκΗ νοη ΚίοΙίβηύαοΗ υπό τόν τίτλο ν
Είο Βββαοΐι αυί άβω ΒβΓ^β Δ(1ΐ05. \ναΓζΙ)υΓς. λνίβη. 1881 καΐ
ρωσιστί έν περιληψει υπό Γαβριήλ /ίεσζούνη έν τ<5 τεύχει
τοΟ Φεβρουαρίου 1881 του έν Πετρουπόλει εκδιδομένου πε-
ριοδικοί τοΟ ρωσικοΟ υπουργείου τ^ς Παιδείας, ("ΐδ. Νεολόγον
Κ]λεως τ^ς 9 "Ιανουαρίου 1881. — Άνατολικόν 'Λστέρα τίίς
δ'Ιανουαρίου 1881. — θρησκευτικών Φωνην τ^ς 1 Όκτωβρίου
1880 σ. 178 — Κβνυβ ρο1ίΙί(}ϋβ βΐ ΗΐΙβΓΛίΓβ τ-ίΐς 1 Φεβρουα-
ρίου 1879 καΐ 1 Ιανουαρίου 1880.— V. Ρηηίοηί έν τ(5
II ΜογίιηβηΙο ΙβΙΙβΓαη'ο ΙΙαΙίαηο τ^ς 15 Μαρτίου 1881. —
7
82 ΠΙΝΑΕ 1ΪΓΓΡΑΦΩΝ
ί. Ώ[ίφίΛαώ) Ιη τ% Ολπη$ϋ€ΐΐθΓ Ζ^ύχχί^ Ή|ς 3 Μο(ρτ(ου
1881. — ΒοηηβΓ ΖβίΙϋη^ τ«ς 25 Μαρτίου 1881. — ΒΙιοίηί-
8θ1ΐ€Γ ΚαηβΓ τίίς 3 Μαρτίου 1 88 1 .— δοηηΐβ^δ^βϋβββ άβτ Νοιί-
(]6υΐ8€ΐ)6η ΑΗςοτηβίηεη ΖθίΙυη^ τϋς 22 Μαίου 1881,•— Υο••
δίδΛβ Ζβϋϋη^ τίΐς 18 Ιουνίου 1881.— -^1. ΒοΜζ <ν τ5Ι Β^-
Ιβ^β ζιΐΓ Αϋββηίΐθίηθη ΖθίΙαη^ τϋς 5 Μαΐου 1881.— Κ,6Γ(αΓΛ-
λαΐί5βιΐ)έν τ(5 1,ϋΐ6Γ3Γί8€ΐ)65 ϋθοίΓ&ΙΜαϋ τ^ζ 18 Ιουνίου 1881
καΐ τίς 24 Δε)ίε(χβρίου 1881, σ. 1800.— Ο. ΜϋΛΙ^Τ έν <ί|
ΒίνίδΙ» (Μ Γιΐοΐο^ίβ Ιτ. IX, σ. 408 κ• έ. ~ Ψ. ΨαΗ^ηύαΛ
βν τ^ ΒβυΙβοΙιβ ΒυηθδοΙι&υ Άπριλίοα 1881, 9. 140 χ. ε. )(«1
έν τ-ϊΐ ΒθΐιΙδοΗβ Εί(θΓ9ΐυΓΖ6ΗυΗς 'τ^ς 17 ΣεΐΡτε|Αβρίου 1881.—
Η. Μβ$&η€Τ έν τ^ Νβυβ βτβηββΙίδΛβ Κίτοΐιβηζβϋυη^ τ<5|*.
ΧΧΠ,52• — Τ1)6θΙο§ίδοΙΐ6 ΙΗΐβΓβΙυΓΖθϋυης τ$1ς 4Ίουνίου 1881.
— Ε. ΜϋΐΒΤ έντφ ΙουΓη^Ιάβδ 8&ν&ηΙ$ 1880, <τ. 755 χ«1 έν
τοΤς ΟοιηρΙβδ-Γβηθϋδ άβ Γ ΑοδίόπιίΘ θβδ ίηδεηρϋοηδ βΐ ϋβΗββ
ΙβΙΐΓβδ τοΟ 1880, <γ. 500.— Ββτα© €Γϋί(ΐιιβ 1881, «. 38. —
Αΐ1ιβη»θΐΐϊη τγίς 11 ΔεΛ8[Αβρίου 1880, σ. 779. — Αοίάβπιγ τί5«
10 Δεχε[Αβρίου 1881. — Μβ^αζίη ί&Γ (1!θ Ι.ΗθΓ&1;ηΓ (Ιββ 1]>-ιιιμ}
ΑοδίΛίκΙβδ τίΐς 19 Μαρτίου Ιδίίΐ, σ. 190.
34) ΙΤρόχβίρά χιγα η^ςΧ τωγ πηγωτ χ^ άθηταΐηψ: ίϋτο^
ρίας χατά τους μέσους αιώνας χαΐ έπΙ Τονρχο^ατίας έ^ Χί^
Παρνασσφ, τό[λ. 6' σ. 244-253 ('^ΐδ. Ββνοβ ΑΓ€ΐιέοΙθ{;ί(]α6
1881 σ. 319).
35) Ό Ίησυνς του ίΤακσβΑήνσν μετά χρωματολιθογροςφίας
έντώ Παρνασσ^ τ6|Α. Β'. σ• 448-452 καΐ έν ίδίφ φυλΧ^δίφ.
("ιδ. θρτπσχευτιιογιν Φΐι>νΎ)ν τ^ς 5 Ιουνίου, σ• 94).
36) Σεισμοί 8^• *ΑθΊ\γαί(: ττρό τοί) 1821 έν τίίΈστ{γ, τί(Λ.
ΙΑ' σ. 289 - 292.
ΠΙΝΑ3 ΣΓΓΓΡΑΦΩΝ 83
37) Περί όΜγων χαηστ ραμμένων αΛΙίίύΥ χ ης πατρίου
ιστορίας έν τίί Έσάα, τό|Α. ΙΑ' σ. 406 - 409.
38) Αί βνΚαγχίαχαΙ έχκΛτ\σΙαι των '-^^7/^α)^ μετά τίς εΐ-
κίνος των άγ. Θεοδώρων έν τφ τοΟ 7ω. ΠερδάνογΛου Έσπέ-
ρφ, τ(5(χ. Α'. σ. 97 - 99.
39) Κανατδς Αάσχαρις χαΐ ΒασΙΛειος Βατατζής^ δύο 'ΈΙ'
Ληγες περιηγηταΐ τον ιε*^ χαΐ ίη αιώνος έν τ(|^ Παρνασσώ
τ6μ. Ε' σ. 705 - 719 καΐ έν ίΧίφ φυλλαϊίφ (Ίί. ΥοδδίδΛβ
Ζβί(υηςτ';!ς,18 Νοε^ι,βρίου 1881 αριθ. 539 Ββίΐα^β, αύτ. 23
Νοε[ΛβρΙου αρ. 547 Ι ΒβΠβββ. — Γ. /ί εστούτψ ί^ 'χΐ^ περιο&ικ^
του ρ(ι>'η)ςοΟ υπουργείου τ^ς παιδείχς τοΟ 1881).
40) Περί χώγ παρ ήμΐν έμμετρων μ εχαγράσεων χ ων ομη-
ρικών έπων χαΐ της ύπό ΠοΛνΛά μεταφράσεως χής ^ΟδυσυεΙας
έν τίΐ "Ωρφ τ^ς 6 Αύγουστου 1881 (Ίί. Α. ΒοΙίζ έν τ^
ΒβΠβξβ ζαΓ Αΐΐξβιηβίηβη ΖβιΙυη^ τ^{ς 8 Χοεριβρίου σ. 4587 κ. έ•)
41) Σπυρίδων ΖαμπέΛιος έν τίΐ *Όργ τίς 7 Σεπτεριβρίου
καΐ έν τφ τϋς Έττία; ϊελτίω τίς 1 3 Σεπτεμ,βρίου.
42) 5ρί/Ηάοη Ζα'ΐίηΐ6ΐίθ$ έν τ$ λονλνείφ ΑΐΙιβηαευιη τ^ς
8 'Οκτωβρίου, σ. 465 κ. ε.
43) ^Επίχρισις χών υπό Γ, Αεσχούνη γενομένων δημοσιεύ-
σεων μεσαιωνικών έπνΛΛίων έν τ^ το\ϊ Βερολίνου ΡΗϋοΙο^δοΙιβ
^οοΙιβηδοΙίΓίΛ άρ. 1 τίς 1 ΌκτωβρΙου, σ. 7.
44) ^ΕπΙχρισις χής συγγραφής χοϋ βνβ^0Τ0νίΗ$ ΑΐΙιβη ίη
άβη ίϋηΐΐβη ΙβΙιΛαηοΙβΓίβη έν τίί του Βερολίνου ΒβσΙοΙιβ ΓίΙβ-
ΓβΙϋΓζβϋϋη^ τίΐς 5 Νοε(ί.βρίου «. 1747.
45) *Επιθεώρησις της νεοεΛΛηνιχής φίΛοΛογΙας χατά χό
1880 χαΜ881 έν τφ Α^ΐιεοαβαιη τ«ς 31 Δειιεριβρίου 1881,
<τ. 885 χ. ε. μ,εταφρασθεΤσα έν τΤί Νε^ ΈφγιίΑερίΧι τίς Ι Ια-
νουαρίου 1882.
46) ^ΕπΙχρισις τής συγγραφής του Ματτα$1 Ιί» νίβ I)^ζ&η-
ϋηβ έν τ|ί τοΟ Βερολίνου ΟβυΙδοΙιβ ϋΙβΓαΙυΓζβίΙαης τϋς 18
Φεβρουαρίου, σ. 251.
ΠΙΝΑΒ ΤαΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
^ινάνοφ Γρηγοροβίφ σελ. 1
Πρόλογος ν 3
Αρσενίου Κερκύρας άνέχ,Χοτον έγκώμιον εΙς τόν
(χ.άρ.τυρχ θερϊνον (είςαγωγ•ή) » 5
Αρσενίου αρχιεπισκόπου Κερκύρας έγκώ(;ιιον εΙς
τόν άγιον θερϊνον τόν μιάρτυρα (κεί(Λενον) . » 9
Νικολάου Κερκύρας ποίνιμα έπΙ τ*^ παραιτήσει
άπό τίίς Ιεραρχίας (είςαγωγη) .... » 22
Στίχοι !α[ΛβικοΙ του σοφωτάτου Κερκύρων κΟρ
Νικολάου γεγονίτες έπΙ τ^ παραιτήσει αύτοΟ
(κεί[;ιενον) β 30
Βασιλείου Πε^ια^ίτου επιστολή προς Κωνσταν-
τίνον Στιλβίν (είςαγωγη) » 42
ΤοΟ αύτοΟ έπιστολγ: προς τόν διΧάσκαλον κύριον
ΚωνσταντΤνον τών Στιλβϋν άρχιερατεύσαντος
του ΠεΧιαδίτου δτε ταύτην 2πε[ΐ.ψε προς τόν
αυτόν Στιλβ^ίν (κεΙ[Αενον) » 48
Τα σφάλ[Αατα καΐ αΙτιά(Λατα τΰν Κερκυραίων
•ίίγουν Κορυφιάτων Χι' & αυτούς άποστρεφό-
[ΐ,εθα (είςαγωγη) » 50
Τα σφάλι^ατα καΐ αίτιάριατα τΰν Κερκυραίων
κτλ• (κεί[Λενον) » 56
Περί του έν Κέρκυρα τιμαρίου τών Αθίγγανων
καΐ τ^ς πρώτης τοΟ Μαΐου 3) 60
ηίναζ τών εις την μεσαιωνικην καΐ νεωτέραν
Ιστορίαν καΐ φιλολογίαν αναφερομένων συγ-
γραφών τοΟ έκίότου » 75
•• . .
ο 4
#
*
Παναγιώτου ^οξαρ&^ερί ζωγρ«φίας,χβιρ6γραφον τοΟ λΨΚ7'
^Ον το πρΰιο^ [λετά ττρολόγου '€κδι$έ{λενον υπό £• Π• \ά\ΐ•
πρου. Έν* ΆΟτ^αις.. 4*87 1 . ' " Δρ. 2.50
Τά κατά τους οίκιστάς τών ττβιρ' ΓΕλλν)<3ΐν ά^υοι-
χιΰν^χχΐ τάς αδτοϊς. άπονβαο[^^νας τΐ[Αάς καίπρο-
νο[Λίας. Οί^^ςΙβΙϋ)* ίη&υςαΓ&Ιίδ ΙιίδΙοποα. Εΐ^δίββ.
Μϋα€αΐ.ΧΧΙΙΙ.• / . ^ Δρ. ν. 2•
Αί Ά^Ύΐναι περί τά τέλγ] τοΟ &ω^Θ4^τοι> χΐΟύο^
κατά πγ>γάς άνει^ότους, διατριβή έπΙ όφηγε^ί^
του (Ααθηαατο^ τ?1ς ελλ. Ιστορίας* έγ τ<|^ έΟηκ^
Πανεπιστ•ιο(Αΐ({>. Άθηνγΐ'η. 1878. .* ^ * Δρ• ν. 3.
Λόγος είςιττόριος εις το (;.ΐίθγΐ(Αα τίς έ^λγινι^'ίς
ιστορίας έ^^φ,^ΐ^Οεις -ί^ί 30 Μαρτίου 1878. ΆΟη-
νησι. 1878. Δρ. ν. 1.
Μιχαήλ Ακομινάτου τοΟ Χωνιάτου τά σωζό-
(/.ενα. Έν Αθήναις 1879 - 1880. Τό{Α0ΐ δύο μ,ετά
τίΐς είςαγωγ^ς έν ΐΧΐφ φυλλαίίφ. Δρ. ν. 30.
ΟοΙΙβοΙίοη (Ιβ βοω&οδ §Γ6β3 βα Ιαη^β ναΙξαίΓβ
βΐ βη νβΓδ (1* 3ρΓέ3 Ιβδ ιηαηυδΟΓϋδ άβ ι.β^(1β βΐ <1'
ΟχΓοΓά• Ραπδ Μβίδοηηβϋνβ. 1880. Δρ. ν. 20•
Κ<*νσταντΙνου Πορ^υρογεννητου'ί^λλδγη τίίς περί ζώων ιστο-
ρίας, έΛ5ιΧθ{Αέντα >ίατά τά έν Παρισίοις καΐ *ΑγΙφ "Ορει από-
γραφα έντολγΐ τις έν'Βερολίνφ Άχ^δνιμείας.
Κατάλογος απογραφική τών έν τάΓς άγιορειτικαΐς βιβλιο-
θτόκαις άποχειμ.έν(ών έλληνι^ΰν κωδίκων. Τό[/Λς Α'' περιέχων
τά χ^ιόόγραφα τ^ βιβ^ο(ϊηκ•η; τοΟ Πρωτάτου, τών (Λονών Εε»
νοφώντος, Γρι^γορΙου, Κωνστ«<ρ.ονίτου, Ζωγ^ίίφου, Χ^λιανταρίου,
άγιου Παύλου %χ\ ιτΖς σκ'Λτης τϋς αγίας "Ανννϊς•
Ί/
1
)
1
3 2044 019 951 938